ستاره
جعفر مدرسصادقی
آن بازیگری که در نمایش «استاد» اوژن یونسکو نقش استاد را بازی میکرد نابغه بود. از کلاس هشتم شروع کرد به شعر گفتن، کلاس نهم اوّلین رمان خودش را نوشت، کلاس دهم نمایشنامهنویس شد، کلاس یازدهم بازیگر شد و در نمایش «استاد» و در نقش استاد بازی کرد. اوّلین سیگارهای زندگیاش را در دورهی نمایشنامهنویسیاش کشید، اما از همان روزهایی که در نمایش «استاد» بازی میکرد، تبدیل شد به یک سیگاری قهّار. توی آن یک ساعت و نیمی که ناچار بود با آن پالتوی کلفتی که یقهاش را بالا زدهاند و کلاه گشادی که کله تا بیخ گردن توش فرو رفته است توی آن کابین کوچولو چمباتمه بزند و در انتظار آن دقیقهای باشد که باید برود روی صحنه و یک خودی نشان بدهد، دید بدجوری دلش لک زده است برای یک پُک ــ فقط یک پُک... و عشق سیگار درست از همان لحظهای توی بطن وجودت فرو میرود و ریشه میدواند که دلت لک زده باشد برای یک پُک و سیگار دم دستت نباشد. دقیقهشماری میکنی برای آن لحظهی فرخندهای که دستت برسد به یک نخ سیگار و اوّلین پُک را بزنی و یک دودی هوا کنی. آخر نمایش که از کابین میآمد بیرون و چرخی توی تالار نمایش میزد و از در ورودی میرفت بیرون، همین که
چند قدمی از پلههای جلوی در ورودی دور میشد، کلاه استادی را از روی سرش برمیداشت و سیگاری از توی جیبش درمیآورد و آتش میزد. حتا نگاهی به دور و برش نمیانداخت که ببیند تماشاچیها هنوز نگاهش میکنند یا نه. تماشاچیهای کنجکاوی که کوچه باز کرده بودند تا از در ورودی تالار برود بیرون، از پُشت سر نگاهش میکردند تا از پلههای جلوی در برود پایین و برود توی تاریکی. هیچکدام از تماشاچیها به این فکر نمیافتاد که برود دنبال او. اگر میرفتند، میدیدند که کلاه استادی را از روی سرش برمیدارد، یقهی پالتو را میخواباند، دگمههای پالتو را باز میکند و سیگار و فندکش را از توی جیب بغلش میکشد بیرون، سیگاری روشن میکند و روی اوّلین نیمکتی که فقط چند قدم با پلههای جلوی در ورودی تالار فاصله دارد مینشیند... و چه پُکهای عمیقی به سیگارش میزد و چه دودی از سیگارش درمیآورد و عجب حالی میکرد! تکیه داده بود به پُشتی نیمکت و به ستارههای ریزی که توی آسمان میدید نگاه میکرد و چه خیالبافیها میکرد! سعی میکرد ستارهی خودش را میان آنهمه ستارهای که توی آسمان بود پیدا کند. شاید اگر به همین ترتیب ادامه میداد، بهزودی تبدیل میشد
به یکی از همین ستارهها که وسط آسمان به این تاریکی و از فاصلهی به این دوری میدرخشند. اما دلش نمیخواست وسط اینهمه ستاره گم باشد و یکی از آنها باشد. دلش میخواست توی آسمان به این تاریکی و از فاصلهی به این دوری کاملن پیدا و قابل تشخیص باشد و او را از روی زمین به همدیگر نشان بدهند و بگویند این همان دوست ماست که یک زمانی هیچکس داخل آدم حسابش نمیکرد، این همان دوست ماست که اوّلین رمان خودش را در چهارده سالگی نوشت... اما حیف که از دست کارگردان و از دست دستیار کارگردان و از دست بازیگرها و از دست مدیر برنامه و از دست همه دلخور بود و همین دلخوری باعث شد که کار بازیگری را هم رها کند: در پوستر نمایش، اسم بازیگرها به ترتیب حروف الفبا آمده بود و هیچ معلوم نبود که نقش کدام بازیگر اهمیّت بیشتری دارد و اسم آن بازیگری که در نقش خود استاد بازی میکرد به جای این که با حروف درشتتری آن بالای بالا و جدا از اسمهای دیگر بیاید، آمده بود زیر اسم آن بازیگرهایی که همگی سیاهی لشکر بودند و از اوّل نمایش تا آخر نمایش هیچ کار دیگری نمیکردند به جُز این که از اینطرف به آنطرف بدوند و دنبال هم کنند و دم گوش همدیگر پچ و پچ کنند و
به همدیگر و به تماشاچیها مُژده بدهند که استاد دارد میآید و استاد دارد میآید، و استاد نمیآمد و نمیآمد و همه را سر کار میگذاشت تا آن دقیقهی آخر و تازه معلوم میشد که سر هم ندارد... اما این که آن دقیقهی آخر میآمد دلیل نمیشود که اسم او را آخر از همه بنویسند و زیر اسم همهی بازیگرهای دیگر. همین دلخوری به عادت سیگار کشیدنش دامن زد. نه دیگر توی هیچ نمایشی بازی کرد و نه هیچ رمان دیگری نوشت و نه هیچ شعری گفت. اما سیگار کشیدنش همچنان ادامه دارد و بیا و تماشا کن که چه دودی هوا میکند!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.