|

سفره تلویزیون در ماه رمضان خالی است

2 سریال؛ تنها بضاعت رسانه ملی

فرزانه ابراهیم‌زاده: هلال ماه رمضان در حالی تا ساعاتی دیگر رویت می‌شود که به نظر می‌رسد کمبود بودجه در رسانه ملی باعث شده سفره افطار و سحر تلویزیون کوچک و مختصر چیده شود و برنامه‌های مختص این مناسبت کمتر از هر سال باشند. ماه مبارک رمضان یکی از چهار مناسبت اصلی سال است که طی 10، 15سال گذشته با برنامه‌ریزی گسترده‌ از سوی شبکه‌های مختلف صداوسیما آغاز می‌شد. این برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای بود که در چندسال گذشته شبکه‌ها برای بالابردن میزان مخاطب به رقابت با یکدیگر می‌پرداختند. اما دوسالی هست که کمبود بودجه‌ای که چند وقتی است مسوولان صداوسیما نیز تلاشی برای پنهان‌کردن آن ندارند، اثرش را بر این مناسب‌ها گذاشته و شبکه‌های مختلف و متعدد رسانه دولتی ایران میزان برنامه‌های تولیدی و جدید خود را به حداقل رسانده‌اند. کاهشی که امسال در سریال‌های تلویزیون البته چشمگیرتر شده و این کمبود اعتبارات را ملموس‌تر کرده؛ به طوری که تنها دو شبکه تلویزیونی سریال پخش‌نشده برای بعد از افطار روانه آنتن می‌کنند. از میان هفت کانال سراسری تلویزیون، هر سال چهار شبکه دست به تولید سریال می‌زدند. از چند سال پیش تقسیم‌بندی‌ای بین شبکه‌ها انجام شد و برای ممانعت از ساخت مجموعه‌های شبیه به هم هر شبکه را مامور ساخت یک‌گونه خاص در ماه رمضان کردند. در این تقسیم‌بندی شبکه اول سیما سریال‌های اصطلاحا ماورایی، شبکه دوم سریال‌های اجتماعی، شبکه سه سریال‌های طنز و در نهایت شبکه پنج سریال‌های خانوادگی می‌ساخت. اما رمضان 93 تلویزیون به تکرار بسیاری از مجموعه‌های تلویزیونی سال‌های قبل دست زده است و تنها دوشبکه اول و سوم سیما مجموعه‌هایی تازه‌ برای پخش آماده کرده و بقیه آنتن را به تکرار برخی مجموعه‌های تلویزیونی که در سال‌های پیش پخش شده مانند «میوه ممنوعه» و «او یک فرشته بود» اختصاص داده‌اند. البته شبکه دوم هم یک سریال مربوط به گروه سنی کودک و نوجوان را پیش از اذان آماده کرده است. کمبود بودجه یا کیفیت؟ با آنکه حتی مخاطبان عادی صداوسیما هم می‌دانند کفگیر اعتبارات رسانه ملی به ته ‌دیگ خورده اما مسوولان صداوسیما تاکید دارند مشکل مالی باعث پایین‌آمدن حجم برنامه‌های تولیدی شبکه‌ها نشده است. مجید زین‌العابدین مدیر شبکه سوم سیما و مسوول برنامه‌های تابستانی در نشست خبری برنامه‌های تابستان و ماه رمضان در این زمینه تاکید کرد: «ما تلاش کردیم با پایین‌آوردن کمیت آثار، مجموعه‌های باکیفیتی را روانه آنتن کنیم.» از سوی دیگر محدودبودن وقت بین اذان مغرب تا انتهای شب یکی دیگر از دلایل تلویزیون برای پایین‌آوردن مجموعه‌های تولیدی اعلام شد. اما واقعیت این است که رسانه ملی به‌خصوص در تلویزیون مدت‌هاست پولی برای ساخت برنامه ندارد. آنقدر که هنوز بسیاری از مجموعه‌هایی که در سال‌های پیش ساخته نیز تسویه‌حساب نشده‌اند. برخی از مجموعه‌های تلویزیونی نیز در نیمه‌راه آماده‌سازی متوقف شده‌اند. هرروز خبرهایی از نیمه‌کاره‌ماندن سریال‌های تلویزیونی به گوش می‌رسد. توقف پروژه‌های تلویزیونی به‌دلیل کمبود بودجه‌ تلویزیون نکته‌ای است که باعث شده حتی تهیه‌کنندگان را به‌دنبال اسپانسر خصوصی بفرستد و در نهایت هم اتفاقی که در سریال پایتخت 3 رخ داد بیفتد و تبلیغ به‌صورت گل درشت در سریال بگنجد. سفر برنامه‌ها روی موج آنتن کمبود بودجه هرچند در موضوع سریال‌های تلویزیونی قابل‌لمس‌تر است اما در حوزه‌های دیگر نیز این موضوع به چشم می‌خورد. یکی از این حوزه‌ها برنامه‌های ویژه افطار و سحر است که هم در رادیو و هم در تلویزیون آنها را محدود کرده‌اند. تا چند سال پیش هر شبکه تلویزیونی و رادیویی برای خود ویژه افطار و سحر برنامه‌هایی آماده می‌کرد. اما از سال گذشته میزان بودجه‌ این موضوع به‌طور محسوس کم شده و از شبکه‌ها خواستند برنامه‌های تولیدی را به حداقل برسانند و از برنامه‌های تولیدی شبکه‌های دیگر استفاده کنند. به طوری که برخی از شبکه‌ها برنامه‌های تولیدی شبکه دیگر را به‌صورت مشترک پخش می‌کنند. در حال حاضر میزان ساخت برنامه‌های تولیدی رادیو به کمترین سطح خود رسیده است. البته با توجه به میزان بودجه کمی که برای ساخت برنامه‌های رادیویی در نظر گرفته شده است به نسبت تلویزیون وضعیت شبکه‌های متعدد رادیو بهتر از تلویزیون است. اما در مورد برنامه‌های ویژه افطار و سحر نیز تنها دو شبکه اول و سوم سیما برنامه زنده دارند و برنامه سحر هم به شبکه پنج و شبکه دوم سیما رسیده ‌است. این اتفاق در رادیو البته از سال گذشته آغاز شد و بسیاری از شبکه‌ها مثل شبکه فرهنگ مجبور به بازپخش برنامه سال گذشته خود شدند. اتفاقی که امسال در شبکه‌های دیگر رادیویی افتاده و برخی شبکه‌ها به بازپخش برنامه‌های تولیدی سال‌های قبل می‌پردازند. در میان ده‌ها شبکه رادیویی تنها شبکه سراسری صدا و شبکه قرآن شبکه‌هایی هستند که هم افطار و هم سحر برنامه زنده خواهند داشت و سایر شبکه‌ها یا برنامه تولیدی سال‌های قبل یا برنامه شبکه‌های دیگر را پخش خواهند کرد. از مدینه تا هفت‌سنگ حالا با همه بالا و پایین‌ها امسال قرعه تلویزیون به دو مجموعه «هفت سنگ» و «مدینه» افتاده است که یکی از شبکه سوم و دیگری از شبکه اول سیما قرار است با رقیبی جدی یعنی جام‌جهانی مبارزه کنند. شبکه اول سیما که سال گذشته مجموعه تقریبا موفق دودکش را به کارگردانی محمدحسین لطیفی روی آنتن داشت امسال آنتنش را از ساعت 10:30 به مدینه می‌دهد. سریال مدینه کار تازه سیروس مقدم است. کارگردانی که امسال عید هم مجموعه پایتخت 3 را تولید کرد. البته اینکه چرا یک کارگردان دو سریال برای دو مناسبت پشت سر هم را تولید کرده یکی از نقدهایی است که این روزها به شبکه اول سیما می‌شود. اما با توجه به وضعیت مالی صداوسیما و همین‌طور حجم بدهی به کارگردان‌های خود، شاید این موضوع که یک کارگردان دو مجموعه پشت سرهم ساخته باشد توجیه‌پذیر باشد. البته حضور زینب تقوایی تهیه‌کننده جوان و نادیده دودکش به‌عنوان تهیه‌کننده این مجموعه قابل‌تامل است. برخی از دست‌اندرکاران سریال دودکش چند هفته پیش با انتشار نامه‌ای به عدم پرداخت دستمزدشان از سوی این تهیه‌کننده اعتراض کردند. «مدینه» با بازی پریوش نظریه داستان زنی است که پس از فوت همسرش جهان می‌خواهد به همراه پسرخوانده‌اش کارخانه جهان را به بهترین شکل ممکن اداره کند، اما همسر اول جهان مانع جدی اوست. مهدی سلطانی، مجید صالحی، مهرداد صدیقیان، آتیلا پسیانی، شبنم مقدمی، مریم بوبانی و سیدمهرداد ضیایی سایر بازیگران این مجموعه هستند. اما شبکه سوم سیما که امسال هم ماه عسل را با اجرای احسان علیخانی ویژه افطار دارد، سریال «هفت‌سنگ» را به کارگردانی علیرضا بذرافشان روی آنتن می‌برد. این شبکه مجموعه تلویزیونی شمعدونی به کارگردانی سروش صحت را هم داشت که در نهایت تصمیم به پخش هفت‌سنگ گرفت. هفت‌سنگ با بازی پرویز پورحسینی درباره سه خانواده است که کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. داستان‌های متفاوتی با یک مضمون مشترک در هر قسمت مطرح می‌شود که این سه داستان سرانجام به یک برآیند می‌رسند. مهدی سلطانی‌سروستانی، بهنام تشکر، الهام پاوه نژاد، شبنم مقدمی، فرناز رهنما و عزت‌الله مهرآوران دیگر بازیگران هفت‌سنگ هستند. نکته قابل‌توجه در این دو سریال حضور مهدی سلطانی و شبنم مقدمی در هر دو مجموعه است که با توجه به همزمانی فیلمبرداری این دو مجموعه می‌تواند در روند آماده‌سازی آنها مشکلاتی را به وجود آورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.