|

یکی از دست‌اندرکاران پروژه «ویترین» تاکید کرد

سابقه طراحی جلد در ایران، از دوران باستان

سحر آزاد: یکی از دست‌اندرکاران پروژه «ویترین» معتقد است در بررسی سیر تحول این شاخه گرافیک متوجه شده است ایرانیان حتی از دوران باستان به تهیه و طراحی جلد کتاب اهمیت می‌دادند درحالی که طراحی جلد همچنان مهجور مانده و زیر سایه پوستر قرار گرفته است. پروژه «ویترین» حاصل دوسال تلاش پریسا تشکری و مجید کاشانی در گالری ممیز خانه هنرمندان ایران به نمایش گذاشته شده است. این پروژه شامل دو بخش نمایشگاهی و رونمایی از کتاب «ویترین» است. این کتاب به دو زبان فارسی و انگلیسی از سوی انتشارات «فرهنگسرای میردشتی» و نشر «هنر نو» منتشر شده است که در بخش اول آن، مقالاتی پژوهشی از آیدین آغداشلو، محمدرضا ریاضی، ابراهیم حقیقی، بیژن صیفوری، حسن کیاییان و استیون هلر با رویکرد «بررسی تاریخچه طراحی جلد کتاب در ایران از دوران باستان تا امروز» مورد بررسی قرار گرفته و در بخش دوم، طرح جلدهای برگزیده‌ای که در طول سال‌های 1357 تا 1392 طراحی شده‌اند، نمایش داده شده است. در بخش نمایشگاهی نیز طراحی‌های جلد 35سال اخیر به روی دیوار رفته است. در این پروژه 300 طراح جلد کتاب از سوی تشکری و کاشانی انتخاب و بعدا با انتخاب قباد شیوا، ابراهیم حقیقی و ساعد مشکی صد طراح، برگزیده شدند. پریسا تشکری، یکی از دست‌اندرکاران نمایشگاه در مورد دلایل کار روی این پروژه به «شرق» گفت: «هردو ما طراح جلد هستیم و به همین دلیل نسبت به این حوزه دغدغه داریم. در حوزه طراحی گرافیک به طراحی جلد اهمیت زیادی داده نشده و تنها ظرف سال‌های اخیر، اتفاق‌هایی افتاده است. این درحالی است که طراحان جلد ایرانی برای این شاخه اهمیت زیادی قایل شده‌اند اما همچنان طراح جلد مهجور مانده و زیر سایه پوستر قرار گرفته است.» او افزود: «بسیاری از طراحان گرافیک همان زمانی را که برای طراحی پوستر صرف می‌کنند، به طراحی جلد کتاب اختصاص می‌دهند همان‌طور که استیون هلر در مقدمه کتاب ما نوشته است هر کدام از این طرح‌های جلد مثل یک اثر هنری هستند و شاید در هیچ کجای دنیا اینطور به طرح جلد اهمیت داده نشده است.» تشکری در مورد دلیل توجه طراحان ایرانی به جلد کتاب عنوان کرد: «طراح‌های ایرانی وقت زیادی برای طراحی جلد گذاشته‌اند. فکر می‌کنم به‌دلیل اینکه طراحان ما به جلد کتاب به‌نوعی دین دارند و احساس می‌کنند در جلد کتاب نه‌تنها می‌توانند هنر خود را نشان دهند، بلکه با ناشر احساس نزدیکی بیشتری می‌کنند و با اینکه ناشر یک سفارش‌دهنده است اما چون از قشر فرهیخته‌ای است، طراحان با آنها زبان مشترکی دارند.» او در تحلیل تاریخچه طراحی جلد کتاب گفت: «برایمان جالب بود که در بررسی‌هایمان متوجه شدیم ایرانی‌ها از ابتدای تاریخ به طراحی جلد کتاب اهمیت می‌دادند. در مقاله‌ای که آقای ریاضی برایمان تهیه کرد، به این موضوع اشاره شده که از دوران باستان ایرانیان حتی برای کتیبه‌هایشان جلد تهیه می‌کردند.» تشکری همچنین به افت‌وخیزهای طراحی جلد کتاب در سه دهه اخیر اشاره کرد: «طراحی جلد کتاب به موازات مسایل اقتصادی، نوسان داشته است یعنی هر زمان که اقتصاد کشور بهتر بوده، ناشران توجه بیشتری به این مقوله کرده‌اند. با این‌همه در یک ارزیابی کلی، می‌توان گفت سیر طراحی جلد کتاب در ایران صعودی بوده و مرتب بهتر می‌شود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.