|

یک اصطلاح گمراه‌کننده

«دعوت از من برای شرکت در نمایشگاه بی‌نام هنر مینیمال شما را اهانتی به خود می‌دانم. از اینکه طرح من ذیل یک به اصطلاح جنبش مشکوک، سبک، حقیر و ماقبل تاریخی قرار بگیرد، خوشحال نمی‌شوم.» این جملات را دن‌فلوین خطاب به گردانندگان نمایشگاه هنر مینیمال نوشت و آنها را به سخره گرفت. هنر مینیمال با چنین بازخوردهایی مواجه بود. حتی هنرمندان نیز قایل به این مساله نبودند. این برخورد با واژه مینیمال تنها در مجموعه هنرهای تجسمی نبود، در ادبیات آمریکا نیز آنگاه که منتقدی زبان به تمجید و تعریف از ریموند کارور پرداخته بود و مینیمالیسم را جوهره و وجه تمایز آثار او با دیگر آثار نویسنده‌ها برشمرده بود، کارور در مصاحبه‌ای که با پاریس ریویو به سال 1983 کرده بود، بی‌رحمانه آن منتقد را نواخته بود و از اطلاق این واژه بر آثار خود ناراحت شده بود. به‌راستی این برخوردها با عنوان مینیمال از چه بابت بود؟ «مینیمالیسم» عنوان کتابی است نوشته دیوید بچلر که در سه فصل و با عناوین «از نقاشی و مجسمه»، «از اشیا و موضوع ها» و «از نوشتارها و بسترها» نوشته شده است. این کتاب در حکم مدخلی برای بررسی ویژگی‌های هنر مینیمالیسم است و با تکیه بر آثار پنج‌هنرمند عمده یعنی کارل آندره، دن فلیوین، دونالد جاد، سل لویت و رابرت موریس، برخی از تفاوت‌های مهم در سیر رشد و سمت‌وسوی کار هر هنرمند را نمایان می‌کند. همچنین در این کتاب انواع نقدها و تفسیرهایی که درباره مینیمالیسم نوشته شده، مورد بررسی قرار گرفته‌اند. کتاب، پیشگفتاری هم دارد که در آن درباره نام‌گذاری مینیمالیسم و ویژگی‌های آن توضیح داده شده است: «مشکل هنر مینیمال این بود که اصلا چنین هنری وجود نداشت. دست‌کم از نظر اغلب هنرمندانی که معمولا ذیل این برچسب گروه‌بندی می‌شدند، در بهترین حالت بی‌معنا و در بدترین حالت، اصطلاحی کاملا گمراه‌کننده بود. با این حال بین سال‌های 1963 و 1965 چند هنرمند مستقر در نیویورک شروع به نمایش مستقل آثاری سه‌بعدی کردند که از نظر چند مفسر به اندازه کافی وجه مشترک داشتند تا درباره‌شان بحث شود، در معرض تماشا قرار گیرند و در هر صورت مثل یک جنبش هنری معرفی شوند. نام‌هایی روی آن گذاشتند از قبیل هنر پایه، هنر‌ناپذیرا، سطح‌گرایی، ولی نامی که روی آن ماند هنر مینیمال یا مینیمالیسم (کاهش‌گرایی، کمینه‌گرایی) بود». کتاب همچنین تاثیر مینیمالیسم را بر مکتب‌های بعدی و هنرمندان معاصر نشان می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.