اهمیت نقش زمان در نجات بیماران سکته مغزی
فرصت طلایی سهساعته
مسعود مهرپور . متخصص مغز و اعصاب، فلوشیپ اینترونشنال نورورادیولوژی دانشیار گروه مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی ایران
سکته مغزی نقص ناگهانی بخشی از سیستم عصبی مرکزی در اثر اختلال خونرسانی به آن ناحیه است. به عبارت دیگر بیمار بهطور ناگهانی دچار نقص سیستم حرکتی، بینایی، حسی، گفتاری یا تعادلی میشود. سکتههای مغزی به سبب نقص خونرسانی یا پارگی عروق مغزی ایجاد میشود. اکثریت سکتههای مغزی به علت نقص خونرسانی و انسداد شریانهای مغزی است. مهمترین عامل خطر، افزایش سن است و افراد مسن بیشترین ریسک سکته مغزی را دارند. عوامل خطر دیگری که قابل پیشگیری و درمان هستند، عبارتند از افزایش فشارخون، دیابت، سیگار و بیماریهای قلبی. سکتههای مغزی در مردان شایعتر است. با افزایش امید به زندگی شیوع سکته مغزی افزایش یافته است و از طرف دیگر سن سکته مغزی همانند سکتههای قلبی رو به کاهش است که این به علت تغییر در عادات غذایی، شیوه زندگی و کمتحرکی است. سکتههای مغزی را باید همانند سکتههای قلبی با اهمیت تلقی کرد و زمان ارجاع بیماران برای درمان هرچه سریعتر به مراکز درمانی بسیار حایز اهمیت است. با توجه به درمانهای جدید سکته مغزی، شروع هر دقیقه سریعتر این درمانها، نتایج بهتری را به بار میآورد. بنابراین جامعه باید حساسیت بسیار بالایی برای تشخیص
و ارجاع این بیماران به مراکز درمانی داشته باشد. در سکتههای قلبی چون معمولا با درد همراه است، امکان ارجاع این بیماران بسیار سریعتر از بیماران سکته مغزی است. سکته مغزی متاسفانه همراه با درد نیست و از طرف دیگر به علت اختلال حرکتیای که ایجاد میکند، میتواند در رسیدن بیماران به مراکز درمانی تاخیر ایجاد کند. همچنین گاهی ممکن است (به علت نوع درگیری) بیماران از وجود بیماری خود (سکته مغزی) آگاهی نداشته باشند. هرگاه فردی بهطور ناگهانی دچار ضعف اندامها، انحراف صورت، اختلال در حرفزدن، اختلال بینایی یا عدم تعادل شود، باید هرچه سریعتر با اورژانس تماس گرفته و اورژانس در کمترین زمان ممکن، بیمار را به مراکز مجهز درمان تخصصی سکتههای مغزی ارجاع دهد. خوشبختانه در صورت ارجاع بیماران سکته مغزی کمتر از سهساعت به مراکز مجهز درمانی، میتوان از داروهای ضدلخته استفاده کرد. همچنین میتوان در مواردی تا زمان ششساعت بعد از شروع سکته از روشهای مداخلهای بهوسیله آنژیوگرافی بهره برد. در چند سال اخیر، امکان درمانهای پیشرفته مداخلهای و همچنین داروهای ضدلختهای برای بیماران سکته مغزی بهصورت محدود در چند مرکز دانشگاهی فراهم
شده است. خوشبختانه با شروع طرح تحول نظام سلامت، به نظر میرسد میتوان امکان درمان هرچه بیشتر این بیماران را فراهم کرد. در حال حاضر تغییر نگرش نسبت به درمان بیماران سکته مغزی در سطح جامعه از اهداف اصلی است و در این راستا، رسانهها نقش عمدهای را ایفا میکنند. در کنگره امسال نورولوژی شیوههای جدید درمان سکتههای مغزی و راهکارهای بهبود و ارتقای سطح درمانی این بیماران مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.