تحولات فرانسه کفه راست افراطی را سنگین کرد
سودای ریاستجمهوری «لوپن»
حتی در فرانسه، کشوری که رسواییها پای ثابت دنیای سیاست و امری مرسوم تلقی میشود، بازداشت یک رییسجمهور برای بازجویی بهمدت 15 ساعت همگان را حیرتزده میکند. چندروز پس از بازداشت سارکوزی، ناظران سیاسی میگویند به اعتقاد آنان سارکوزی چند گزینه پیشروی خود دارد که همه آنها لزوما بد نیستند. او میتواند از دنیای سیاست برای همیشه خداحافظی کند یا رهبر اپوزیسیون فرانسه باشد و با فرانسوا اولاند، رییسجمهوری سوسیالیست فعلی و آلن ژوپه، وزیرخارجه سابق فرانسه و رقیب همحزبی خود مبارزه کند که البته این محتملترین راه به نظر میرسد؛ چراکه دعوای حقوقی و قانونی، تمام مشکلات نیکلا سارکوزی نیست. اگنس پویری، ستوننویس روزنامه انگلیسی گاردین میگوید: «در اتهامهای جدید آمده که سارکوزی از مقامهای دولتی میخواسته تا اطلاعات مربوط به تحقیقات علیه خودش را در اختیارش قرار دهند. اگر هیچ اتفاق دیگری نیفتد همین یک مورد، مطالب ناخوشایندی را درباره سیستم حکومتی سارکوزی افشا میکند.» نیکلا سارکوزی اعلام کرده تصمیمش برای بازگشت به عرصه سیاست را تا اواخر تابستان اعلام خواهد کرد. گرچه بعید به نظر میرسد او به این راحتی از دنیای سیاست
خداحافظی کند اما واقعیت این است که آنچه در یکی، دو هفته گذشته بر وی رفته نهتنها سرنوشت سیاسی وی را در هالهای از ابهام فرو برده بلکه نظم فضای سیاسی فرانسه را بیشازپیش بههمریخته است. شرایط سارکوزی در اغلب نظرسنجیها از فرانسوا اولاند، رییسجمهوری به شدت نامحبوب سوسیالیست، بهتر است. به نوشته هفتهنامه «تایم»، رایدهندگان فرانسوی حزب راستگرای جنبش اتحاد مردمی (UMP) هنوز هم تا حدودی از رییسجمهوری سابق فرانسه حمایت میکنند؛ ولی مساله این است که حزب سارکوزی، خود درگیر جنگ داخلی قدرت است. ژان فرانسوا کوپه که پس از شکست سنگین در انتخابات 2012 میلادی بهعنوان رهبر حزب انتخاب شده بود بهدلیل فشارهای سیاسی ناشی از نقشداشتن این حزب در فساد مالی، ماه می از سمت خود کنارهگیری کرد و از آن زمان تاکنون سه نخستوزیر سابق فرانسه در مقاطعی رهبری حزب را به دست گرفتهاند. ناظران سیاسی معتقدند که این تزلزل در رهبری حزب، بیشتر بهدلیل ابهام در سرنوشت سیاسی سارکوزی و نگاه منتظر اغلب رهبران ارشد حزب، به تصمیمگیری وی برای حضور یا عدم حضور در انتخابات ریاستجمهوری 2017 است. نتیجه گردوغبار اخیر در فضای سیاسی فرانسه هرچه
باشد یک چیز مشخص است و آن اینکه تحولات اخیر تنها یک پیروز داشته است: مارین لوپن، رهبر جبهه ملی حزب راست افراطی فرانسه. حزب لوپن بیشترین رای را در انتخابات اتحادیه اروپا در ماه می از آن خود کرد. اغلب حامیان لوپن حامیان سابق حزب سارکوزی بودهاند. اقبال عمومی فرانسه به افراطیها دومینیک دوویلپن، نخستوزیر سابق فرانسه، چندی پیش در روزنامه فرانسوی لوموند نوشته بود: «جبهه راست من را میترساند و جبهه چپ هم من را نگران میکند.» نگرانیای که با توجه به شرایط امروز فرانسه چندان بیراه نیست. رسانههای فرانسوی پیش از این گزارش داده بودند حزب جبهه ملی به رهبری مارین لوپن در سالهای اخیر در روستاها و مناطقی که بهطور سنتی به راستگراها رای میدهند، پیشرفت قابلتوجهی داشته است؛ بهطوری که مارین لوپن در انتخابات 2012 ریاستجمهوری، 35 درصد آرای خود را از این روستاها به دست آورده است، جایی که در مطالباتشان رادیکالتر شده و حاضر به بازگشت به گذشته نیستند. بنا بر گزارشها، حزب جنبش اتحاد مردمی سارکوزی در این انتخابات نسبت به سال 2007، دومیلیون رای خود را از دست داد که این آرا در درجه نخست به سبد حزب جبهه
ملی ریخته بود. زیرا به طور منطقی، راست کلاسیک بیشتر به راست افراطی نزدیک است تا به چپ. پس از دور نخست انتخابات ریاستجمهوری 2012، تلاش دو نامزد اصلی این انتخابات یعنی نیکلا سارکوزی و فرانسوا اولاند برای جذب طرفداران حزب لوپن آغاز شد. در این رابطه سارکوزی با چرخش بیشتر به سوی راست افراطی و مطرحکردن بسیاری از خواستهای لوپنیستها، درصدد فریفتن و جذب نیروهای طرفدار راست افراطی برآمد. لوپن در واکنش به این اقدام سارکوزی گفته بود اینکه او برخی از شعارهای راست افراطی را برای رسیدن به قدرت از آن خود کرد و از آرای بخشی از هواداران ما برخودار شد باید تاوان بدهد. البته به گفته مارین لوپن، سارکوزی ناخواسته خدمت بزرگی به جبهه ملی کرد؛ زیرا به اعتقاد او، رییسجمهوری پیشین فرانسه، برای انتخابشدن و پیروزی در انتخابات وارد قلمرو سیاسی راست افراطی شد و با این کار برچسب اهرمنخویی را از آن زدود؛ کاری که ژاک شیراک، رییسجمهوری راستگرای فرانسه، همواره از آن پرهیز میکرد. همچنین بیتکلیفی حزب سوسیالیست و جنگ قدرت در میان رهبران این حزب نیز در رویآوردن فرانسویان به راست افراطی بیتاثیر نبود. به اعتقاد کارشناسان، لوپن
سخنور سیاسی ورزیدهای است، باورهای استوار سیاسی دارد و میداند چگونه با مردم سخن بگوید و گفتار سیاسیاش را با استعاره و تمثیل بیاراید و به گوش آنان برساند. او در انتخابات شهرداریهای فرانسه در سال 2014 میلادی، پیش از انداختن رای خود به صندوق گفت: «بهطورکلی فرانسویها از دست سیاستمدارانشان خسته شدهاند. آنان باید این انزجار را با اقدامی داوطلبانه نشان دهند و با رایشان نمایندگان خود را عوض کنند.» حزب وی در این انتخابات با پیروزی در 11 منطقه برای نخستینبار شگفتی آفرید. یورونیوز در سال 2012 میلادی با انتشار یک نظرسنجی اعلام کرد که تقریبا یکپنجم رایدهندگان فرانسوی از مارین لوپن میخواهند رییسجمهور شود و قدرت خود را در عمل ثابت کند؛ آماری که با توجه به کارنامه ناموفق فرانسوا اولاند در چهار سال گذشته و بلندترشدن فهرست رسواییهای راست میانه احتمالا افزایش قابلملاحظهای یافته است. مارین لوپن یا نیکلا سارکوزی؟ مارین لوپن اخیرا پس از پیروزی حزبش در انتخابات اتحادیه اروپا و کسب رای 25 درصد از فرانسویها، به نشریه تایم گفته است به دنبال به دست آوردن کرسی ریاستجمهوری در فرانسه است و حزب وی ظرف
10سال آینده قدرت را در فرانسه در دست خواهد گرفت. شاید با تکیه بر همین چشمانداز سیاسی است که حزب لوپن با درک شرایط جامعه ناراضی فرانسه به دنبال برنامههای اقتصادی است که به خواستههای انبوه فرانسویانی پاسخ دهد که از سیاستهای لیبرالی راستگرایان آسیب دیده و امیدی به حزب سوسیالیست بیبرنامه ندارند. البته هنوز هستند کسانی که امیدوارند اوضاع سیاسی فرانسه تا انتخابات ریاستجمهوری آینده تغییر کند و از محبوبیت مارین لوپن در میان فرانسویان کاسته شود؛ افرادی چون ویوان ردینگ، نماینده پارلمان اروپا، که در واکنش به افزایش حمایت از راست افراطی نهتنها در فرانسه بلکه در سراسر قاره سبز میگوید: «افزایش افراطگرایی و پوپولیسم، یک نگرانی عمومی در تمامی فرانسه و اتحادیه اروپاست زیرا این امر به نژادپرستی، نفی انسانیت و نفی هر نوع مدارا منجر میشود.»بهقدرترسیدن مارین لوپن و راستهای افراطی کابوس بسیاری از سیاستمداران فرانسوی و حتی اروپایی است. بهطوریکه مانوئل والس، نخستوزیر سوسیالیست فرانسه، پس از اعلام نتایج انتخابات پارلمان اروپا و نتیجه کسبشده از سوی جبهه ملی به رهبری مارین لوپن در انتخابات پارلمان اروپا، این
رویداد را «شوک و زمینلرزه سیاسی» توصیف کرده است. با این حال حامیان سارکوزی هنوز امیدوارند. آنها معتقدند تحقق آرمان مارین لوپن برای نشستن بر کرسی ریاستجمهوری ظرف یکدهه آینده، تا حد زیادی به گامهای بعدی سارکوزی برای بهبود وجهه خود نزد افکار عمومی فرانسه بستگی دارد؛ روندی که به نظر میرسد آغاز شده است. سارکوزی پس از بازداشت جنجالی خود، در توییترش نوشته است: «من عاشق کشورم هستم. من مردی نیستم که دلسرد شده باشد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.