|

به بهانه گلزنی بازیکنان بلژیک در جام جهانی

ذخیره‌هایی که جام زرد را طلایی کرده‌اند

سینا حلیمی

وقتی از ذخیره طلایی صحبت می‌شود، همه یاد اوله‌گونار سولشار، ستاره سابق منچستریونایتد و سرمربی فعلی کاردیف می‌افتند؛ مردی که رکورد زدن چهارگل در 20دقیقه حضور در زمین را دارد. اما در رده ملی ریسک انجام کارهایی شبیه معجزات سر آلکس فرگوسن بسیار بالاست و به همین دلیل کمتر موردی شبیه سولشار دیده‌ایم. یک تفاوت دیگر از جام بیستم از آنجایی که گویا جام بیستم در بیشتر زمینه‌ها با ادوار قبلی جام‌جهانی تفاوت دارد، حکایت کمتر ریسک‌پذیری مربیان در رده ملی هم حداقل در این جام دستخوش تغییر شده است. مربیانی مانند مارک ویلموتس بلژیکی تا اینجای کار، همه داشته‌های خود را مدیون بازیکنان تعویضی‌اش است. هر سه گل بلژیک در دو بازی ابتدایی‌اش در جام‌جهانی توسط بازیکنان تازه‌وارد به ثمر رسیده؛ آنچه علاوه بر استعداد مربی در بازیخوانی، نشان‌دهنده ارزش ساق‌های تیم روی نیمکت است. آمار جالب تا پایان دور دوم گروهی، 17 بازیکن تعویضی و تازه‌وارد برای تیم‌هایشان گل زده‌اند که بلژیک در این بخش بین همه تیم‌ها سرآمد است. بیش از 25درصد تمام گل‌های زده‌شده در این جام جذاب، حاصل گلزنی یا ارسال پاس گل از سوی بازیکنانی بوده که اول هر بازی روی نیمکت تیم‌های‌شان دیده شدند؛ درحالی‌که تنها 16درصد گل‌های جام‌جهانی 2010 -23 گل از مجموع همه گل‌ها- توسط بازیکنان ذخیره، درون دروازه رقبا جا گرفت. از ژان بوسژور شیلیایی گرفته تا مهمدی سوییسی و مروان فلینی بلژیکی، این جام عرصه درخشش بازیکنان تعویضی و البته مربیانی است که این تعویض‌های هوشمندانه را انجام می‌دهند. همه‌چیز حکایت از دست پر مربیان روی نیمکت دارد. برای توضیح بیشتر باید باز هم به بلژیک اشاره کنیم و دلیل را از زبان مارک ویلموتس جویا شویم: «به همان اندازه که به ترکیب اصلی فکر می‌کنم به بازیکنان ذخیره هم می‌اندیشم. تیم من باید در همه زمینه‌ها قوی باشد. مایلم آنقدر بازیکنان ذخیره را تهییج کنم که وقتی به زمین می‌روند، احساس کنند مدت‌هاست در حال بازی هستند و کاری نکرده‌اند.» نیمکت غنی، عامل موفقیت البته نمونه‌ای متفاوت‌تر از بلژیک هم وجود دارد؛ تیمی به‌نام آلمان که به‌خصوص در فاز تهاجمی، مهره‌های ارزشمندی دارد اما غیر از کلوزه که دقایقی بعد از حضور مقابل غنا به رکورد رونالدو برزیلی رسید، تا به حال در این جام از بازیکنان ذخیره‌اش سودی نبرده است. فراموش نکنید قهرمان سه دوره جام‌جهانی، امثال شواین‌اشتایگر، پودولسکی، کلوزه و دراکسلر را کنار دست «لوو» دارد. نمونه منفی؛ انگلیس «روی هاجسون» بدون‌شک بخشی از دلایل ناکامی انگلیس در جام‌جهانی به عدم استفاده درست هاجسون از مهره‌های روی نیمکت مربوط می‌شود. او جوانان خوش‌آتیه‌ای مانند لالانا و بارکلی را با خود به برزیل برد اما فقط وقتی از آنها استفاده کرد که بن‌بست تاکتیکی ایجادشده توسط رقبا، عملا هیچ‌گونه روزنه‌ای برای درخشش این جوانان باز نگذاشته بود. برخی اوقات به نظر می‌رسید تاکتیسین انگلیسی به بدوی‌ترین شکل ممکن، بازیکنانش را به میدان می‌فرستد. برخلاف سه شیرها، تیمی مانند هلند بهترین استفاده تاکتیکی از مهره‌های ذخیره را نشان می‌دهد. امثال دی پی، قدرت حضور 90 دقیقه‌ای در میدان سخت جام‌جهانی را ندارند. این بازیکنان انرژیک اما کم‌تر استراتژیک -چیزی شبیه استرلینگ در انگلیس- درصورت حضور 90 دقیقه‌ای، امکان کمی برای درخشش مداوم و پایدار به دست می‌آورند اما اگر در برهه‌های کلیدی و لحظات گره‌خوردن بازی به میدان بیایند، توان تغییر سرنوشت را دارند. در یک کلام، این جام، جام تعویضی‌ها و البته مربیان موفقی است که می‌دانند چگونه از بهترین بازیکنان خود در بهترین پست و بهترین شرایط ممکن استفاده کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.