جان کری:
توافق تاریخی امکانپذیر
ترجمه نیلوفر مهتدی
تاریخ 20 جولای (29 تیرماه) - پایان مهلت مذاکره برای دستیابی به توافق جامع هستهای با ایران - بهسرعت نزدیک میشود. در تمام این مدت، مذاکرات بهمنزله گزینهای برای مقامات ایران بوده است. آنان میتوانند بپذیرند که گامهای لازم را بردارند و به جهان، درباره صلحآمیزبودن برنامه هستهای کشورشان اطمینان دهند یا اینکه میتوانند فرصتی تاریخی برای پایاندادن به تنگنای اقتصادی و دیپلماتیک ایران و بهبود وضعیت اقتصادی را از دست بدهند. دیپلماسی و راهبری با تصمیمگیریهای سخت مشخص میشوند و این [تصمیم] باید یکی از آنها باشد. مقامات ایران بارها و بهطور واضح گفتهاند که هیچ قصدی برای ساخت سلاح هستهای ندارند و فعالیتهای هستهایشان تنها برای تامین نیازهای غیرنظامی دنبال میشود. اگر فرض کنیم که این موضع درست است، اثبات آن مشکل نخواهد بود. ما و متحدانمان به ایران نشان دادهایم که جدی هستیم. در طول مذاکرات برای دستیابی به نقشه مشترک حرکت (توافق مشترک) دست خود را بهسوی ایرانیان دراز کردیم و با آنها مستقیم دیدار داشتیم تا درک کنیم ایران برای برنامه هستهایاش چه میخواهد. ما در کنار شرکای بینالمللیمان، به تدوین جدول
زمانی برای مجوزدادن به یک برنامه هستهای صلحآمیز در ایران کمک کردیم. ما ثابت کردیم که در ارایه کمکهای مالی انعطافپذیر هستیم. در طول این گفتوگوها، مذاکرهکنندگان ایران، جدی بودهاند. ایران نیز تعهداتش را طبق مفاد این توافق مشترک برآورده کرده است؛ امری که باعث شده زمان و فضای لازم برای پیشبرد مذاکرات جامع ایجاد شود. ایران بهخصوص با کاهش ذخایر اورانیوم غنیشده و محدودکردن قابلیت غنیسازی و نصبنکردن سانتریفیوژهای بیشتر و خودداری از گسترش تاسیسات غنیسازی و رآکتور آب سنگین، اجازه بازرسیهای بیشتر را داده است. در مقابل اتحادیه اروپا و گروه «1+5 »- با وجود پابرجاماندن بنیان تحریمها - کمکهای مالی به ایران ارایه کردند. اکنون ایران باید انتخاب کند. در طول «مذاکرات جامع»، جهان بهدنبال چیزی بیشتر از حمایت کلامی است و در انتظار اقدامات مشخص و قابل اثبات از سوی ایران است. ما در طول ماههای گذشته یکسری اقدامات منطقی و قابل «راستیآزمایی» اتخاذ کردهایم که اطمینان میدهد ایران نمیتواند به سلاح هستهای دست یابد و برنامهاش محدود به مصارف صلحآمیز است. با وجود ماهها مذاکره، ما هنوز نمیدانیم ایران چهچیزی را
انتخاب میکند؟ ما میدانیم میان آنچه مذاکرهکنندگان ایران میگویند حاضرند انجام دهند و آنچه باید برای دستیابی به «توافق جامع» انجام دهند، شکافهای قابلتوجهی، وجود دارد. این شکافها نتیجه طرح مطالبات بیش از حد از طرف ما نیست. بالعکس، اتحادیه اروپا و مذاکرهکنندگان «1+5» با دقت به درخواستهای ایران گوش دادهاند و برای دستیابی به اهداف بنیادینمان برای دستیابی به موفقیت در این مذاکرات انعطاف نشان دادهاند. ما بهطور نزدیک با ایران روی طرح یک برنامه هستهای که تمامی مقاصد صلحآمیز و غیرنظامی را برآورده کند، کار کردهایم. اگرچه [به نظر ما] بین قصد مطرحشده ایران با احترام به برنامه هستهایاش و محتوای اصلی این برنامه هستهای تا امروز اختلاف وجود دارد... ایران ادعا دارد که دنیا باید بهسادگی به او اطمینان کند و گزارش سازمان بینالمللی انرژی اتمی از سال 2002... را نادیده بگیرد... شورای امنیت سازمان ملل تاکنون چهار قطعنامه علیه ایران صادر کرده... اگر ایرانیها خواستار دستیابی به راهحل هستند، این موارد باید توضیح داده شود... حسن روحانی رییسجمهوری ایران 9 ماه پیش در روزنامه واشنگتنپست نوشت: «سیاستهای
بینالمللی دیگر بازی تکامتیازی نیست بلکه یک عرصه چندوجهی است که همکاری و رقابت همزمان رخ میدهد. انتظار میرود رهبران جهان تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند.» چنین روحیهای بود که رییسجمهوری ایالاتمتحده را به کشف امکان مذاکره برای گشودن بنبست هستهای متعهد کرد. ما وارد مذاکره شدیم زیرا باور کردیم که فرصت موفقیت، واقعی است. هنوز هم چنین است ولی زمان بهسرعت از دست میرود. انتخاب ایران [میتواند] نتایج مثبتی برای مردم ایران و اقتصاد آنها بههمراه داشته باشد. ایران قادر خواهد بود تا از دانش هستهای خود برای همکاریهای بینالمللی هستهای استفاده کند. امکان روابط تجاری [با جهان] به ایران بازمیگردد و سرمایهگذاری [خارجی]، اشتغال و خدمات زیادی را به همراه خواهد داشت. ایران میتواند به سیستم اقتصاد جهانی دسترسی بیشتری داشته باشد در نتیجه اقتصاد ایران شروع به رشد قابلتوجهی خواهد کرد و استانداردهای زندگی مردم ایران را بهبود میبخشد. اگر ایران آماده چنین کاری نباشد؛ تحریمهای بینالمللی سختتر خواهد شد. مذاکرات ما بهطور مداوم در وین از حال تا 20 جولای ادامه خواهد داشت. احتمالا فشار برای دادن زمان بیشتر خواهد بود
ولی هیچ تمدیدی امکانپذیر نیست مگر تمامی طرفها به توافق برسند و ایالاتمتحده و متحدان راضی نخواهند شد تا مذاکرات کش داده شود. ایران باید نشان دهد که تمایل واقعی برای پاسخگویی به نگرانی جامعه بینالملل را در زمان باقیمانده دارد. در این جهان آشفته، فرصت توافق صلحآمیز بهراحتی بهدست نمیآید، توافقی که بتواند نظر تمامی طرفها را جلب کند، دنیا را امنتر کند، تنشهای منطقهای را آرام کند و رفاه را گسترش دهد. ما چنین فرصتی داریم و یک توافق تاریخی، امکانپذیر است. [مساله چگونگی] انتخاب است. بیایید با دقت انتخاب کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.