|

رضا منصوری:

آموزشکده صدور مدرک؟

رضا منصوری، معاون پژوهشی وزارت علوم در دوران اصلاحات و استاد دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی‏ شریف است. او دانشگاه، دانشکده، استاد، دانشجو، وزارت ‏علوم، تحقیقات‏ و فناوری، شورایعالی انقلاب ‏فرهنگی و مجلس ‏شورای ‏اسلامی را در ماجرای فروش پایان‌نامه‌های دانشگاهی، به یک اندازه مقصر می‌داند و سوالی مشابه را از همه نهادها می‏پرسد: «چرا استادان راهنما، مشاور و داور، قبل از خواندن دقیق پایان‏نامه اجازه دفاع می‌دهند؟ چرا دانشکده و گروه و بقیه استادان متوجه نمی‌شوند که پایان‏نامه بازاری است؟ آیا مسایل مالی استادان یا بیکاری دانشجویان، دلیل این معضل است؟ چرا وزارت علوم و مجلس‏ شورای ‏اسلامی کاری نمی‌کنند؟» سوالات دکتر منصوری همچنان ادامه دارد: «چرا جامعه ما به خلسه‏ای رفته که بنیان اخلاقی- علمی به اضمحلال می‌رود و هیچ‌کس در این‌باره پرسش نمی‌کند؟ چرا دانشگاه‌های ما به یک آموزشکده صدور مدرک تبدیل شده؟ چرا وزارت‏ علوم، تحقیقات ‏و فناوری تعریف کمیت علم و دانشگاه را می‏پذیرد؟ آیا کسی متوجه نیست که این یک ضرر ملی است؟ چرا قوه‏‌مقننه و قوه‏ مجریه به این مساله رسیدگی نمی‌کنند؟ چرا شورای انقلاب فرهنگی هیچ عکس‏العملی نشان نمی‌دهد؟ باید ببینیم که چه بر سر خود آورده‏ایم؛ شده‏ایم موجوداتی مدعی، امتیازجمع‌کن، ISI فروش، رساله‌بنویس و رساله‏فروش و دامنه این آسیب روزبه‌روز در حال گسترش است.» برای حل مشکل فروش پایان‌نامه‌های دانشگاهی چه راهکاری باید در پیش گرفت؟ منصوری در این‌باره می‏گوید: «دانشگاهیان انتظار جدیت دارند. وزارت ‏علوم، تحقیقات ‏و فناوری اختیار برخورد دارد و می‌تواند جلوی خطای علمی را با بازبینی پایان‏نامه‌ها، برخورد جدی با خاطیان، اخراج، اخطار و کاهش مقام علمی آنها بگیرد. باید دانشگاه، استاد و دانشجو متوجه ارزش کار علمی شوند. استاد باید پایان‏نامه را دقیق بخواند و در طول انجام کار نظارت پیوسته داشته باشد. دانشگاه باید تا زمانی که از کیفیت کار مطمئن نیست اجازه دفاع و فارغ‏التحصیلی به دانشجو ندهد. مساله نهایی خلأ قانونی در برخورد با شرکت‌هایی است که پایان‏نامه می‏نویسند.» برخی اوقات گفته ‌شود فناوری‌های جدید و حجم زیاد اطلاعات، امکان نظارت دقیق تحقیقات علمی را کاهش داده است. معاون اسبق پژوهشی وزارت علوم در این‌باره می‌گوید: «منظور از نظارت علمی، نظارت دولتی نیست. مشکل دانشگاه‌های امروز، نبود نهادهای درون‌دانشگاهی، اجتماع ‏علمی و گفتمان‏ علمی است. با تقویت اجتماع علمی و ارتباط منسجم گروه‌ها می‌توان به کیفیت علم و پژوهش و نظارت بر آن کمک کرد. پژوهش از طریق گفتمان‏علمی در اجتماع ‏علمی معنا پیدا می‌کند.» حال این سوال مطرح می‌شود که آیا سرقت علمی جرم است یا امری غیراخلاقی؛ چه ظرفیت قانونی برای برخورد وجود دارد؟ منصوری می‌گوید: «شرکت‌ها در مرز قانون حرکت می‌کنند. البته قانونی هم برای برخورد وجود ندارد. در این چرخه، دانشجو خواهان دریافت این خدمات است. موسسه پایان‏نامه و مقاله‏نویسی کار می‌کند. معضل بیکاری هست و نهادهای علمی و نظارتی متوجه عمق فاجعه نیستند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.