بزرگداشت «شهسوار» تار ایران در «خانه هنرمندان»
شجریان: «شهناز» در من زندگی میکند
دنیا عیوضی: عکسهای شهناز آویخته به دیوار، قطعه موسیقایی از تارش و آواز شجریان؛ نوای دلنشین شهسوار تار و شوالیه آواز از بلندگوهای خانه هنرمندان پخش میشود. درمیان این حال و هوا هر لحظه، حلقه جمعیت بیشتر میشود؛ جمعیتی که حاضر شدند مراسم را پشت در بسته تالار و از السیدی راهروها، نظارهگر باشند. یک سال از نواختن نت سکوت تار شهناز میگذرد و اکنون بار دیگر یاران موافق به یادش گرد هم جمع شدند. بیست و هفتمین روز از خرداد 92 جلیل شهناز درگذشت و اکنون پس از یک سال درست در همان روز به یاد این نوازنده صاحبنام موسیقی ایران، مراسم نکوداشتی در تالار جلیل شهناز خانه هنرمندان با حضور محمدرضا شجریان، داوود گنجهای، خانواده شهناز و جمع گستردهای از علاقهمندان موسیقی با همکاری خانه موسیقی برگزار شد. در بخشی از این مراسم محمدرضا شجریان، استاد آواز ایران به دعوت مجری مراسم به روی سن آمد. همانطور که یکبار چندسال پیش در مراسم بزرگداشت شهناز، دست او را بوسید و در وصفش گفته بود: «ساز شهناز در من زندگی میکند و من با ساز شهناز زندگی میکنم. من تنها خوانندهای هستم که خودم را شاگرد جلیل شهناز میدانم، ساز
این نوازنده بیبدیل یک ساز آوازی است و مانند آبشاری خروشان در جریان است.» او باز هم در تجلیل از مقام هنری شهناز این سخنان را تکرار کرد و گفت: «من سالهاست که با ساز شهناز زندگی میکنم. وقتی جلیل شهناز ساز میزند گویی داستانی را تعریف میکند و تمامی موضوع این داستان در موتیفهای اثر موسیقاییاش تعریف میشود. او تصویری را برای ما ایجاد میکند که گویی معشوقی در حال حرف زدن است و با وقار از شرایط عشق خود سخن میگوید.» او ادامه داد: «هر وقت صدای ساز جلیل شهناز را میشنوم چشمهایم را میبندم و تمام آن چیزی را که او در این اثر موسیقایی خود خلق کرده میبینم. تا امروز کمتر نوازندهای را دیدهام که اینگونه تصویری ساز بزند و به نظر من جلیل شهناز خدای این کار بود. موتیفهایی که او انتخاب میکرد همه از یک جنس بود و کمتر نوازندهای چنین با حوصله در عرصه موسیقی یافت میشود که مطلب را تا آخر دنبال میکند.»شجریان درباره نوع ساز شهناز توضیح داد: «این ساز شهناز در من زندگی میکند و من در آن زندگی میکنم. من اجزای ساز او را به خوبی شناختم و دیدم که چه میکند. منطقی که او در نوازندگی کارهایش داشت، عجیب و غریب بود و او را به
جلیل شهناز بزرگ تبدیل کرد. امیدوارم جوانان هنرمند سرزمین ما این نوع ساز زدن را یاد بگیرند که متاسفانه طی سالهای اخیر چنین نبوده و من دیدم که تعدادی از جوانان از شاخهای به شاخه دیگر میپرند و کارها را عوض میکنند؛ فرقی که بین ساز جلیل شهناز با نوازندگان امروز کاملا مشهود است. شما از روی ساز شهناز میتوانید بفهمید که در آن دوره تاریخی چه اتفاقی افتاده است. به معنای دقیقتر، فرم نوازندگی جلیل شهناز طوری بود که شما تاثیرات اجتماعی آن دوران را کاملا احساس میکنید.» مجید سرسنگی، مدیرعامل خانه هنرمندان ایران نیز دیگر سخنران مراسم بود. او با بیان اینکه خانواده شهناز بیش از همه ما از فراق این هنرمند صاحبنام موسیقی ایرانی ناراحت هستند، گفت: «از خداوند متعال اجر، صبر و زندگی شیرینی را برای آنها آرزو میکنم. البته با اینکه یک سال از درگذشت این استاد میگذرد، همواره این پرسش وجود دارد که چرا رفتن بزرگان هنر به ویژه افرادی مانند استاد جلیل شهناز برای همه ما جانسوز است.»مدیرعامل خانه هنرمندان در مورد تاثیر هنرمندانی چون شهناز بر موسیقی ایران گفت: «عصر درخشانی که با حضور این نوازندگان جان گرفته بود اکنون رو به افول
است که اگر این تعداد هنرمند فرهیخته نبودند معلوم نبود چه اتفاقی بیفتد. هنرمندانی چون شهناز به واسطه تجربه به جایگاهی رسیدهاند که آنها را یگانه و یکتا میکند و دارای شاخصههایی هستند که آنها را مطرح میکند.»در پایان این مراسم یک قطعه موسیقی از سوی علیاصغر شاهزیدی، شهرام میرجلالی و محمود رفیعیان اجرا شد. خانه موسیقی ایران نیز به مناسبت سالروز تولد شهناز در اول خرداد، تولد داود گنجهای و زیدالله طلوعی که هنرمندان متولد خرداد موسیقی ایران هستند، هدایایی به رسم یادبود اهدا کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.