|

همکاری‌های محدود ایران و آمریکا

مترجم: آزاده بابایی‌نژاد

در آغاز مذاکرات حساس هسته‌ای در وین یک مقام ارشد آمریکا اعلام کرد مساله عراق در حاشیه مذاکرات که در آن «ویلیام برنز» معاون وزیرخارجه آمریکا و «محمدجواد ظریف» وزیرخارجه ایران حضور داشتند به صورت خلاصه مطرح شده است. مقامات ایران نیز تمایل خود را به بحث درباره عراق با آمریکا ابراز کردند و بعضی امیدوارند آمریکا به مقابله با تروریست‌های تکفیری داعش کمک کند که کنترل شهرهای شمال غربی عراق را در دست گرفتند. این برخورد دیپلماتیک این امر را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد که ایران و آمریکا خود را با یکدیگر در یک طرف و در مقابل درگیری‌های عراق می‌بینند و هر دو به طور عمیقی مخالف ایده قدرت‌گرفتن افراط‌گرایان سنی در عراق هستند. اگرچه حساسیت هر گونه همکاری ایران با آمریکا به حدی است که پنتاگون نسبت به این موضوع دیدگاهی متفاوت با وزارت خارجه آمریکا را نشان داد. سخنگوی پنتاگون به خبرنگاران گفت مطلقا هیچ قصدی برای همکاری نظامی بین ایران و ایالات متحده وجود ندارد. ایالات‌متحده اعلام کرده 275 نیروی نظامی خود را برای امنیت سفارتخانه‌اش به بغداد خواهد فرستاد. مذاکرات واشنگتن با تهران بار دیگر منعکس‌کننده دوران پس از حملات 11سپتامبر است که ایران به آمریکا در جنگ با طالبان در عراق کمک کرد که دشمنی مشترک برای دو طرف بود. «حسن روحانی»، رییس‌جمهور میانه‌رو ایران روز شنبه از تمایل به همکاری با آمریکا درباره عراق صحبت کرد، در عین حال محدودیت هرگونه گفت‌وگویی تحت‌تاثیر سخنان انتقادی دیگر مقامات ایرانی است. آغاز مذاکره ایران و آمریکا با افزایش آشوب‌ها در عراق شبه‌نظامیان رادیکال به آشوب‌های خود در عراق ادامه می‌دهند، این درحالی است که دولت اوباما از آمادگی مذاکرات مستقیم با ایران درباره چگونگی برخورد با شبه‌نظامیان صحبت کرد. مذاکرات ایران و آمریکا که در هفته جاری برگزار می‌شود بیانگر پیشرفت‌های سریع در بهبود روابط میان واشنگتن و تهران در یک‌سال گذشته است. این امر همچنین زمانی رخ می‌دهد که آمریکا و قدرت‌های جهان سعی در دستیابی به توافق جامع هسته‌ای با ایران دارند. ایران و آمریکا به‌طور رسمی از تعهد خود به حمایت نظامی از دولت «نوری المالکی» برای عقب‌راندن نیروهای تکفیری داعش سخن گفتند. «محمدجواد ظریف» مذاکره‌کننده ارشد ایران پس از حملات تروریستی 11سپتامبر نقش کلیدی بین ایران و دولت جرج دبلیوبوش را داشت. هر دو کشور به‌دنبال راندن طالبان از افغانستان بودند. ایرانیان و آمریکایی‌ها سال گذشته یکسری مذاکرات مخفی از طریق کانال‌های پشتی داشتند. هفته گذشته مقامات وزارت خارجه آمریکا با همتایان ایرانی در ژنو دیدار کردند که بحران عراق جزو آن نبود. همکاری آمریکا با ایران بر سر عراق می‌تواند ایجاد‌کننده خطر یا فرصت برای دو کشور باشد. ایران به‌عنوان نزدیک‌ترین متحد دولت المالکی در خاورمیانه است و حتی منتقدان سرسخت اوباما نیز حمایت از واشنگتن در همکاری با تهران را اعلام کردند در عین حال سیاست‌های ایران با آمریکا درقبال عراق، متفاوت است. در این میان همکاری ایران و آمریکا، ممکن است متحدین سنی آمریکا چون عربستان سعودی، ترکیه و اردن را منزوی کند. اسراییل نیز نسبت به همکاری میان تهران و واشنگتن برای حل بحران عراق نگران بوده و معتقد است مذاکرات هسته‌ای را پیچیده می‌کند. آمریکا خواهان مذاکره با ایران برای حل بحران عراق دولت اوباما برای اولین‌بار در روز دوشنبه نشان داد که تمایل دارد درباره بحران عراق با ایران وارد مذاکره شود ولی تاکید دارد هرگونه ارتباطی بین دو طرف، غیررسمی خواهد بود و احتمال همکاری نظامی با ایران را که هفته گذشته مطرح شده بود رد کرد که به نوعی بیانگر حساس بودن این نوع از همکاری‌ها از دید واشنگتن است، مقامات اظهار کردند هرگونه گفت‌وگو و بحث دیپلماتیک درباره عراق محدود به حاشیه مذاکرات هسته‌ای در وین و شامل همکاری نظامی نخواهد شد. بیش از یک دهه پس از حمله آمریکا به عراق گذشته است و نگرانی واشنگتن درباره عراق افزایش یافته و این امر غیرقابل‌اجتناب است که حضور ایران در امنیت دولت بغداد از دید بخش‌هایی از واشنگتن به رسمیت شناخته شده است. با این وجود چشم‌انداز مذاکرات دیپلماتیک یا حتی نظامی بین تهران و واشنگتن درباره بحران عراق بین این دو رقیب قدرتمند که چندین دهه روابط سرد را تجربه کرده‌اند بیانگر تغییر رویکرد دو طرف و گرم شدن روابط ایران و آمریکا در طول سال گذشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.