|

اسپانیا رقیب نفس‌گیری نبود

شیلی، صعود و داستان «بند ناف» کارگران معادن

سینا حلیمی

«برای مایی که روزی هزار بار مرگ را شکست دادیم، اسپانیا رقیب قابلی نیست.» سرودی که بعد از برتری بر مدافع عنوان قهرمانی و حذف اسپانیا از جام‌جهانی، بر لبان مردمان کشور «پابلو نرودا» جاری شد، روایتگر حقیقتی خاص بود؛ راوی مستندی از تلاش برای زنده‌ماندن. سال قبل، تقریبا در همین ایام، مردم خوشحال شیلی در حال برپایی جشن و پایکوبی بودند؛ نه به‌خاطر صعود به جام‌جهانی یا یک اتفاق فوتبالی بلکه به‌دلیل آزادشدن کارگران معدن. انگار این جمله تاریخی عینیت یافته بود؛ «تراژدی دنیا، شکست یک مرد نیست. پیروزی یک مرد است.» شروع ماجرا 32 کارگر معدن شیلیایی و یک کارگر بولیویایی در حین کار در معدن سن‌خوزه، دچار حادثه شده و پس از فروریزی بخشی از معدن، میان خروار‌ها خاک مدفون شدند. برای نجات آنها همتی جمعی شکل گرفت اما هر چه می‌گذشت، اخبار ناامیدکننده‌تری به گوش می‌رسید. همان زمان بازیکنان شیلی برای صعود به جام‌جهانی و خوشحال‌کردن مردم کشورشان می‌جنگیدند. مبارزه کارگران با مرگ اما حیاتی‌تر و سرنوشت‌ساز‌تر به‌نظر می‌رسید. شیلی به جام‌جهانی رفت اما این‌بار قهرمانان ملی، نه لباس پلوخوری فوتبال که جامه کارگری به تن داشتند. جشن‌های مردمی پس از اعلام نجات آن 33نفر تنها یک روی سکه بود. برای آنهایی که از دلایل شادی بیش از حد مردم می‌پرسیدند، تصاویر و کلمات زیادی برای قانع‌شدن وجود داشت. 2 ماه زندگی از طریق یک کانال فقط کافی است بدانید دوماه زندگی از طریق کانال‌های باریک ارتباطی که بعضی‌ها به آن لقب «بند ناف» دادند، چقدر سخت است. کارگران محاصره‌شده در چنین شرایطی به کمک عملیات امداد و نجات، زنده از معدن بیرون آمدند و به قهرمان ملی تبدیل شدند. تلویزیونی که قبلا پر بود از پرگویی‌های سیاسی و مانیفست‌های چپ و راست این بار بیش از همیشه تاریخ خود، ستاره داشت؛ ستاره‌هایی نه از جنس آلکسیس سانچس، آرتورو ویدال یا والیدویا، بلکه کارگرانی ساده که حتی برخی کلمات زبان مادری خود را اشتباه تلفظ می‌کردند! وقتی رییس‌جمهور شیلی به مردم قول داد اداره عالی کنترل معادن را تشکیل دهد و بازرسان را چندین برابر کند، همه متوجه شدند این کارگران ناخواسته خیلی رسا‌تر از فوتبال و سیاست، گوش رییس‌جمهور را کر کرده‌اند! زمان گذشت. نوبت به جام‌جهانی2014 رسید. همان کارگران نجات‌یافته کلیپی جهانی ساختند و در آن از تیم‌ملی کشورشان حمایت کردند. این ویدیو فوتبالی، تصویر به تصویر، نبردهای فوتبال و هر گل و هر ضربه را با تلاش چندده‌روزه برای نجات کارگران تلفیق کرده و با این شعار پایان یافته: «برای ما که روزی هزار بار مرگ را شکست دادیم، اسپانیا رقیب شکست‌ناپذیری نیست.» ... و حالا حماسه فوتبالی در کشوری که فوتبال به شاعرانه‌ترین آثار هنرمندانش پهلو می‌زند، هر ستاره عرصه توپ‌ گرد نمادی از خدایان قرون گذشته است. برخلاف آن خدایان که خیلی دیر یا شاید هم هیچ‌وقت اسرارشان کشف نمی‌شد، ستاره‌های توپ‌ گرد خیلی زود راز موفقیت را برای مردم کشورشان کشف کردند؛ با اتحاد، بازی زیبا و تاثیرپذیری از قهرمانان سال گذشته. والدیویا، یکی از ستارگان شیلی در این جام به نکته قابل‌توجهی اشاره کرد: «ما از تلاش کارگران معادن برای زنده‌ماندن الهام گرفتیم و موفق شدیم.» با این الهام و سرمشق، شیلی برای اولین‌بار در یازدهمین رویارویی با اسپانیای قهرمان جهان، پیروز شد تا برای سومین‌بار در پنج‌دوره اخیر به مرحله یک‌هشتم نهایی جام‌جهانی راه یابد. جالب اینکه اگر هم‌تیمی‌های ایسالا در آخرین بازی مقابل هلند پیروز نشوند، به عنوان تیم دوم از بیشترین بخت برای بازی با برزیل (صدرنشین احتمالی گروه اول) برخوردار هستند و حتما می‌دانید هر دو حضور قبلی شیلی در دور دوم با شکست از زردهای آمریکای‌جنوبی خاتمه یافت. این‌بار اما اگر آنها از تلاش کارگران در دوران دو ماه زندگی از طریق یک کانال درس بگیرند، قطعا می‌توانند هلند، برزیل و هر بزرگ دیگری را از سر راه بردارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.