|

«گرافیتی»؛ نمادی برای اعتراض به جام‌جهانی

«نه انصافی در کار است، نه امیدی». شعار این روزهای معترضان برزیلی کاملا مشخص است؛ آنها برگزاری جام‌جهانی را با توجه به شرایط اقتصادی برزیل یک نوع «بی‌انصافی» می‌دانند و برابر این بی‌انصافی هم‌قد علم کرده‌اند. در واقع تا ساعاتی دیگر سوت آغاز مسابقات جام‌جهانی فوتبال در برزیل به‌صدا در می‌آید؛ با این همه معترضانی که اعتقاد دارند برگزاری این مسابقات در کشور برزیل بیشتر از آنکه از نظر اقتصادی به مردم این کشور سود برساند جیب‌های آنها را خالی‌تر می‌کند راهی تازه برای رساندن صدای اعتراضشان به گوش مقامات پیدا کرده‌اند. هنرمندان خیابانی در برزیل در و دیوار شهرهای ریودوژانیرو و سائوپائولو را پر کرده‌اند از تصاویری که ادعا می‌کنند بدنه حاکم فیفا با استثمار حکومت برزیل و تحمیل هزینه‌های گزاف برگزاری چنین تورنمنت باشکوهی، نیازهای اصلی مردم فقیر این کشور را از یاد برده‌اند. به عقیده این هنرمندان معترض، هزینه 11میلیارددلاری که صرف برگزاری جام‌جهانی شده، می‌توانست برای ارتقای سطح آموزش، حمل‌ونقل و بهداشت مردم صرف شود. البته در برزیل از همان روزهای اول نوع متفاوتی از اعتراض هم شکل گرفت: گرافیتی! در واقع کشیدن طرح و نقش‌های گرافیکی روی در و دیوار شهرهای برزیل؛ نه همه شهرها بلکه همان 12شهری که میزبان جام‌جهانی است. در کنار همه گرافیتی‌هایی که صورت ستاره‌های جام‌جهانی را به تصویر کشیده نمادی از اعتراض هم جاخوش کرده و تبدیل به یکی از جدی‌ترین نمادهای اعتراضی در برزیل هم شده است. در این بین البته یکی از این گرافیتی‌ها به عنوان نماد واقعی اعتراض برزیلی‌ها در سراسر دنیا منتشر شد؛ تصویری که در آن یکی از کودکان فقیر برزیل سر میز غذا نشسته است؛ البته در بشقاب او به‌جای غذا، توپ فوتبالی گذاشته شده است و اشک‌هایی که از چشم این کودک جاری می‌شود حال نزار او را توصیف می‌کند. خالق اثر «پائولو ایتو» است که بعد از جهانی‌شدن اثرش گفت‌وگوهای زیادی را انجام داده است. پائولو 36ساله این‌روزها یکی از سمبل‌های اعتراض در برزیل به حساب می‌آید. وی در این‌باره در گفت‌وگو با «ون‌مینوت» درباره اثرش حرف زده است: «واقعیت این است که خودم فکرش را نمی‌کردم این اثر با چنین استقبالی مواجه شود. حدس من این است که مردم با نگاه کردن به این گرافیتی، به‌راحتی می‌توانند مشکلات برزیل را حس کنند. البته می‌خواهم این را هم بگویم که اثر من مخالفتی با فوتبال ندارد. در واقع نه تنها مخالفتی با فوتبال در کار نیست بلکه به شخصه برای من این بازی‌ها فرصتی است که روی کاناپه بنشینم و نوشیدنی بخورم!» در برزیل کسی به فوتبال معترض نیست و ظاهرا دشمن اصلی همان «فیفا» است. خشمی که مردم فقیر برزیل این روزها از سپ بلاتر دارند به حدی شده که رییس فیفا مجبور شده تحت تدابیر شدید امنیتی رفت‌وآمد کند. شعار «فیفا به خانه‌ات برگرد» این روزها بیش از هر زمان دیگری روی دیوارهای برزیل خودنمایی می‌کند. پائولو با اشاره به همین موضوع در ادامه حرف‌هایش به قدرت فیفا اشاره می‌کند و می‌گوید: « آنها (فیفا) خیلی قدرتمند هستند و دولت برزیل از آنها تبعیت و از قوانینشان پیروی می‌کند. با این حال فکر می‌کنم اگر گوششان شنوا باشد پیغام ما را گرفته‌اند، هرچند که بعید می‌دانم پاسخی به ما بدهند.» پائولو ایتو البته در ادامه می‌گوید که نمی‌داند اثر او تا روز پنجشنبه یعنی روز افتتاحیه جام‌جهانی که برزیل قرار است به مصاف کرواسی برود در سطح شهر باقی می‌ماند یا نه: «من فقط یک هنرمند هستم و نمی‌توانم آینده را پیشگویی کنم. از این مورد که بگذریم فوئلکو (نماد عروسکی جام‌جهانی) این روزها خیلی بیشتر از اثری که من نقاشی کرده‌ام، شناخته‌شده‌تر است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.