افقهاي جديد پيشروي مبتلایان به «اماس»
عبدالرضا ناصرمقدسی . متخصص مغز و اعصاب عضو هیاتعلمی مرکز تحقیقات اماس
آمارها نشان میدهد که همسو با تمام دنیا میزان بروز بیماری اماس در جامعه ما نیز در حال افزایش است. شاید از آنجا که بیماری بهطور عمده جوانان را درگیر میکند، دلیلی باشد برای اینکه چرا این بیماری تا این حد مورد توجه قرار گرفته و حتی نوعی اماسهراسی کاذب نیز در اطراف آن شکل گرفته است. اینکه ریشههای این فرهنگ نادرست چیست، خود مجالی دیگر میطلبد و از حوصله این بحث خارج است، ولی یکی از موضوعاتی که بهگمان من در رفع چنین تلقیات نادرستی میتواند موثر باشد معرفی حوزههای جدید درمانی است. این داروها و روشها میتوانند افق روشنی را پیشروی بیماران ترسیم کنند. تا مدتها اینترفرونها تنها داروی مورد استفاده در بیماری اماس بود، ولی در ١٠سال اخیر با معرفی طیفی از داروهای جدید نگرش ما نسبت به روند بیماری بهشکلی عمیق دستخوش تغییر شده است. اولین دارو از این دسته داروی «ناتالیزوماب» یا «تایسابری» (Tysabri) است. این دارو که در واقع یک مونوکلونال آنتیبادی است و بهصورت ماهانه تزریق میشود، قویترین داروی موجود در کنترل بیماری اماس است؛ اگرچه متاسفانه عارضه جدیPML باعث شده که مصرف آن محدود به بیمارانی شود که واقعا نیاز
به مصرف این دارو دارند. به عبارت دیگر این دارو یک داروی رده دوم محسوب میشود. داروی دیگری که آن هم مونوکلونال آنتیبادی است «آلمتوزوماب» (Alemtuzumab) است. اگرچه این دارو هنوز مورد تایید FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) قرار نگرفته است، ولی مطالعات نشان میدهد در صورت تایید نهایی، میتواند کیفیت زندگی بیماران را بالا ببرد. داروهای مهم دیگر طیف داروهای خوراکی است. اولین دارو «گیلنیا» (Gilenya) است که از سال٢٠١٠ وارد بازار دارویی جهانیشده و خوشبختانه به همت شرکتهای دارویی داخلی از یکسال قبل با نام «فینگولید» (Fingolid) وارد بازار دارویی ایران نیز شده است و در حال حاضر در ایران نزدیک به هزاربیمار از این دارو استفاده میکنند. دو داروی دیگر که امیدواریم تا یکسال دیگر وارد بازار دارویی ایران شود «Tecfidera» و «Aubagio» است. بیماری اماس یک بیماری پیچیده است و این پیچیدگی سبب میشود که عوامل متعددی روی آن موثر باشد. اولین عاملی که روز بهروز نقش آن در تشدید بیماری مشخصتر میشود، استرس است. بهگمان من یکی از ضروریترین اقدامات حمایتی برای این بیماران برقراری کلاسهای مشاوره برای خود بیماران و خانوادههای
آنهاست. بسیاری از بیماران در پذیرش این بیماری مشکل دارند و این امر باعث میشود که روند درمان را بهخوبی طی نکنند. یک مشاور خوب میتواند به بیماران در پذیرش بهتر این بیماری یاری برساند. این امر از میزان استرس وارده نیز میکاهد. مساله بعدی که بهشدت توصیه میشود، ورزش منظم است. ورزشهایی همچون شنا، یوگا و پیادهروی میتواند تاثیر مثبتی چه روی جنبههای جسمانی و چه روی جنبههای شناختی این بیماران بگذارد. یکی از جنبههای مهم بیماری اماس که این روزها بسیار به آن توجه میشود، اختلالات شناختی است. شناخت، پیچیدهترین فعالیت ذهنی است و اختلال شناختی نیز یکی از پیچیدهترین علامتهای بیماری اماس است که داروی مناسبی ندارد، ولی اطلاعات روزافزون ما در مورد تواناییهای مغز سبب شده که بتوانیم از روشهای جدیدی همچون بازتوانی ذهنی برای درمان این اختلال استفاده کنیم. آنچه گفته شد صرفا گوشهای از تلاشهای شبانهروزی دانشمندان برای هرچه بهترکردن شرایط زندگی بیماران مبتلا به اماس است. وقتی به تمام این تلاشها فکر میکنم آینده روشن این بیماران برای من امری مسلم میشود. زندگی با اماس میتواند در سایه رعایت توصیههای علمی
بسیار زیبا باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.