|

تحولات فرانسه کفه راست افراطی را سنگین کرد

سودای ریاست‎جمهوری «لوپن»

حتی در فرانسه، کشوری که رسوایی‌ها پای ثابت دنیای سیاست و امری مرسوم تلقی می‌شود، بازداشت یک رییس‎جمهور برای بازجویی به‌مدت 15 ساعت همگان را حیرت‌زده می‌کند. چندروز پس از بازداشت سارکوزی، ناظران سیاسی می‎گویند به اعتقاد آنان سارکوزی چند گزینه پیش‌روی خود دارد که همه آنها لزوما بد نیستند. او می‎تواند از دنیای سیاست برای همیشه خداحافظی کند یا رهبر اپوزیسیون فرانسه باشد و با فرانسوا اولاند، رییس‎جمهوری سوسیالیست فعلی و آلن ژوپه، وزیرخارجه سابق فرانسه و رقیب هم‏حزبی خود مبارزه کند که البته این محتمل‎ترین راه به نظر می‎رسد؛ چراکه دعوای حقوقی و قانونی، تمام مشکلات نیکلا سارکوزی نیست. اگنس پویری، ستون‏نویس روزنامه انگلیسی گاردین می‎گوید: «در اتهام‎های جدید آمده که سارکوزی از مقام‎های دولتی می‎خواسته تا اطلاعات مربوط به تحقیقات علیه خودش را در اختیارش قرار دهند. اگر هیچ اتفاق دیگری نیفتد همین یک مورد، مطالب ناخوشایندی را درباره سیستم حکومتی سارکوزی افشا می‎کند.» نیکلا سارکوزی اعلام کرده تصمیمش برای بازگشت به عرصه سیاست را تا اواخر تابستان اعلام خواهد کرد. گرچه بعید به نظر می‎رسد او به این راحتی از دنیای سیاست خداحافظی کند اما واقعیت این است که آنچه در یکی، دو هفته گذشته بر وی رفته نه‌تنها سرنوشت سیاسی وی را در هاله‌ای از ابهام فرو برده بلکه نظم فضای سیاسی فرانسه را بیش‌ازپیش به‌هم‌ریخته است. شرایط سارکوزی در اغلب نظرسنجی‎ها از فرانسوا اولاند، رییس‎جمهوری به شدت نامحبوب سوسیالیست، بهتر است. به نوشته هفته‎نامه «تایم»، رای‎دهندگان فرانسوی حزب راست‎گرای جنبش اتحاد مردمی (UMP) هنوز هم تا حدودی از رییس‎جمهوری سابق فرانسه حمایت می‌کنند؛ ولی مساله این است که حزب سارکوزی، خود درگیر جنگ داخلی قدرت است. ژان فرانسوا کوپه که پس از شکست سنگین در انتخابات 2012 میلادی به‌عنوان رهبر حزب انتخاب شده بود به‌دلیل فشارهای سیاسی ناشی از نقش‌داشتن این حزب در فساد مالی، ماه می‌ از سمت خود کناره‎گیری کرد و از آن زمان تاکنون سه نخست‌وزیر سابق فرانسه در مقاطعی رهبری حزب را به دست گرفته‎اند. ناظران سیاسی معتقدند که این تزلزل در رهبری حزب، بیشتر به‌دلیل ابهام در سرنوشت سیاسی سارکوزی و نگاه منتظر اغلب رهبران ارشد حزب، به تصمیم‎گیری وی برای حضور یا عدم حضور در انتخابات ریاست‎جمهوری 2017 است. نتیجه گردوغبار اخیر در فضای سیاسی فرانسه هرچه باشد یک چیز مشخص است و آن اینکه تحولات اخیر تنها یک پیروز داشته است: مارین لوپن، رهبر جبهه ملی حزب راست افراطی فرانسه. حزب لوپن بیشترین رای را در انتخابات اتحادیه اروپا در ماه می ‌از آن خود کرد. اغلب حامیان لوپن حامیان سابق حزب سارکوزی بوده‎اند. اقبال عمومی فرانسه به افراطی‌ها دومینیک دوویلپن، نخست‌وزیر سابق فرانسه، چندی پیش در روزنامه فرانسوی لوموند نوشته بود: «جبهه راست من را می‌ترساند و جبهه چپ هم من را نگران می‎کند.» نگرانی‎ای که با توجه به شرایط امروز فرانسه چندان بیراه نیست. رسانه‎های فرانسوی پیش از این گزارش داده بودند حزب جبهه ملی به رهبری مارین لوپن در سال‎های اخیر در روستاها و مناطقی که به‌طور سنتی به راست‎گراها رای می‎دهند، پیشرفت قابل‌توجهی داشته است؛ به‎طوری که مارین لوپن در انتخابات 2012 ریاست‎جمهوری، 35 درصد آرای خود را از این روستاها به دست آورده است، جایی که در مطالباتشان رادیکال‎تر شده و حاضر به بازگشت به گذشته نیستند. بنا بر گزارش‌ها، حزب جنبش اتحاد مردمی سارکوزی در این انتخابات نسبت به سال 2007، دومیلیون رای خود را از دست داد که این آرا در درجه نخست به سبد حزب جبهه ملی ریخته بود. زیرا به طور منطقی، راست کلاسیک بیشتر به راست افراطی نزدیک است تا به چپ. پس از دور نخست انتخابات ریاست‎جمهوری 2012، تلاش دو نامزد اصلی این انتخابات یعنی نیکلا سارکوزی و فرانسوا اولاند برای جذب طرفداران حزب لوپن آغاز شد. در این رابطه سارکوزی با چرخش بیشتر به سوی راست افراطی و مطرح‌کردن بسیاری از خواست‎های لوپنیست‎ها، درصدد فریفتن و جذب نیروهای طرفدار راست افراطی برآمد. لوپن در واکنش به این اقدام سارکوزی گفته بود اینکه او برخی از شعارهای راست افراطی را برای رسیدن به قدرت از آن خود کرد و از آرای بخشی از هواداران ما برخودار شد باید تاوان بدهد. البته به گفته مارین لوپن، سارکوزی ناخواسته خدمت بزرگی به جبهه ملی کرد؛ زیرا به اعتقاد او، رییس‎جمهوری پیشین فرانسه، برای انتخاب‌شدن و پیروزی در انتخابات وارد قلمرو سیاسی راست افراطی شد و با این کار برچسب اهرمن‌خویی را از آن زدود؛ کاری که ژاک شیراک، رییس‎جمهوری راست‎گرای فرانسه، همواره از آن پرهیز می‌کرد. همچنین بی‌تکلیفی حزب سوسیالیست و جنگ قدرت در میان رهبران این حزب نیز در روی‌‌آوردن فرانسویان به راست افراطی بی‌تاثیر نبود. به اعتقاد کارشناسان، لوپن سخنور سیاسی ورزیده‌ای است، باورهای استوار سیاسی دارد و می‌داند چگونه با مردم سخن بگوید و گفتار سیاسی‌اش را با استعاره و تمثیل بیاراید و به گوش آنان برساند. او در انتخابات شهرداری‎های فرانسه در سال 2014 میلادی، پیش از انداختن رای خود به صندوق گفت: «به‌طورکلی فرانسوی‎ها از دست سیاستمدارانشان خسته شده‎اند. آنان باید این انزجار را با اقدامی داوطلبانه نشان دهند و با رایشان نمایندگان خود را عوض کنند.» حزب وی در این انتخابات با پیروزی در 11 منطقه برای نخستین‌بار شگفتی آفرید. یورونیوز در سال 2012 میلادی با انتشار یک نظرسنجی اعلام کرد که تقریبا یک‌پنجم رای‎دهندگان فرانسوی از مارین لوپن می‎خواهند رییس‌جمهور شود و قدرت خود را در عمل ثابت کند؛ آماری که با توجه به کارنامه ناموفق فرانسوا اولاند در چهار سال گذشته و بلندترشدن فهرست رسوایی‎های راست میانه احتمالا افزایش قابل‌ملاحظه‏ای یافته است. مارین لوپن یا نیکلا سارکوزی؟ مارین لوپن اخیرا پس از پیروزی حزبش در انتخابات اتحادیه اروپا و کسب رای 25 درصد از فرانسوی‎ها، به نشریه تایم گفته است به دنبال به دست آوردن کرسی ریاست‎جمهوری در فرانسه است و حزب وی ظرف 10سال آینده قدرت را در فرانسه در دست خواهد گرفت. شاید با تکیه بر همین چشم‌انداز سیاسی است که حزب لوپن با درک شرایط جامعه ناراضی فرانسه به دنبال برنامه‎های اقتصادی است که به خواسته‌های انبوه فرانسویانی پاسخ دهد که از سیاست‌های لیبرالی راست‌گرایان آسیب دیده و امیدی به حزب سوسیالیست بی‌برنامه ندارند. البته هنوز هستند کسانی که امیدوارند اوضاع سیاسی فرانسه تا انتخابات ریاست‎جمهوری آینده تغییر کند و از محبوبیت مارین لوپن در میان فرانسویان کاسته شود؛ افرادی چون ویوان ردینگ، نماینده پارلمان اروپا، که در واکنش به افزایش حمایت از راست افراطی نه‌تنها در فرانسه بلکه در سراسر قاره سبز می‎گوید: «افزایش افراط‎گرایی و پوپولیسم، یک نگرانی عمومی در تمامی فرانسه و اتحادیه اروپاست زیرا این امر به نژادپرستی، نفی انسانیت و نفی هر نوع مدارا منجر می‌شود.»به‌قدرت‌رسیدن مارین لوپن و راست‎های افراطی کابوس بسیاری از سیاستمداران فرانسوی و حتی اروپایی است. به‌طوری‌که مانوئل والس، نخست‌وزیر سوسیالیست فرانسه، پس از اعلام نتایج انتخابات پارلمان اروپا و نتیجه کسب‌شده از سوی جبهه ملی به رهبری مارین لوپن در انتخابات پارلمان اروپا، این رویداد را «شوک و زمین‌لرزه سیاسی» توصیف کرده است. با این حال حامیان سارکوزی هنوز امیدوارند. آنها معتقدند تحقق آرمان مارین لوپن برای نشستن بر کرسی ریاست‎جمهوری ظرف یک‌دهه آینده، تا حد زیادی به گام‎های بعدی سارکوزی برای بهبود وجهه خود نزد افکار عمومی فرانسه بستگی دارد؛ روندی که به نظر می‎رسد آغاز شده است. سارکوزی پس از بازداشت جنجالی‌ خود، در توییترش نوشته است: «من عاشق کشورم هستم. من مردی نیستم که دلسرد شده باشد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.