|

الجزایر - بلژیک

فوتبال، سیاست و الجزایر

سینا حلیمی

فوتبال در الجزایر چیزی فراتر از مرگ و زندگی است. مردم، تنها تیم عربی حاضر در جام‌جهانی2014 فوتبال را دوست دارند و آن را بهانه‌ای برای ابراز احساسات و فرخوردگی‌های سیاسی خود می‌دانند. اولین‌بار، وقتی نام الجزایر در فوتبال جهان مطرح شد که آلمان و اتریش برای حذف تیم تازه‌وارد جام‌جهانی1982 تبانی کردند. اما هفت‌سال بعد تلاش الجزایر برای حضور در جام‌جهانی به سیاست پیوند خورد و مبارزات گذشته را در اذهان زنده کرد. بازی مصر و الجزایر در مقدماتی جام‌جهانی1990، نبردی ساده به حساب می‌آمد اما وقتی رقابت با برتری یک بر صفر مصر و دومین صعود این تیم به جام‌جهانی خاتمه یافت «لخدر بولومی» زننده گل الجزایر به آلمان در جام‌جهانی1982 از شدت عصبانیت شیشه را در چشم پزشک مصر خرد کرد و باعث شد او بینایی‌اش را از دست بدهد. ضارب به زندان افتاد و آزاد شد اما کینه‌ای که این‌همه عصبانیت و درگیری در داخل و خارج از میدان به وجود آورد، هیچ‌وقت از بین نرفت. کشوری مقابل استقلال در روزهایی که الجزایر برای استقلال از فرانسه «دوگل» می‌جنگید و به منبع الهامی برای آزادی کشورهای عرب آفریقا از سلطه استعمار تبدیل شده بود، مصر به رهبری جمال عبدالناصر مقابل این جریان می‌ایستاد. ساز مخالف آنها، بیش از همه به مذاق الجزایری‌ها خوش نیامد و دشمنی تازه‌شده طرفین به فوتبال هم تسری یافت؛ به حدی که حالا از نبرد مصر و الجزایر به‌عنوان داربی عربی آفریقا یاد می‌شود. زمان گذشت. مبارزات استقلال‌طلبانه یا به استقلال انجامید یا خاموش شد اما استادیوم‌های فوتبال، دست‌کمی از میتینگ‌های سیاسی نداشت. مصر و الجزایر در مقدماتی جام‌جهانی2010، برای اولین‌بار از آن بازی سیاه سال 1989 به مصاف هم رفتند و پس از دو بازی رفت‌وبرگشت، سرنوشت در پلی‌آف مشخص شد. قبل از بازی، اتوبوس مصری‌ها مورد هجوم طرفداران الجزایر واقع شد و تعداد نیروهای امنیتی در ورزشگاه نصف مردم حاضر روی سکوها به نظر می‌رسید! داخل زمین، سرمربی الجزایر علاقه چندانی به دست‌دادن بازیکنانش با رقیب نداشت. سناریو بعدی و اصلی، گل صعود الجزایر توسط عنتر یحیی بود تا پروژه انتقام از مصر عملی شود. این روزهای الجزایر فوتبال الجزایر درسال‌های اخیر پیشرفت زیادی داشته؛ آنچه در تضاد با پسرفت این کشور در سایر زمینه‌هاست. فوتبالیست‌های الجزایری معمولا در فقر مطلق، دوران حرفه‌ای خودشان را آغاز می‌کنند و این برای کشوری که درآمد هنگفتی از فروش نفت و گاز به‌دست می‌آورد، خبر خوبی نیست. استعدادهای بزرگ غالبا به‌دلیل فقر موفق به گذر از روزهای سخت نمی‌شوند اما این موضوع، همه دلیل دست‌خالی‌ماندن الجزایر نیست. نگاه سیاسی به فوتبال و دخالت سیاستمداران، حال‌وروز محبوب‌ترین رشته ورزشی در این کشور را خراب کرده است. تصمیمات سیاسی در فوتبال، مانع پیشرفت شده و از طرفی، نبود آکادمی‌های مجهز، فرآیند استعداد‌سازی را متوقف کرده است. در این بین، چشم امید به فرانسه، همان استعمار‌گر سابق است. هنوز لوشامپیونا، مناسب‌ترین مکان ممکن برای درخشش و پدیده‌شدن الجزایری‌ها به حساب می‌آید؛ هرچند امثال زیدان الجزایر الاصل و حالا کریم بنزما- جدید‌ترین قهرمان فرانسه -هم در نهایت با فراموش‌کردن ملیت خودشان برای آبی‌پوشان به میدان رفتند. سال آرامش؟ حالا که بحران‌ها و جنگ‌های سیاسی به سراسر کشورهای عرب‌زبان قاره‌های دیگر منتقل شده، الجزایر در یکی از آرام‌ترین برهه‌های سیاسی خود در چهارمین حضور، به اولین صعود به یک‌هشتم نهایی می‌اندیشد. اگر این اتفاق بیفتد دیگر در خیابان‌های الجزایر کسی به عبدالناصر فحاشی نمی‌کند. حتی شاید به اعتبار فوتبال با سرعت و مبلغ بیشتری نفتشان را بفروشند و آرام شوند؛ آنقدر که دیگر هوس نکنند مثل بازی دوستانه چند سال قبل با فرانسه، بر سر بی‌اهمیت‌ترین مسایل شورش کنند. البته این آرامش وقتی رنگی جدی‌تر به خود می‌گیرد که بازیکنان این تیم بتوانند در اولین گام از سد بلژیک، تیمی که از آن به عنوان پدیده این جام یاد می‌شود، بگذرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.