|

تراژدی 82

سجاد فیروزی

«هیچ فیلم و نمایشنامه‌ای در دنیا وجود دارد که به اندازه نیمه‌نهایی سه‌ویا به شما هیجان بدهد.» این جمله‌ای است که میشل پلاتینی درباره بازی فرانسه- آلمان در نیمه‌نهایی جام‌جهانی 1982 به زبان می‌آورد. 32سال پیش در سه‌ویا، تیم‌های آلمان و فرانسه در شرایطی رو در روی هم قرار گرفته‌اند که 37سال از جنگ‌جهانی دوم می‌گذشت و دو تیم خواه‌ناخواه هنوز اسیر حاشیه‌های تلخ‌ترین رویداد قرن بودند. با این حال دو قدرت قدیمی نمی‌خواستند در زمین فوتبال جلو دیگری کم بیاورند و همین پیش‌زمینه‌ای بود که معادلات را جوری چید تا آن بازی، زیباترین بازی جام‌جهانی لقب بگیرد. دو تیم در جنگی تمام‌عیار تن به تساوی 3 -3 دادند و در نهایت این آلمان‌غربی بود که در ضربات پنالتی به برتری رسید. حالا 32 سال پس از آن واقعه این دو تیم باز هم چشم در چشم هم ایستاده‌اند تا این‌بار نه برای رفتن به فینال بلکه برای رسیدن به نیمه‌نهایی جام را پرمخاطب‌تر کنند. وجه مشترکی که دو تیم را پیش از بازی فردا به هم چسبانده این است که هر دو در دیداری سخت آخرین بازمانده‌های قاره آفریقا را شکست داده‌اند و به یک‌چهارم رسیدند. حالا هنوز نوستالژی 32سال پیش بر زمان سنگینی می‌کند؛ فرانسه طعم شکستی را در آن بازی چشید که ناداوری در آن بیداد می‌کرد. به گزارش «لوموند» در ورق‌زدن آلبوم تاریخ جام‌جهانی هنوز هم تصویری است که دل خیلی‌ها را به درد می‌آورد؛ همان لگدی که شوماخر دروازه‌بان وقت آلمان به سر بازیکن فرانسه زد و «آبی‌های اروپا» را به کما برد. دو سال پیش میشل هیدالگو، مربی تیم‌ملی فرانسه از سال 76 تا 84 در گفت‌وگویی که با خبرگزاری فرانسه داشت خاطراتش را تلخ توصیف کرد: «هنوز هم وقتی آن صحنه‌ها را از ذهنم می‌گذرانم رنج می‌برم. سه‌ویا برای من یک معنی بیشتر ندارد: شب تیره.» مهم‌ترین صحنه بازی در دقیقه 57 رقم خورد؛ باتیستون مهاجم تیم‌ملی فرانسه در حالی‌که به سمت دروازه آلمان یورش می‌برد با شوماخر سنگربان ژرمن‌ها مواجه شد؛ دروازه‌بان بلند‌بالای آلمان هم رعایت مردی نکرد و با قدرت تمام به سر و صورت باتیستون کوبید؛ مهاجم آن روزهای تیم سنت‌اتین نقش بر زمین شد و نای بلند‌شدن نداشت. او چنان بی‌حرکت روی زمین افتاده بود که همه منتظر شنیدن خبر مرگش بودند؛ دو دندان او شکسته بود و یکی، دو دنده‌اش هم به آن اضافه شده بود. او در حالی که دست‌های کاپیتان پلاتینی را در دست داشت روی برانکار از زمین مسابقه بیرون رفت. داور بازی نه‌تنها به شوماخر اخطار نداد بلکه حتی خطای او را هم اعلام نکرد تا سنگینی جنگ جهانی در جام‌جهانی بیش از هر زمان دیگری ذهن فرانسوی‌ها را قلقلک دهد. حتی شوماخر که دندان‌های افتاده‌شده باتیستون را هم می‌دید به خودش زحمت نداد تا برود و حال بازیکنی که همگان می‌گفتند او به قتلش رسانده را بپرسد. اظهارات داور هلندی بازی بعد از دیدار، آتش خشم فرانسوی‌ها را شعله‌ورتر کرد: «متاسفانه خودم خشونتی که در صحنه بود را ندیدم چون من داشتم مسیر توپ را دنبال می‌کردم.» چارلز کورور هلندی در ادامه تقصیرها را به گردن کمکش انداخت: «کمک من هم به من گفت که به نظرش اتفاق خاصی نیفتاده است.» اما یکی از اتفاقات مهم آن بازی به اتفاقات وقت‌های اضافه برمی‌گردد جایی که ترزور و ژیرس فرانسه را 3 بر یک پیش انداختند ولی درست در دقایق 102 و 108 بازی رومینیگه و کلاوس فیشر بازی را مساوی کردند؛ گلی که فیشر با برگردان به‌ثمر رساند در نوع خودش جذابیت خاصی داشت. بعد هم که نوبت به ضربات پنالتی رسید و اشک‌های اولریخ استیلکی آلمانی از ذوق و دیدیه سیس و ترزور فرانسوی از ناراحتی خراب‌کردن پنالتی در اذهان باقی ماند: «باوجود اینکه یک گل به آلمان زدم ولی آن بازی بدترین لحظاتی بود که من در زندگی‌ام تجربه‌اش کرده بودم.» این جمله‌ای بود که ماریوس ترزور فرانسوی گفت تا صحه‌ای گذاشته باشد بر تراژدی سه‌ویا در سال1982. اما صحبت‌های هیدالگو، مربی فرانسوی‌ها در آن سال خاطره‌ها را بیشتر آزرد: «سابقه نداشت که بعد از یک مسابقه رختکن را این‌طور دیده باشم. دو بازیکن از تیم ما بودند، من هرگز نامشان را نمی‌گویم، که لباس به تن بچه‌های تیم کرده‌اند چون آنها نمی‌توانستند حتی لباسشان را تن کنند.» نادر مثل آلمان- فرانسه تراژدی «سانچس پیخوان» (ورزشگاه اختصاصی سه‌ویا) پیش‌زمینه قابل‌توجهی برای آلمان‌ها داشت؛ آنها در دیدار رده‌بندی جام‌جهانی 1958 برابر فرانسه تن به شکست سنگین 6 بر 3 داده بودند و برنده‌شدن در جام‌جهانی 82 برای آنها گرفتن یک انتقام بود. اما بعد از سال 82 این دو تیم یک‌بار دیگر در جام‌جهانی به مصاف هم رفتند؛ در نیمه‌نهایی جام‌جهانی 1986 مکزیک. این بار در گوادالاخارا این دو تیم برابر هم قرار گرفتند که برای فرانسوی‌ها فرصت تازه‌ای به حساب می‌آمد. با این حال این فرصت با برتری 2بر صفر آلمان غربی همراه شد تا حسرت به دل «آبی‌های اروپا» بماند. حالا 28سال بعد این دو تیم فردا برای چهارمین بار در تاریخ جام‌جهانی رو‌در‌روی هم قرار می‌گیرند تا فرانسه به رکورد ایتالیا نزدیک شود. در واقع فرانسه در تاریخ جام‌جهانی با هیچ تیمی این قدر کم روبه‌رو نشده است. بعد از آلمان، ایتالیا حاضر است که با پنج‌بازی در جام‌جهانی کمترین تقابل را با آبی‌ها داشته است. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- برزیل- کلمبیا در یک چهارم جام «سلسائو» دکتر‌لازم شد تمام‌لاتین؛ این اولین توصیفی است که می‌توان از دیدار تیم‌های برزیل و کلمبیا داشت؛ دو تیمی که با لباس زرد‌رنگ کم‌وبیش هوادارانشان را شوکه کرده‌اند؛ برزیلی‌ها به خاطر نمایش نه‌چندان خوبشان و خطر حذف از جام‌جهانی در دیدار شیلی هوادارانشان را شوکه کرده‌اند و کلمبیایی‌ها هم با وجود غیبتی 16ساله حضور درخشانی داشته‌اند و از سوی دیگر هوادارانشان را هیجان‌زده کرده‌اند. نکته قابل‌توجه اینکه هر دو پیش از دیدار امروز یک کشته هم داده‌اند؛ هوادار برزیلی در جریان ضربات پنالتی سکته کرد و مرد و هوادار کلمبیایی هم در جشن خیابانی این کشور پس از صعود به یک‌چهارم نهایی کشته شد. برزیل که میزبان جام‌جهانی است و فشار زیادی را تحمل می‌کند «بازی زیبایش» را فراموش کرده و برعکس این کلمبیاست که این روزها «ژوگو بونیتو» را به بهترین شکل ممکن ارایه می‌دهد. شاید همین مورد هم باشد که برزیلی‌ها را دکتر‌لازم کرده است. در واقع بعد از بازی حساس مرحله یک‌هشتم نهایی برابر شیلی که کار به ضربات پنالتی کشیده شد بازیکنان برزیل احساساتی شدند و از فرط استرس اشک از چشمانشان جاری شد. استرس زیاد ژولیو سزار و تیاگو سیلوا باعث شده تا فیلیپه اسکولاری از یک روانپزشک بخواهد تا قبل از بازی حساس با کلمبیا بازیکنانش را درمان کند. این خبری است که «ون مینوت» با استناد به گفته بازیکنان برزیل آن را روی خروجی سایتش گذاشته است و به‌سراغ ژولیو سزار رفته تا نظر او را درباره احساساتش جویا شود: «خیلی هیجان‌زده بودم. گریه می‌کردم چون خیلی از بازیکنان آمدند و به من چیزهایی گفتند، از من حمایت کردند و حرف‌هایی زدند که نتوانستم تحمل کنم.» اما در سوی دیگر تیاگو سیلوا هم به گفتن این جمله که «من مرد هستم و گریه می‌کنم» اکتفا کرد. رامیرس اما می‌گوید این مورد طبیعی است و بازیکنان بزرگی را دیده است که گریه می‌کرده‌اند: «بروز احساسات به این شکل وقتی کار به ضربات پنالتی کشیده می‌شود طبیعی است. من به‌همراه چلسی در فینال لیگ قهرمانان اروپا چنین تجربه‌ای را داشتم. آنجا هم بازیکنان بزرگی را می‌دیدم که گریه می‌کردند. به‌هرحال اینکه روانشناس بیاید و ما با او صحبت کنیم هم طبیعی است چون جام‌جهانی در خانه خودمان برگزار می‌شود و هدف مشخص است.» با این حال فیلیپه اسکولاری دست‌به‌دامن دکتر شدن را به‌دلیل عصبانی‌بودن تیمش می‌داند: «تیم من کمی عصبانی است و بچه‌هایم هم کمی ترسیده‌اند. حضور روانشناس در جمع ما الزامی است چون کسی خیال آسوده و راحتی ندارد. ما می‌خواهیم برنده شویم ولی هیچ‌کس نمی‌داند قرار است چه اتفاقی بیفتد». این خبر در شرایطی از اردوی برزیل به بیرون درز کرده که دیلما روسف، رییس‌جمهور برزیل، یک‌بار دیگر از معترضان خواسته کنار دیگر مردم برزیل باشند: «تنها چیزی که می‌خواهم این است که متحد شویم. ما بازی مهمی در پیش داریم. خیلی‌ها قبل از جام می‌گفتند این پروژه راه به جایی نمی‌برد ولی حالا همه دیده‌ایم که نه‌تنها پیش رفته بلکه خیلی هم موفقیت‌آمیز بوده است.» «کافتروس‌های» شجاع در سوی دیگر اما کلمبیایی قرار دارد که همه را غافلگیر کرده است؛ «کافتروس‌ها» در این جام به‌عنوان سرگروه از گروهشان صعود کردند و در بازی یک‌هشتم نهایی هم بدون دردسر از سد اروگوئه گذشتند. «بترسیم؟ از برزیل؟ نه از آنها نمی‌ترسیم ولی برایشان احترام قایل هستیم چون تیم میزبان هستند و بازیکنان و مربیان بزرگی هم دارند.» این بخشی از صحبت کارلوس سانچس، هافبک تیم کلمبیاست که در کنفرانس خبری به آن اشاره می‌کند و در ادامه به بحث حضور نیمار هم اشاره می‌کند: «ما قرار است با تیم برزیل بازی کنیم با همه بازیکنان آن تیم نه فقط نیمار. ضمن اینکه ما هم سلاح لازم برای مقابله با آنها را داریم.» سلاح لازم هم اشاره به جیمز رودریگس، جوان اول جام‌جهانی دارد که تا به این‌جا پنج‌گل برای کلمبیا زده و بالاتر از نیمار چهار‌گله قرار گرفته است؛ دو بازیکنی که بدون تردید امید اول تیمشان در دیدار فردا خواهند بود. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- دومین جام‌جهانی «ماریو فری» بازی آمریکا- بلژیک یک حاشیه قابل‌توجه داشت. در اواسط نیمه‌دوم یک هوادار با پریدن به داخل زمین یکی، دودقیقه‌ای بازی را متوقف کرد. جالب اینکه مسوولان حراست ورزشگاه هم اعتقادی به گرفتن این فرد و بیرون‌بردن او نداشتند. به هر ترتیب پس از چند ثانیه مشخص شد این فرد «ماریو فری» معروف است. ماریو فری ایتالیایی پس از جیمی‌جامپ معروف‌ترین تماشاگری است که عادت دارد به وسط زمین بپرد. فری سه‌شنبه‌شب روی پیراهن خود دو جمله نوشته بود: یکی پیامی بود برای نجات بچه‌های «فاولاس» که همان بچه‌های فقیر بومی برزیل‌اند و دیگری هم یادکردن از «چیرو» هوادار فقید ناپولی که در درگیری‌های پیش از فینال جام‌حذفی ایتالیا جان سپرده بود. فری پیش از این هم چندین‌بار این حرکت را انجام داده بود. در جام‌جهانی2010 در جریان بازی اسپانیا- آلمان به وسط زمین آمد و در حالی‌که یک شیپور «ووووزلا» در دست داشت به محرومیت «آنتونیو کاسانو» اعتراض کرد. او که معمولا پیراهن آبی با لوگو معروف «سوپرمن» به تن می‌کند به غیر از دو جام‌جهانی 2010و 2014در چهارسال اخیر چندین مرتبه دیگر دست به چنین شیرینکاری‌هایی‌ زده است. در جریان بازی میلان-بارسلونا در لیگ قهرمانان اروپا با رساندن خودش به مسی دردسرساز شد و چند باری هم در دیدارهای تیم‌ملی ایتالیا و مسابقات سری آ موفق شده خودش از دست ماموران ورزشگاه فرار کند و به داخل زمین بیاید و بازی را از جریان بیندازد. برخی تصاویر نشان می‌دهد فری در بازی فرانسه- اکوادور هم قصد داشته به داخل زمین بیاید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.