|

«باران آزاد» در گفت‌وگو با «شرق»:

هویت، مفهومی انتزاعی است

شرق : این روزها نمایشگاه نقاشی و ویدئوآرتی با عنوان «لذت عکاسی با وی‌پی‌ان» در گالری مریم فصیحی‌هرندی برپاست. نمایشگاه نقاشی‌های متفاوت یک هنرمند جوان که در آن ۲۲۶ نقاشی در قطع عکس‌های آنالوگ و چهار اثر در قطع بزرگ را در فضای گالری به نمایش گذاشته است. باران آزاد در این نمایشگاه به سراغ عکس‌هایی رفته که پیش از این توسط دیگران در اقصی نقاط جهان ثبت شده و او با تفکری پست‌مدرنیستی و خوانشی اکسپرسیونیستی روی بوم‌های کوچک از این عکس‌ها نقاشی‌هایی خلق کرده است. تاکیدتان در آثار این نمایشگاه بر دو شیوه کارهای اکسپرسیونیستی و امپرسیونیستی بیشتر بر چه چیزی متکی است؟ اگر قرار باشد اکسپرسیونیسم را بعد از حدود صدسال در این موقعیت زمانی و مکانی تجربه کنم، پیشنهاد من این آثار است (که البته در این نمایشگاه چهار نقاشی امپرسیونیستی به‌زعم من پست‌مدرن، از مجموعه «زندگی بیشتر» وجود دارد). امپرسیونیسم و اکسپرسیونیسمی با ارایه‌ای پست‌مدرن، زیرا در این جهان رسانه‌زده، با خود هیچ‌چیز روبه‌رو نمی‌شوم تا آن را به تصویر بکشم و احساسم نیز کاملا متعلق به خودم نیست. در حقیقت احساس و واکنش من نتیجه اراده‌ام نیست بلکه تحت‌تاثیر تبلیغات (به‌طور کلی) و رسانه است. پس این هیجان جعلی از موقعیتی جعلی (رسانه‌ای) پیش می‌آید. بحث هویت یکی از مهم‌ترین محورهای خلق آثار معاصر است که به نظر می‌رسد شما نیز به آن توجه دارید. در واقع با پرداختن به سیطره رسانه بر احوال انسان امروز می‌شود این برداشت را از کارهای شما داشت؟ هویت هم مثل کلماتی چون فطرت، ماهیت و... یک مفهوم انتزاعی است که به نظرم فارغ از سودمندی‌های سیاسی و... یک جور بدفهمی نسبت به انسان است. هویت توسط انسان کسب می‌شود و انسان حاوی هویت نیست. از مباحث پارادایم‌های کوهن و پرسپکتیویسم نیچه می‌توان کمک گرفت و اینگونه گفت که انسان به مرور در جهان پیش می‌رود واجد هویت می‌شود و رسانه بیشترین تاثیر را در شکل‌گیری یا انتخاب یا دچارشدن به هویتی خاص داراست. هرچند معتقدم مساله هویت را نمی‌توان و نباید به شکلی اخلاقی مورد ارزیابی یا نقد قرار داد. هویت یعنی تجربه جهان. بنابراین در کارهای من آدرس سایت‌ها تبدیل به امضایم می‌شود چون در وضعیت پست‌مدرن، اساسا هویت مستقلی وجود ندارد. همچنین تاریخ‌ها به جعلی‌بودن و طنز می‌رسد مثل 1994، 2003، 2006 زمان‌ها و مکان‌هایی که من تجربه‌اش نکرده‌ام خصوصا 1760 بازار لیون. چرا در کارهای کوچک شما انسان‌ها در تصاویر غایب هستند و در نقاشی‌های با ابعاد بزرگ این انسان است که سوژه نقاشی‌هاست؟ اتفاقا موضوع نقاشی‌های من انسان است اما انسان نه به معنای زیست‌شناسانه‌اش. تمام مناظری که در تابلوها وجود دارد توسط انسان، خاص و متمایز شده است و اینک من نوعی در جایی به «شناخت» می‌رسم که حضور ندارم یا به بیانی دیگر انسان معاصر در جایی که نیست، حضور دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.