30میلیارددلار هدفگذاری تجارت ایران و ترکیه
علی ذهابی، خبرنگار اعزامی «شرق» به «آنکارا»: رییسجمهوری ایران روز گذشته پس از 18 سال وارد «آنکارا» شد. آخرین بار اکبر هاشمیرفسنجانی سال 1374 در قامت ریاستجمهوری به «آنکارا» سفر کرده بود. حسن روحانی برای دیداری دوجانبه به دعوت همتای ترکیهای خود به همراه هیاتی بلندپایه به این کشور سفر کرده است؛ هیاتی که در چهار دهه اخیر بیسابقه بوده است. این سفر دو روزه است و امروز پایان خواهد یافت. رییسجمهوری و هیات همراه در بدو ورود مورد استقبال رسمی مسوولان ترکیه قرار گرفتند. هر چه پایتخت ترکیه در اولین روز کاری هفته خلوت است اما به همان اندازه فرودگاه آنکارا با ورود هیات ایرانی شلوغ. هوا صاف و آسمان این شهر مانند آسمان این روزهای تهران پاک. حسن روحانی پس از استقبال رسمی در فرودگاه آنکارا به کاخ ریاستجمهوری رفت و مورد استقبال عبدالله گل رییسجمهوری ترکیه قرار گرفت. پس از دیدار و گفتوگوی دو رییسجمهوری در «چانکایا» کاخ ریاستجمهوری ترکیه نشست خبری برگزار شد. افزایش دوبرابری مبادلات اقتصادی در ابتدای این نشست رییسجمهوری ترکیه با خیرمقدم به هیات ایرانی و با بیان اینکه «این سفر نقطه عطفی در روابط دو کشور است»، گفت:
«ایران و ترکیه میتوانند مانند فرانسه و آلمان باشند و روابط گستردهای در مبادلات مالی با یکدیگر داشته باشند.» عبدالله گل افزود: «مطالعات ما نشان میدهد که این هدف دستیافتنی است. به خصوص سیاستهای آقای روحانی در حمایت از بخش خصوصی در ایران میتواند فرصتی مناسب در جهت افزایش سرمایهگذاری در دو کشور باشد.»حسن روحانی نیز با تشکر از میهماننوازی مسوولان ترکیه گفت: «مطمئن هستم که دو کشور ایران و ترکیه در مسیر توسعه روابط هرچه بیشتر گام برمیدارند و سفر امروز نقطه عطفی در گسترش روابط هرچه بیشتر دو کشور خواهد بود.»رییسجمهوری کشورمان افزود: «سیاست ما گسترش همکاریها با همسایگانمان است و در میان کشورهای همسایه ایران، ترکیه دارای جایگاهی خاص و ویژه است.»روحانی موقعیت دو کشور را خاص و ژئوپلیتیک خواند و عنوان کرد: «در جریان مذاکراتی که با آقای گل داشتیم به این تصمیم رسیدیم که حجم روابط اقتصادی و تجاری کشور را بیش از پیش گسترش دهیم و به دو برابر سال قبل یعنی 30میلیارددلار برسانیم.» او گفت که محاسبات دو کشور نشان میدهد این هدف دست یافتنی است. مبادلات تجاری ایران و ترکیه در سال 2013 کاهش چشمگیری نسبت به سال 2012
داشته است، چنانکه آمار نشان میدهد این مبادلات از حدود 20میلیارددلار به 5/14میلیارددلار رسید. همچنین در سه ماهه سالجاری میلادی صادرات ترکیه به ایران 25درصد و صادرات ایران به ترکیه پنجدرصد کاهش داشته است. ترکیه و ایران از کشورهای مهم و بزرگ منطقه به حساب میآیند و گسترش روابط میان آنها مورد توجه کشورهای دیگر منطقه است. رییسجمهوری افزود: «در زمینه گسترش ارتباطات ریلی توافق نظر داشتیم و تصمیم گرفته شد که خط ریلی دو کشور را از مسیر بازرگان به یکدیگر متصل کرده و در واقع خلیجفارس و دریای عمان را به دریای سیاه و مدیترانه متصل کنیم.» روحانی: روابط دو کشور به نفع کل منطقه است حسن روحانی گسترش روابط ایران و ترکیه را به نفع کل منطقه حساس و مهم خاورمیانه دانست. گردشگری و توریسم هم از دیگر موضوعاتی بود که روحانی به آن اشاره داشت و گفت: ایران و ترکیه مایل هستند در این زمینه مشارکت بیشتری با یکدیگر داشته باشند. رییسجمهوری به بیثباتیهایی که در منطقه خاورمیانه وجود دارد اشاره کرد و افزود: «این بیثباتیها به نفع هیچکس نیست و دو کشور مصمم هستند که برای امنیت و ثبات منطقه از هر تلاشی که امکان دارد، فروگذار
نکنند.»روحانی همچنین به مساله هستهای ایران اشاره کرد و گفت: دو کشور دارای نظرات مشترکی هستند. او تاکید کرد: «همه کشورها حق دارند که طبق معاهده انپیتی از فناوری صلحآمیز هستهای برخوردار باشند. ایران با هر گونه سلاح هستهای در منطقه و جهان مخالف است و حتی مخالف سلاحهای کشتارجمعی است.» او گفت: «منطقه خاورمیانه عاری از سلاحهای هستهای بهعنوان پیشنهاد و طرح ایران مورد توافق دو کشور است و کشور ترکیه در عرصه دستیابی ایران به فناوری صلحآمیز هستهای همواره حامی ایران بوده و ما از حمایتهای ترکیه در مورد حقوق هستهای ایران تشکر میکنیم.»رییسجمهوری ترکیه هم گفت: کشورش همواره مدافع فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران بوده و با تولید هر گونه سلاح هستهای مخالف است. روحانی در پایان این نشست در پاسخ به سوالی که آیا درباره سوریه و مصر هم گفتوگوهایی داشتهاید، گفت: «دو کشور ایران و ترکیه مصمم هستند با خشونت و افراطگری مبارزه کنند و همه توان خود را در این زمینه باید بهکار بگیرند تا اسلام رحمانی را بهعنوان اسلام واقعی به دنیا معرفی کنند.»روحانی افزود: «ما در مورد بسیاری از کشورهای منطقه که در کنار ما هستند، از
جمله در مورد مصر و سوریه صحبت کردیم.»رییسجمهوری کشورمان تاکید کرد: «آنچه مهم است، توافق دو کشور در مورد ثبات و امنیت در این کشورها، حاکمیت آرا و نظرات مردم برای اداره این کشورها، پایان جنگ و خونریزی و برادرکشی در کل منطقه و کمک ما دو کشور به سایر کشورها برای پیدا کردن راهحلی است که مورد رضایت همه باشد و همه گروهها و اقوام در حاکمیت کشورها حضور داشته باشند.»حسن روحانی گفت: «ایران و ترکیه نظرات مشترکی درباره این کشورها و سایر کشورهای منطقه دارند و در گذشته نیز دو کشور همفکریهایی در این زمینه داشتهاند و اراده ما این است که این گفتوگوها را ادامه دهیم.»عبدالله گل هم در همین باره گفت: درد هر کشوری درد ماست و غم هر کشوری غم ماست و باید با همکاری به هر خشونتی در منطقه پایان داد. ترکیه از مخالفان سرسخت بشار اسد، رییسجمهوری سوریه در منطقه به حساب میآید. به نظر میرسد همه چیز خبر از گسترش و تعمیق بیشتر روابط دو کشور میدهد، چنانکه امضای 10 سند همکاری میان دو طرف هم گواه این مطلب است.
ظریف: با ترکیه درباره سوریه گفتوگو میکنیم محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان در حاشیه دیدار هیات ایرانی با نخستوزیر ترکیه در مورد اهمیت سفر جاری هیات بلندپایه ایرانی به آنکارا به «شرق» گفت: «ترکیه از نزدیکترین همسایگانمان است. ما دارای روابط دیرینه هستیم و ارتباطات قدیمی داریم. در بسیاری از مسایل منطقهای هم نظر و عقاید مشترکی داریم، همچنین دیدگاهها و نگرانیهای مشترک داریم و بنابراین از همه جهات ترکیه به ما نزدیکتر است.»ظریف در مورد احتمال نزدیکشدن دیدگاههای دو کشور در مورد بحران جاری سوریه افزود: «ما اشتراکاتی داریم، اختلافاتی هم داریم. اشتراکات زیادی داریم منجمله ضرورت پایانیافتن درگیری در سوریه، ضرورت احترام به تمامیت ارضی سوریه، ضرورت اتمام جنگ و درگیری در سوریه و البته اختلافنظرهایی هم با هم داریم و به همین جهت با هم گفتوگو میکنیم.»او در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر تاثیر احتمالی پایان دوره ماموریت «کاترین اشتون» در سمت مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی بر مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی گفت: «فعلا خانم اشتون تا چهارماه دیگر هستند.»
این اسناد همکاری، قرارداد همکاری بین سازمان استاندارد ایران و ترکیه، یادداشت تفاهم بین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران و وزارت حملونقل و دریانوردی و ارتباطات ترکیه، یادداشت تفاهم همکاری بین وزارت اقتصاد و دارایی ایران و وزارت دارایی ترکیه، برنامه اجرایی همکاری گردشگری بین دولت ایران و دولت ترکیه از سال 2014 تا 2017، یادداشت تفاهم در مورد مبادلات فرهنگی، علمی و آموزشی بین دو کشور، توافقنامه تولید مشترک فیلم بین ایران و ترکیه، یادداشت تفاهم بین ایران و ترکیه در زمینه ثبت احوال و دو قرارداد گمرکی شامل پروتکل اصلاحی یادداشت تفاهم بین ایران و ترکیه در زمینه استفاده از دروازههای دو کشور در مرزهای مشترک «رازی - کاپی کوی» و پروتکل اصلاحی یادداشت تفاهم بین ایران و ترکیه در زمینه استفاده از مرزهای زمینی دو کشور را شامل میشود. از سویی حضور بیژن نامدارزنگنه نشان میدهد، نفت و گاز جزو مهمترین بخشهای مورد مذاکره در این سفر است؛ با توجه به اینکه ترکیه در سالهای اخیر با توجه به رشد اقتصادی هشتدرصدی نیاز بیشتری به نفت ایران دارد ترکیه در حال حاضر 51درصد از نفت موردنیاز خود را از ایران خریداری میکند. از
سوی دیگر سران ترکیه سعی دارند گاز طبیعی را جایگزین سوخت مورد مصرف کشورشان کنند. از سویی با توجه به گسترش روابط ایران با اتحادیه اروپا با آمدن حسن روحانی، ترکیه میتواند مهمترین مسیر برای انتقال گاز ایران به اروپا باشد؛ مسیری که آنها هم مایل به انجامش هستند. رییسجمهوری بعدازظهر دوشنبه با رجب طیب اردوغان نخستوزیر ترکیه دیدار کرد. همچنین وزرای ایرانی با همتایان ترکی خود دیدار و گفتوگو کردند. در این سفر حسن روحانی را زنگنه وزیر نفت، ظریف وزیر خارجه، رحمانیفضلی وزیر کشور، جنتی وزیر ارشاد، سلطانیفر رییس سازمان میراثفرهنگی و گردشگری، آخوندی وزیر راهوشهرسازی، طیبنیا وزیر اقتصاد و دارایی، حسین فریدون دستیار ویژه رییسجمهوری، نهاوندیان رییس دفتر رییسجمهوری، ابوطالبی معاون سیاسی دفتر رییسجمهوری، سیف رییس کل بانکمرکزی و ترکان مشاور ارشد رییسجمهوری همراهی میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.