داریوش قنبری در گفتوگو با «شرق» بررسی کرد
حساسیت مجلس هشتم در مورد کهریزک
طیبه میرحسینی
از زمانی که نام بازداشتگاه «کهریزک» مطرح شد تا به امروز، حدود پنجسال میگذرد و مباحث بسیاری در اینباره مطرح شده است. یکی از نهادهایی که در آن مقطع، درگیر این موضوع شد، کمیته منتخب مجلس هشتم بود. داریوش قنبری نماینده اصلاحطلب آن دوره در گفتوگو با «شرق» به وضعیت مجلس و تلاشهای صورتگرفته در اینباره پرداخت که در ادامه میآید: یکی از مواردی که بعد از انتخابات ریاستجمهوری دهم مسالهساز شد، بازداشتگاه «کهریزک» بود، قضیه این بازداشتگاه دقیقا از کجا شروع شد؟ بازداشتگاه «کهریزک» نام بازداشتگاهی در شهرسنگ از توابع شهرری استان تهران است که تا میانه تابستان۱۳۸۸ ناشناخته بود اما در جریان اعتراضات پس از انتخابات ریاستجمهوری شهرت خاصی پیدا کرد. حوادث به وقوعپیوسته در این بازداشتگاه حاکی از این بوده که این محل استانداردها و شرایط لازم را برای حفظ حقوق بازداشتشدگان نداشت که پس از مرگ محسن روحالامینی، انتقادات گستردهای درباره آن مطرح شد و رهبری دستور تعطیلی آن را صادر کردند. در آن مقطع با وجود فضایی که در کشور وجود داشت، در برخی موارد مجلس به مسایل ورود میکرد. با توجه به اینکه شما
از نمایندگان حاضر در آن مجلس بودید، واکنش مجلس هشتم در برابر حوادث بازداشتگاه «کهریزک» چگونه بود؟ اکثریت نمایندگان مجلس هشتم حساسیت خاصی برای بررسی این حادثه داشتند بهخصوص بعد از اینکه رهبری موضع خود را در اینباره اعلام کردند البته عدهای هم بودند که تمایلی به بررسی این موضوع نداشتند. به هر حال پس از تذکر و تاکید علی لاریجانی، رییس مجلس پیرامون وظایف دستگاه قانونگذاری برای بررسی مسایل مختلف کشور، کمیتهای جهت پیگیری مسایل مربوط به بازداشتشدگان و التهابات پیشآمده پس از انتخابات دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری، متشکل از جمعی از اعضای کمیسیونهای امنیت ملی، قضایی، بهداشت و درمان و آموزش و تحقیقات تشکیل شد که طبیعتا دستورات، بیانات و تاکیدات مقاممعظمرهبری مسیر این پیگیریها را هموار و انگیزه این کمیته را در استمرار جدی اقدامات خود مضاعف کرد. پس از آن نیز گزارشهای مختلفی قرائت شد که یکی از این گزارشها، ناظر بر ماجرای «کهریزک» و بررسی نقش عوامل مختلف در این حادثه تلخ و آسیبرسان به منافع ملی بود. به نظر شما آیا تعدیلی در گزارشات ارایهشده از سوی کمیته مجلس صورت گرفته بود؟ کیفیت این
گزارشات چگونه بود؟ دی 88 گزارشی که کمیته ویژه بررسی حوادث «کهریزک» تهیه کرده بود در مجلس قرائت شد که هر چند گزارش خوبی بهنظر میرسید، اما برخی موارد مانند مرگ پزشک «کهریزک» که در آن روزها بارها مطرح شد، نقش برخی از افراد و... زوایای مغفولمانده در این گزارش بود که همان سال نیز آنها را مطرح کردیم بنابراین این گزارش نیز آنطور که باید، روشنی و شفافیت لازم را نداشت. البته با توجه به اینکه بنده در آن کمیته حضور نداشتم، تمام گفتههایم بر اساس حدس و گمان است و بهتر است در اینباره از اعضای حاضر در آن کمیته سوال کرد. اما تمامی گزارشات ارایهشده نشانگر این است که به بررسی تمامی ابعاد آنطور که مورد انتظار همه بود، پرداخته نشد. بررسیهای انجامشده در مورد «کهریزک» تا چه اندازه در پاسخگویی به ابهام و انتظار مقامات و افکارعمومی موثر بود؟ در حادثه بازداشتگاه «کهریزک» هرچند مسایلی روشن شد اما ابهامات زیادی وجود داشت که حلنشده باقی ماند. کمیته و تیمهای حقیقتیابی که برای بررسی ابعاد و زوایای مختلف این مساله تشکیل شده بود، گزارشی از تحقیقات و ارزیابی خود را ارایه کردند اما آنطوری که انتظار
مردم و جامعه بود اطلاعرسانی شفافی از آنچه در «کهریزک» اتفاق افتاده بود، صورت نگرفت. البته بخشی از آن به شرایط خاص آنروزها بازمیگشت و بخشی به افرادی که درگیر این ماجرا بودند که البته در سالهای بعد، دادگاه آنان برگزار شد. اما باید توجه داشت با نظر به حساسیت مقامات ارشد نظام و افکارعمومی از اینکه باید بررسی دقیق از آنچه در «کهریزک» اتفاق افتاد صورت گیرد. در آن مقطع درباره قضیه «کهریزک» آنچه همه ما در جریان آن قرار گرفتیم قصور و کوتاهی چند مامور، علت ماجرا عنوان شد، اما اینکه آیا از مدیران، فرماندهان یا قضات سطحبالا کسی در این قضیه نقشی داشته است یا نه و اینکه مرتضوی چه نقشی در این مساله داشته است، شفافسازی چندانی صورت نگرفت و پس از دادگاه نیز او و دو قاضی تعلیقشده دیگر، اتفاقا در مقام طلبکاری از دادگاه و قاضی و خانوادههای کشتهشدگان برآمدند. در حالی که بررسیهای انجامشده باید به نتیجهای میرسید که تمامی مجرمان این قضیه باید محاکمه میشدند و تمامی مقصران ماجرا مجازات شوند. حوادثی که در «کهریزک» اتفاق افتاد، چه تبعات و آثاری داشت؟ حادثه «کهریزک» آسیبهای زیادی را متوجه کشور کرد
بهطوری که رهبری هم به صراحت موضع خود را در ارتباط با رسیدگی به این مساله اعلام کردند. انتظار مردم این بود که عاملان این قضیه معرفی و محاکمه شوند و بررسی کمیته و گزارش باید بهنوعی میبود که روند شکلگیری این حادثه و کسانی که در شکلگیری آن تاثیر داشتند، باید مشخص میشدند. در جریان بررسی این مساله متهمان هر کدام سعی در تبرئه خود داشتند که این امر طبیعی است چراکه همیشه متهمان درصدد دفاع از خود برمیآیند. مرتضوی نیز در این جریان اتهامات وارده به خود را رد میکرد که در اینجا هنر قاضی باید خود را نشان دهد تا با پیگیری مدارک، استناد و ادله به بررسی موضوع بپردازد و نقش متهمان را آشکار کند. به هر حال اتفاقاتی که در «کهریزک» افتاد، بسیار تاسفبار بود و باعث ناراحتی افکارعمومی شد. این حادثه که قصور عدهای از افرادی که مسوولیت داشتند بود، نظام را در شرایط خاصی قرار داد. عدهای سعی داشتند این حادثه را بهگونهای دیگر جلوه دهند اما بیداری مردم و دخالت بهموقع رهبری در دستوری که به بررسی این موضوع صادر کردند، باعث شد آن عده نتوانند به اهداف موردنظر خود برسند. و اگر بخواهید درباره ماجرای «کهریزک»، پیشنهادی
ارایه کنید... افراد و مسوولانی که اطلاعات دقیقی در این مورد دارند باید موضوع را پیگیری کنند تا حق در این مورد روشن شده و تمامی عاملان و مقصران به سزای خود برسند تا مانع تکرار حوادث اینچنینی شویم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.