|

شش کلمه جادویی

کامبیز نوروزی . حقوقدان

«من یک حقوقدانم؛ من سرهنگ نیستم». این جمله با همه کوتاهی، ایجاز و اختصار در همه هیاهوها و سخنان مفصل و مطولی که در جریان انتخابات سال 92 منتشر شد، درخشان‌ترین بیانی است که بر مهم‌ترین نیاز جامعه ایرانی امروز تاکید خاص دارد. نمی‌دانم حسن روحانی قبل‌تر از آن جلسه مناظره این جمله را در ذهن خود پخته بود و صیقل داده بود یا نه. اما این شش کلمه جادویی توانست کوتاه‌ترین و رساترین بیانیه سیاسی انتخاباتی را منتشر کند. او به‌طور غیرمستقیم و به‌سادگی تمام بر سه عنصر مهم و کمیاب تاکید خاص کرد که همگان در جست‌وجوی آن‌ هستند: عدالت، نظم، آزادی. در ذهنیت عمومی، به‌درستی، حقوق برابر است با عدالت و نظم و این دو، زمانی حاصل می‌شوند که قانون به‌خوبی و کمال نوشته و اجرا شود. حقوق دانشی است برپایه قانون که از طریق آن در جامعه نظم عادلانه برقرار می‌شود و نظم عادلانه نیز بدون آزادی امکان‌پذیر نیست. تاکید حسن روحانی بر «حقوقدان»بودنش، به دلالت ضمنی اشارتی به همین عناصر سه‌گانه است. در نگاه نظامی هم عنصر نظم وجود دارد و اساسا نظم پایه و اساس کار نظامی است و باید باشد. اما ضرورت وظایف نظامی آن است که فقط بر عنصر نظم تاکید می‌شود. تربیت نظامی به اقتضای فعالیت‌های نظامی جز به نظم دستوری نمی‌اندیشد وگرنه تمام سروسامان ضروری وظایف نظامی مختل می‌شود و چه‌بسا امنیت‌ملی و تمامیت ارضی به مخاطره افتد. مدلول جمله روحانی این است که این الگو برای اداره کل جامعه نمی‌تواند مفید و کارآمد باشد. شش کلمه جادویی حسن روحانی در آن مناظره معروف بر تفاوت‌های سنگین و جدی این دو الگو تاکید می‌کند و به این ترتیب در کوتاه‌ترین بیانیه ممکن چنین می‌گوید که اداره کشور باید طبق قانون و بر اساس عدالت، نظم و آزادی انجام شود ولاغیر. عمر این جمله اما پایان نیافته است. در آن مناظره معروف سنگینی بار این شش کلمه بر دوش رقیب انتخاباتی حسن روحانی بود. اینک اما بار این جمله بر دوش خود آقای رییس‌جمهور است که اقتضای شش کلمه جادویی‌اش را با تلاش هوشیارانه و کارشناسانه برای حاکمیت، قانون و ارتقای عدالت و آزادی به نمایش بگذارد. اگرچه سالی بیش نگذشته است اما نشانه‌های این اراده را می‌توان در او دید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.