|

لزوم تقویت شرکت‌های «دانش‌بنیان»

پلی بین دانشگاه و بازار

رضا لطفی . دانشیار گروه مهندسی برق دانشگاه فردوسی مشهد

از یک طرف نیاز بسیار زیاد جامعه و صنعت و از سوی دیگر تعداد زیاد فارغ‌التحصیلان بااستعداد می‌تواند به پیشرفت صنعتی- اقتصادی کشور منجر شود. گرچه اینجا مجال بحث درباره «دیوار بلند بی‌اعتمادی دانشگاه و صنعت» نیست، اما همین اندازه بگویم صنعت به نوعی حق دارد که به دانشگاهی اعتماد نمی‌کند و هم استاد دانشگاه، دانشجویش را برای نیازهای واقعی و «امروزی» صنعت خودمان تربیت نمی‌کند چرا که بیشتر از هر چیز به فکر مقاله و ارتقا و... است. فکر می‌کند از یک طرف تازه‌فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها، بر نیازهای صنایع اشراف ندارند و از سوی دیگر صنایع به توانایی‌های آنها اعتماد نمی‌کنند تا جایی که گه‌گاه حاضرند محصولات باکیفیت پایین اروپای‌شرقی یا محصولات کم‌کیفیت چینی را بخرند، اما سراغ شرکت‌های داخلی نیایند. از دیگر مشکلات مهم شرکت‌های تازه‌تاسیس، نداشتن سرمایه کافی در سال‌های ابتدای کارشان و همچنین عدم آشنایی با دیگر «لوازم کارآفرینی» و از جمله بازاریابی، مدیریت فروش، حسابداری و... است. در اینجا دو پیشنهاد ارایه می‌دهم که امیدوارم به کاهش این مشکلات کمک کند. 1- تشکیل گروه‌های واسط مورداعتماد صاحبان سرمایه: شاید تشکیل گروه‌های مشاور واسط بین صاحبان ایده (شرکت‌های دانش‌بنیان) و صاحبان سرمایه که مورد اعتماد صاحبان سرمایه باشند یا واسط بین صنایع (دارای نیازهای فنی خاص) و صاحبان توانایی فنی (شرکت‌های دانش‌بنیان) بتواند به گسترش اقتصاد دانش‌بنیان کمک کند. این مدل سال‌هاست در کشورهای پیشرفته جا افتاده است. صاحبان سرمایه به صورت «مشارکت» در ایده‌های مبتنی بر دانش تازه فارغ‌التحصیلان (که توسط گروه مشاور معتمد فیلتر شده است و در نتیجه احتمال زیادی برای موفقیت دارد)، وارد می‌شوند و در سود و زیان آنها شریک هستند. 2- ورود خیرین به عرصه سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر: در حال حاضر شرکت‌های دانش‌بنیان فقط باید به وام‌های عمدتا دولتی امیدوار باشند که متاسفانه بهره زیادی دارند، ضمانت‌های (بعضا) غیرقابل تامین نیاز دارند و در بسیاری از مواقع بدون رانت و ارتباط و... قابل دریافت نیستند. اگر سرمایه‌داران خیری که برای رضای خدا سال‌هاست در کارهای مقدسی همچون مدرسه‌سازی وارد شده‌اند، «بخشی» از سرمایه‌شان را بدون چشمداشت مادی، به جای مدرسه‌سازی، به تقویت شرکت‌های دانش‌بنیان اختصاص دهند، هم از اجر اخروی برخوردار خواهند شد و هم در بسیاری از مواقع سود اقتصادی قابل‌ملاحظه‌ای شامل سرمایه‌شان می‌شود که این سود هم می‌تواند دوباره به تقویت دیگر شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند. به خیرین عزیز عرض می‌کنم بسیاری از دانش‌آموزان سال‌های نه‌چندان دور که در مدارس دوشیفته و سه‌شیفته درس می‌خواندند اکنون از دانشگاه‌ها فارغ‌التحصیل شده و نیازمند حمایت‌های مالی در سال‌های ابتدای فعالیت‌شان هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.