|

جلال طالبی سرمربی تیم‌ملی ایران در جام‌جهانی ۹۸:

اگر رم را می‌بردیم، ایویچ سرمربی می‌ماند

عمر دوران بازیگری طالبی در فوتبال بسیار کوتاه بود و او مجبور شد در سن ۲۷سالگی، به‌خاطر مصدومیت، بازیگری فوتبال را کنار بگذارد. او در باشگاه‌های دارایی، تاج و نیز تیم‌ملی ایران بازی کرده است. او تقریبا سه‌هفته مانده به جام‌جهانی ۱۹۹۸ و پس از باخت هفت بر یک تیم‌ملی برابر رم ایتالیا در یک دیدار تدارکاتی، جایگزین تومیسلاو ایویچ، سرمربی وقت تیم‌ملی ایران شد و توانست نخستین برد تاریخ فوتبال ایران در جام‌های جهانی را به ارمغان بیاورد؛ هرچند که عده‌ای معتقد هستند این برد نتیجه زحمات تومیسلاو ایویچ بود. طالبی در جام‌ملت‌های ۲۰۰۰ هم سرمربیگری تیم‌ملی ایران را بر عهده داشت و پس از شکست در مرحله یک‌چهارم نهایی جام ملت‌های آسیا در این سال برابر تیم‌ملی کره‌جنوبی که در وقت اضافه و با قانون گل طلایی اتفاق افتاد، از سمت خود استعفا کرد. چه زمانی در جام‌جهانی 98 به تیم‌ملی اضافه شدید؟ 23 روز قبل از جام‌جهانی بود که آقای صفایی‌فراهانی رییس فدراسیون از من خواست به عنوان یک کارشناس در کنار تیم باشم و گزارشات فنی را در اختیار فدراسیون فوتبال قرار دهم. قرار بود در کمیته فنی فدراسیون فوتبال تمام مسایل تاکتیکی و روحی‌ و روانی تیم ارزیابی شود تا از نتایج تیم‌ملی ارزیابی درست انجام شود.  چقدر تا جام‌جهانی مانده بود که به شما پیشنهاد شد تا سرمربی تیم‌ملی شوید؟ سه‌هفته مانده بود به جام‌جهانی و بعد از بازی با آ اس رم بود که رییس فدراسیون به من پیشنهاد دادند سرمربی تیم‌ملی شوم.  آیا واقعا آمدن جلال طالبی، سیاستی بود برای اینکه تیم‌ملی با مربی ایرانی به جام‌جهانی برود؟ من چنین تصوری نداشتم. اگر تیم ایویچ برابر رم، هفت گل می‌زد یا اصلا بازی را می‌برد چگونه می‌خواستند او را بردارند؟ به چه دلیل؟   اصلا فلسفه اینکه یک مشاور فنی ایرانی آوردند چه بود؟ اگر به گذشته برگردیم، ایویچ زمانی که سرمربی تیم‌ملی بود نتایج چندان جالبی در تورنمنت‌هایی که برگزار شد به دست نیاورد (تورنمنت هنگ‌کنگ و LG) و از طرفی همیشه در برابر سوال منتقدان پاسخ می‌داد که بازی‌های اصلی ایران را در ایتالیا خواهید دید. مهندس فراهانی هم که الحق یکی از بهترین مدیریت‌ها را داشت. دو شب قبل از بازی با رم از ایویچ در تلویزیون حمایت کرد اما بعد از بازی با رم، فشاری که بر فراهانی بود، باعث شد تصمیمات دیگری بگیرد. البته این چندان عجیب هم نیست چرا که اینگونه اتفاقات در فوتبال می‌افتد. مثل باخت پرگل انگلیس برابر آلمان در چندسال گذشته. این ذات فوتبال است.  چرا در بازی با رم آن اتفاق افتاد؟ ایویچ نظرات جالبی داشت، ایویچ می‌خواست کسی شناختی از بازیکنان به دست نیاورد به این دلیل شماره بازیکنان هم عجیب بود. مثلا اگر دایی همیشه 10 می‌پوشید در آن بازی 6 پوشیده بود. به هرحال شما باید در یک بازه زمانی آماده‌سازی تیم را شروع کنید. اگر اینگونه بوده باشد پس باید پرسید ایویچ از کی می‌خواسته هماهنگی بین بازیکنان را شروع کند؟ ضمن اینکه آنالیزورهای حریف، دو، سه بازیکن اصلی تیم را که شاکله اصلی تیم بر اساس آنهاست را نشانه و اسامی آنها را یاد می‌گیرند. عوض‌کردن پیراهن هم خیلی قدیمی شده بود. یادم می‌آید این حربه را مربیان زمان ما انجام می‌دادند. باید باز هم به این نکته توجه کرد که بازی با رم جزو سه بازی آخر تیم‌ملی بود و اساسا این سوال مطرح می‌شد که این تیم چه‌وقت باید محک می‌خورد؟ ما شاید دوماه قبل چنین می‌کردیم اما در سه بازی مانده به آغاز جام‌جهانی باید هماهنگی نهایی انجام می‌شد. وقتی شماره دایی در استرالیا و تمام بازی‌های رسمی 10 بوده پس آنها فقط به شماره پشت پیراهن توجه نمی‌کنند. به‌نظر من ایویچ شناخت کاملی از خصوصیات بازیکنان ایران نداشت. او هرچند به لحاظ فنی بسیار بالا بود اما به‌دلیل اینکه افتخار حضور در جام‌جهانی را در قامت یک سرمربی نداشت، می‌خواست این عنوان را نیز داشته باشد که متاسفانه اینطور نشد.   شما در جایگاه یک مربی - کارشناس تا چه‌حد قبول دارید تیم جام‌جهانی فرانسه از نظر فنی دست‌پرورده ایویچ بود و از نظر روحی با جلال طالبی؟ من بارها گفته‌ام ایویچ از نظر آماده‌سازی تیم‌ملی حق بزرگی بر گردن فوتبال ما در جام‌جهانی داشت. ایویچ می‌گفت: 11 کماندو می‌خواهد و خب می‌دانید که کماندوها همیشه به لحاظ بدنی در شرایط ایده‌آلی باید باشند و بعد از رفتن ایویچ فقط سعی کردیم این آمادگی را حفظ کنیم. البته در بعد فنی، ما در جام‌جهانی تغییراتی دادیم. به‌عنوان مثال ایویچ از پیروانی به عنوان دفاع یارکوب، خاکپور هافبک دفاعی، زرینچه دفاع آزاد و منصوریان مهاجم دوم استفاده می‌کرد.  بعد از اینکه سرمربی شدید سیستم تیم‌ملی را از 2-4-4 به 2-5-3 برگرداندید و البته تغییراتی در دفاع ایجاد کردید؟ بله. به‌دلیل عدم ‌هماهنگی بازیکنان، سیستم را عوض کرده و نادر محمدخانی را به ترکیب اصلی آوردم.  قبل از مسابقات 98 پیش‌بینی چه نتایجی را می‌کردید؟ مطمئن بودم که قادریم نمایش خوب و باکیفیت بالایی داشته باشیم. من به بچه‌ها ایمان داشتم، به توانایی فنی و شجاعتشان و به اهمیت وظیفه و مسوولیتی که بر دوششان بود؛ بنابراین بسیار امیدوارانه نسبت به آنچه در اختیار داشتم کارم را با همکارانم آغاز کردم و سرانجام در پایان موجب شادی ملتی شدیم که لیاقت شادمانی را داشت و همواره باید داشته باشد.  الان که ستاره‌های تیم‌ملی در آن زمان را مرور می‌کنیم، شاید بهترین فرصت برای صعود به مرحله بعد وجود داشته. فکر نمی‌کنید اگر قرار بود یک دوره‌ای ایران از گروهش صعود کند، همان دوره شما بود؟ به نظرم این قضاوت کمی احساساتی است. اگر قدری از قضاوت‌کردن با احساسمان فاصله بگیریم متوجه می‌شویم تیم‌های هم‌گروه ایران از هر نظر چه تشکیلاتی، سابقه، تجربه، حضور در جام‌جهانی، بازیکنان مطرح اروپایی یا عناوین جهانی و اروپایی در سطح بالاتری از فوتبال ما قرار داشتند.  ما شرایط را با دیگر تیم‌های ایران مقایسه می‌کنیم. نمی‌شود تیم‌های مقابل را در نظر نگیرید. شما تیم‌های همگروه ایران را ببینید. یوگسلاوی با مجموعه‌ای از بهترین بازیکنان و ستاره‌ها که هر کدام در تیم‌های صاحب‌نام اروپا بازی می‌کردند، به عنوان برزیل اروپا شناخته شده بودند. آلمان قهرمان اروپا بود؛ تیمی صاحب‌سبک و با افتخارات بسیار زیاد. شاید تیمشان مسن بود اما کدام جام‌جهانی را می‌شناسید که آنها عملکرد بدی داشته باشند؟ تیمی که اکثر بازیکنانش الگوی بازیکنان ما بودند، ضمن اینکه برای اولین‌بار بعد از مدت‌ها بود که تیم‌ملی ایران در یک میدان بزرگ قرار می‌گرفت. حتی آمریکا که مقابل ایران شکست خورد هم تیم بسیار خوبی بود. آمریکا برای صعود به جام‌جهانی در گروه مکزیک قرار داشت اما به عنوان تیم اول صعود کرده بود و این تیم تجربه صعود به جام‌جهانی‌اش بیش از انگشتان یک‌دست است. تیمی که در دوره قبل میزبان جام‌جهانی بود. تیمی که تجربه‌ای بیشتر و بازی‌های بین‌المللی بیشتری داشت، مقابل ما شکست خورد و این باید سبب افتخار باشد.  تیم ایران در مسابقات 98 همه را شگفت‌زده کرد. حرفی از مربیان تیم‌های دیگر در مورد ایران در خاطرتان مانده؟ تیم 98 بهترین نتیجه را گرفت. مهم‌ترین و به یادماندنی‌ترین خاطره شادی و غرور ملی را برای ایران در همه جای جهان به وجود آورد و این برای من مهم‌ترین خاطره است اما بعد از بازی مقابل یوگسلاوی زمانی که می‌خواستیم به سمت هتل حرکت کنیم، سرمربی یوگسلاوی داخل اتوبوس تیم‌ملی آمد و به بازیکنان ایران بابت بازی خوبشان تبریک گفت. نکته مهم دیگر در آن جام‌جهانی پرتماشاگرشدن بازی تیم‌ملی بود. در آن جام بعد از برزیل - فرانسه که فینال جام‌جهانی بود، بازی ایران و آمریکا به عنوان دومین بازی پربیننده جام انتخاب شد که این هم خاطره بسیار خوبی برای من بود. تیم‌ملی ایران در آن جام بهترین تیم آسیایی بود و در رنکینگ در رتبه بیستم قرار گرفت.  تدارکات تیم‌ملی در جام‌جهانی 98 کافی بود؟ حضور در تورنمنت هنگ‌کنگ، سه‌بازی دوستانه در فرانسه برابر تیم‌های باشگاهی، اردوی بروجرد هم که خیلی خوب بود، دو بازی دوستانه در ایتالیا و یک بازی دوستانه برای تیم‌ملی در کرواسی که به تیم‌ملی خیلی کمک کرد.  اگر از اول تیم دست خودتان بود چند تغییر در تیم ایجاد می‌کردید؟ شاید دو یا سه تغییر در تیم ایجاد می‌شد.  نگاه کلی‌تان به قرعه‌کشی جام‌جهانی برزیل و تیم‌های راه یافته به این مسابقات چیست؟ به‌نظرم جام‌جهانی جای بزرگان قاره‌هاست و همه تیم‌هایی که در این مسابقات حاضر می‌شوند برای تبلیغ خود و نمایش توانایی‌شان است که با دیگران رقابت می‌کنند. اینکه چه تیمی چه توانی دارد یا ندارد کیفیت گروه‌ها را نشان می‌دهد و به نظرم در این قرعه‌کشی هم برخی شانس زیادی داشتند و برخی تیم‌ها نظیر استرالیا و آمریکا هم بسیار بدشانس بودند. اما شاید آن چیزی که اهمیت دارد این است که همه تیم‌ها می‌خواهند در این میدان بزرگ و دوست‌داشتنی سطح کمی و کیفی خود را نشان دهند و طبیعی است که در چنین فضایی تیم‌های بهتر نتایج بهتری هم خواهند گرفت.  در گروه F این مسابقات آرژانتین، نیجریه، ایران و بوسنی قرار دارند. رقبای کشورمان را چطور می‌بینید؟ نمی‌توانم این قرعه را قرعه بدی بدانم چون قرعه‌های بسیار بدتری هم برای برخی تیم‌ها وجود داشت. فکر می‌کنم اگر ما آرژانتین را از این گروه به عنوان یک قدرت دست‌نیافتنی کنار بگذاریم، نیجریه، ایران و بوسنی شانس صعود خواهند داشت. از بین این سه تیم هم طبیعی است که نیجریه شرایط بهتری خواهد داشت. این تیم بارها قهرمان آفریقا شده و سابقه بسیار بهتری هم به نسبت ما در جام‌جهانی دارد. ما مشکل بزرگی به نام نیجریه داریم که شیوه و فرم بسیار متفاوتی از فوتبال را ارایه می‌کنند. آنها فوتبال را قدرتی و سرعتی بازی می‌کنند و به لحاظ فیزیکی هم خیلی بهتر از ما هستند. اما در مورد بوسنی قضیه قدری فرق می‌کند. این تیم برای اولین‌بار به جام‌جهانی صعود کرده و به نظر شرایط متفاوتی نسبت به نیجریه خواهد داشت. شاید در نگاه اول این تیم خیلی تیم قدرتمندی نباشد اما نباید فراموش کرد که رسیدن به جام‌جهانی از منطقه اروپا بسیار سخت است. به هر حال در این گروه ما کار سختی خواهیم داشت و روزهای سختی را به چشم خواهیم دید اما به نظرم ما باید تمام هم و غممان را به ارایه بازی‌های خوب در این مسابقات معطوف کنیم.  گویا شما شانس صعود را هم برای شاگردان کی‌روش قایلید؟ واقعا اگر واقع‌نگر باشیم و در دنیای واقعی سیر کنیم با این تشکیلات و سطح فوتبالی که ما داریم حقمان صعود به جمع ۱۶ تیم برتر جام‌جهانی هم نیست. ما تیم‌ملی‌ای داریم که ارکان آن را چند بازیکن دورگه خارجی تشکیل می‌دهند و در گذشته هم چیزی نکاشته‌ایم که در این رویداد بزرگ به دنبال دروکردن آن باشیم. اما با این وجود هم نباید ناامید بود و حتما باید تلاش کرد. تیم‌ملی ما اگر بتواند از دو بازی اول خود مقابل نیجریه و آرژانتین در بهترین حالت دو امتیاز و در بدترین حالت یک امتیاز بگیرد و بعد در بازی با بوسنی هم سه امتیاز کامل را کسب کند، می‌تواند با پنج یا چهار امتیاز امیدوار به صعود باشد. البته این در صورتی است که نتیجه دیگر بازی‌های گروه هم به نفع ما رقم بخورد.  قبول دارید بی‌انصافی است اگر ما مثلا بالاتر از نیجریه به دور دوم صعود کنیم؟ به هر حال فوتبال محل رخداد حادثه‌هاست و هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. متاسفانه در ایران کسی نگاه بلندمدتی ندارد و همه برنامه‌ریزی‌ها لحظه‌ای است. ما نگاهمان به فوتبال حتی شبیه کره و ژاپن هم نیست. شما به رفتار فوتبال ژاپن در فوتبال آسیا و جهان نگاه کنید. آنها با یک شیب خوب در حال رشد هستند و همه‌چیزشان با ما متفاوت است. برای مثال این تیم برای مسابقاتی در سطح جام ملت‌ها یک تیم کاملا جوان‌شده را به‌کار می‌گیرد و بلافاصله همین تیم را در مسیر آماده‌سازی برای جام‌جهانی قرار می‌دهد. متاسفانه تفاوت بزرگی که بین فوتبال ایران و ژاپن وجود دارد این است که ما در هر تورنمنتی فقط به دنبال جام آن هستیم. ما از شکست وحشت داریم و هیچ وقت نمی‌خواهیم به نتیجه فکر نکنیم. اینکه ما هشت‌سال را در روزمرگی کامل سر کنیم و بلافاصله بعد از صعود به جام‌جهانی یادمان بیفتد باید موفق باشیم که نمی‌شود. همانطور که گفتم ما در طول هشت سال بعد از جام‌جهانی ۲۰۰۶ آلمان دست روی دست گذاشته‌ایم و حالا که به برزیل صعود کرده‌ایم می‌خواهیم موفق هم ظاهر شویم.  چه تصویری از بازی ایران و آرژانتین در این رقابت‌ها دارید؟ اتفاقا من به جای آرژانتین، نیجریه را تیمی می‌دانم که باید از آن ترسید. اینکه آرژانتین تیم خوبی است و قطعا روز سختی را مقابل این تیم تجربه می‌کنیم اصلا بعید نیست اما توجه داشته باشید که بازیکنان ما برای رویارویی با این تیم در اوج انگیزه خواهند بود و این فاکتور مهمی برای ارایه یک بازی خوب است. نه اینکه بازنده دیدار مقابل آرژانتین نباشیم اما اگر ترسو نباشیم می‌توانیم روز خوبی را جلو این تیم تجربه کنیم. سوای این من فکر می‌کنم کی‌روش و همکارانش باید تیم‌ملی را آماده بازی مقابل نیجریه کنند. این تیم هم مثل ما به دنبال امتیازگرفتن از آرژانتین نیست و طبیعی است برای صعود به دنبال کسب امتیازات کامل خود در بازی با ایران و بوسنی خواهد بود.  نقش کی‌روش را در بروز موفقیت تیم‌ملی چقدر می‌دانید؟ به هر حال این مربی صاحب تجربه است و هم در جام‌جهانی و هم در باشگاه‌های بزرگی حضور داشته. کی‌روش قطعا فضا را می‌شناسد و می‌داند چه در انتظار او و تیمش خواهد بود اما نباید فراموش کنیم که این مربی هم باید با داشته‌هایی که دارد کنار بیاید و توقعاتش را بر حسب آنها در مورد تیمش تعریف کند. او دستش تقریبا خالی است. یادتان باشد که این بازیکنان هستند که باید در میدان رقابت بجنگند نه مربی.  شاید برگ برنده کی‌روش دورگه‌های تیم‌ملی باشد. نظرتان در مورد آنها چیست؟ انصافا بازیکنان خوبی هستند و اتفاقا من معتقدم بنیان صعود تیم‌ملی به جام‌جهانی را هم آنها گذاشتند. منتها مشکل این است که کی‌روش به بازیکنانی که در دل لیگ رشد کرده‌اند اعتقاد و اعتمادی ندارد. به نظرم کی‌روش به یک نحوی مجبور شده رو به پیداکردن این دورگه‌ها بیاورد و باید هم به او حق داد. چون نه فوتبال ما در مسیر پیشرفت است و نه پدیده‌هایی برای موفقیت داریم.  پیش‌بینی‌تان از عاقبت جام‌جهانی چیست؟ فکر می‌کنم ‌از تیم‌های اروپایی تنها این آلمان است که توان حضور در فینال جام‌جهانی را دارد. اگر به حوادث و شگفتی‌ها کاری نداشته باشیم به نظرم اروپایی‌ها قهرمان این جام نخواهند بود و از بین برزیل و آرژانتین یکی به عنوان قهرمان جام را بالای سر خواهد برد. این را هم یادتان باشد که در تاریخ فوتبال سابقه ندارد تورنمنتی در این سطح در کشورهای آمریکایی برگزار شود و تیمی اروپایی قهرمان شود.  یعنی اسپانیا، هلند و ایتالیا را باید نادیده گرفت؟ من هلند و ایتالیا را اصلا در حد فینالیست‌شدن نمی‌دانم. در مورد اسپانیا هم معتقدم این تیم با وجود همه توانایی‌هایی که دارد فوتبالش برای خیلی از تیم‌ها رو شده و به شدت هم در خط فوروارد مشکل اساسی دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.