|

بازگشت به صحنه

شرق: «وآنک انسان» یک تک‌گویی بلند است که با بازی متفاوت افشین هاشمی این روزها در تماشاخانه استاد مشایخی موسسه فرهنگی هنر مان، اجرا می‌شود. این نمایش در روایت اصلی‌اش از طریق اعترافات نینا، بازیگر گروه میرهولد، کارگردان و تئوری‌پرداز سرشناس تئاتر، به میرهولد و سرنوشت هنرمندانی چون او در دوران استالین می‌پردازد. اما جدای از این نمایشنامه لایه‌های روایی دیگری نیز دارد. این پاره‌روایت‌ها نمایش را با مفهوم «مونتاژِ» میرهولد مرتبط می‌کند. بازی متفاوت افشین هاشمی در این نمایش مبتنی بر خواندن متن است و بازی‌سازی خاص رضایی‌راد در اجراهای گروه «تئاترخانه». رضایی‌راد، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر چندسال پیش از‌ تئاتر رسمی کنار رفت. اما همزمان با این کناره‌گیری که علتش را «ناممکن‌شدن تئاتر» به‌خاطر سیاست‌های فرهنگی موجود اعلام کرد، گروه «تئاتر خانه» را تاسیس کرد که بنا داشت دور از سازوکارهای بوروکراتیک اجرا، در خانه‌ها و مکان‌های غیررسمی نمایش‌هایی را اجرا کند. گروه تئاترخانه هدف این‌گونه تئاتر را تسری ویروس تئاتر به کالبدهای دیگر می‌داند. یعنی اجرای نمایش‌هایی بیرون از قواعد و چارچوب‌های موجود. به همین دلیل در اجراهای این گروه همه عناصر و لوازم جانبی تئاتر؛ نور و موسیقی و صدا و دکور و گریم و لباس و... به حداقل می‌رسد. و تنها چیزی که می‌ماند، متن و بازیگر است. متن «و آنک انسان»، با بازی‌های زبانی و نثری پیچیده این تاکید را آشکار می‌کند و البته بازی‌سازی آن: متن لایه اصلی‌اش یک راوی زن دارد، نینا بازیگر میرهولد. و راوی دیگری در حاشیه که نمایشنامه‌نویس این متن است. افشین هاشمی اما تک‌بازیگر این نمایش است. او به‌جای نینا روی صحنه قرار گرفته است. این تاکید بر بازی نیز در این شیوه خود را نشان می‌دهد. تمام کارهای تئاتر خانه از جمله همین متن «وآنک انسان» نوشته و اجرا می‌شوند برای تاکید دوباره بر اندیشه و تفکرمحوری که نیاز ضروری این روزهای هنر ماست. رضایی‌راد گرچه در این سال‌ها به‌طور رسمی از تئاتر کناره گرفته، اما از پرکارترین تئاتری‌های سال‌های اخیر بوده است. او تاکنون نمایش‌های «من یک موجود بلوتوثی هستم، به من نگاه کنید!»، «رویای طاهره‌گان خاموش»، «خانم قرمزی یک نمایش غیرفاخر»، «من یک موجود توییتری هستم از من عکس بگیرید!» و «وآنک انسان» را در مکان‌های غیررسمی روی صحنه برده است. و حالا پس از حدود یک دهه دوری از صحنه‌های تئاتر که «بازگشت به خان نخست» را در تالار قشقایی تئاترشهر اجرا کرده بود، با نمایش «و آنک انسان» به صحنه بازگشته است. و آنک انسان، بین سال‌های 91 تا 93 بیست‌و‌چند اجرا در مکان‌های غیررسمی داشته و حالا در اولین اجرای رسمی آن با همان حال‌وهوای اجراهای غیررسمی‌اش روی صحنه می‌رود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.