|

فرانسه؛ کشوری با روسای‎جمهوری فاسد

از «ژیسکار دستن» تا «ژاک شیراک»

نیکلا سارکوزی چندی پیش بازداشت شد. هرکسی که اندکی با پیچ‌وخم دنیای سیاست در فرانسه آشنا باشد، از این بازداشت که برای تفهیم اتهام فساد به رییس‎جمهوری سابق صورت گرفته، متعجب نمی‌‎شود. البته نه به این خاطر که همه مطمئن هستند که او گناهکار هست (یا نیست) بلکه به این دلیل که در ۴۰سال گذشته مردم فرانسه بار‌ها شاهد واردشدن اتهاماتی از این دست به دولتمردان و به‌ویژه روسای‎جمهور خود بوده‎اند. این علاقه‌نداشتن روسای‎جمهور فرانسه به قانون در طول تاریخ ممکن است برای برخی فرانسوی‎ها به امری مرسوم بدل شده باشد یا اما در مقیاس بزرگ‌تر برای اتحادیه اروپا که تلاش دارد تا اصلاحات بنیادینی را در پیش گیرد، تاسف‎آور است. سیمون هفر در روزنامه انگلیسی دیلی‎میل می‌‎نویسد، از جنبه طنز مساله که بگذریم متاسفانه مطرح‌شدن اتهام فساد در بالا‌ترین رده‎های حکومتی در کشوری مانند فرانسه که یکی از اعضای مهم و تاثیرگذار اتحادیه اروپاست، نشان می‌‎دهد که چرا اصلاحات در این نهاد تا به این اندازه دشوار و ناکارآمد بوده است. جمهوری پنجم فرانسه برای نخستین‌بار در زمان شارل دوگل آغاز شد. وی نخستین رییس‎جمهور فرانسه در سال ۱۹۵۹ میلادی شد. با این حال از زمان برگزاری انتخابات و به قدرت‌رسیدن ژرژ پمپیدو به‌جای وی، تقریبا تمام روسای دولت فرانسه که به سوءاستفاده از قدرت و فساد مالی متهم شده‎اند، تلاش کرده‎اند تا با توسل به قوانین حفظ حریم خصوصی رسانه‌ها را از پرداختن به این امور و تخلفات غیرقانونی و غیراخلاقی خود بازدارند. ژرژ پمپیدو هیچ‌گاه متهم به رسوایی مالی نشد اما فرزند نامشروعی داشت که در طول حیات خود هیچ‎گاه درباره آن صحبت نکرد و این مساله را از همگان پنهان داشت. والری ژیسکار دستن، جانشین او (گفته می‌‎شود خانواده او از جانب مادری به یکی از معشوقگان لویی‌پانزدهم می‌‎رسد) تقریبا بسیاری از بقایای اجسادی که در گورستان پر-لاشز، بزرگ‌ترین گورستان پاریس و یکی از مشهور‌ترین گورستان‌های جهان را از دید عموم پنهان کرد. او که چندان به اصول اخلاقی در زندگی خود اعتقادی نداشته علاقه خاصی به زنان داشته است. از جمله با سیلویا کریستل، بازیگر فرانسوی، ارتباط داشته است. اما تنها در پایان دوران ریاست‎جمهوری‎اش بود که ثابت شد در سال ۱۹۷۳ میلادی، زمانی که وزیر امور مالی بوده، دو قطعه الماس گرانبها از ژان بوکاسا، رهبر آفریقای مرکزی، دریافت کرده است؛ کسی که دوست داشت تا سر دشمنان اعدام‎شده‎اش را در یخچالش نگهداری کند. بوکاسا مهره اصلی عملیات قاچاق الماس بود زمانی که در سال ۱۹۷۹ حکومتش سقوط کرد فرانسه به او پناهندگی داد. زمانی که مشخص شد ژیسکار جواهرات را که به لحاظ قانونی جزو اموال دولت فرانسه بود برای خود برداشته، شانس خود در انتخابات ۱۹۸۱ را از دست داد. اما جانشین او، فرانسوا میتران به‌مراتب از او بد‌تر بود. میتران، به‌عنوان رهبر حزب سوسیالیست‎، حزبی را هدایت می‌‎کرد که با یک رسوایی مالی جدی درگیر بود. رسوایی‎اش به‌مراتب گسترده‎‌تر از آن چیزی بود که امروز سارکوزی با آن روبه‌رو است. افراد درگیر با رسوایی مالی حزب سوسیالیست از چنان موقعیتی برخوردار بودند که افرادی که امروز نامشان در پرونده سارکوزی دیده می‌‎شود در مقام آماتور هستند. در آن زمان همچنین شایعاتی شنیده می‌‎شد مبنی بر اینکه میتران در ازای دریافت کمک‎های مالی محرمانه، با استفاده از قدرت خود برخی امور را در جهت چند شرکت چندملیتی سروسامان داده است. مدت کوتاهی پس از مرگ میتران در سال ۱۹۹۵میلادی، آشکار شد وی یک خانواده مخفی از جمله یک دختر دارد که در سال ۱۹۷۴ متولد شده است. مازارین گفته وقتی که هفت‌سال داشته پدرش را در تلویزیون دیده و متوجه شده که شغل پدرش چیست. ژاکوب شیراک، جانشین میتران، متهم بود که با کلودیا کاردینالیه، بازیگر ایتالیایی، رابطه غیراخلاقی دارد. این اتهام آنقدر جدی نبود که بتواند وجهه سیاسی شیراک را در انتخابات ریاست‎جمهوری ۱۹۹۵ تخریب کند. وی در این انتخابات پیروز شد و تا سال ۲۰۰۷ ریاست‎جمهوری فرانسه را در دست داشت. اما در تمام این مدت اتهام‌هایی که مربوط به دوران ریاست‎ او بر شهرداری پاریس بود با وی همراه بودند. شیراک متهم است در دهه۷۰ عمرش در مقام شهردار پاریس، تعدادی از کارمندان حزبش را به‌صورت غیرواقعی، در شهرداری استخدام کرده و در حالی که برای حزب شیراک کار می‌کردند، از شهرداری پاریس حقوق می‌گرفتند. او پس از پایان مصونیت قضایی ریاست‎جمهوری محاکمه و به دوسال حبس تعلیقی محکوم شد. اما این تنها نوک قله‌یخی بود که دیده می‌‎شد. در دوران ریاست‎جمهوری شیراک در سال ۲۰۰۴، آلن ژوپه به اتهام ارتباط با فساد مالی که در دولت شیراک و به دستور او انجام شده بود به پنج‌سال انفصال از خدمات دولتی محکوم شد. اما بعد از آن شهردار بوردو شد و اکنون یکی از کاندیداهای احتمالی انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۷میلادی فرانسه است. حال اگر اتهام‎های سارکوزی ثابت شده و وی به حبس محکوم شود، این می‌تواند فرصتی تاریخی برای آلن ژوپه باشد که بدون توجه به سابقه کیفری خود به نشستن روی کرسی ریاست‎جمهوری فرانسه بیندیشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.