|

نگاه بیرون

ترجمه: نیلوفر مهتدی

علنی شدن دیپلمات‌های پنهان ایالات‌متحده اعضای کلیدی تیم دیپلماتیک خود را که پیش‌تر در مذاکرات چندجانبه هسته‌ای با ایران شرکت داشتند دوباره جمع کرده است و آنها را برای مذاکرات مستقیم با نمایندگان تهران، به امید پیشرفت در دستیابی به توافقی جامع به ژنو می‌فرستد. گفت‌وگوهای رودررو ایران و آمریکا زمانی رخ می‌دهد که مهلت دستیابی به توافق جامع هسته‌ای رو به پایان است. «ویلیام برنز» و «جک سالیوان» از اعضای تیم مذاکرات رسمی ایران با شش‌قدرت جهان در سال گذشته نبودند ولی به‌طور مخفیانه در چند مذاکره نقش داشتند. آنها با استفاده از درهای پشتی، از دیدرس خبرنگاران و عکاسان دور بودند. ایده بازگشت این دو به مذاکرات با ایران، راهکار دیپلماسی دولت اوباما برای دستیابی به توافق در مذاکرات هسته‌ای با ایران است. نقش کلیدی «برنز» وزارت خارجه ایالات‌متحده در بیانیه‌ای اعلام کرد مذاکره‌کنندگان ارشد آمریکایی با هدف پیشبرد مذاکرات هسته‌ای، خود را برای دیدار با هیات ایرانی در روزهای دوشنبه و سه‌شنبه (امروز و فردا) در ژنو آماده می‌کنند. دیدار مستقیم دیپلمات‌های ایران و آمریکا به‌طور خاص به این دلیل قابل‌توجه است که هیات آمریکایی شامل «ویلیام برنز» معاون وزیرخارجه و «جک سالیوان» مشاور امنیت ملی، «جو بایدن» (معاون رییس‌جمهوری آمریکا) هستند و پیش‌تر مذاکرات دولت اوباما با مقامات ایرانی را از طریق کانال‌های پشتی در سال گذشته برعهده داشتند که منجر به شکل‌گیری توافق موقت هسته‌ای در ماه نوامبر شد. اما دور اخیر مذاکرات هسته‌ای بین ایران و شش قدرت جهان در وین که با هدف تدوین پیش‌نویس توافق جامع برگزار شد بدون پیشرفت باقی ماند. اختلاف نظر بر سر قابلیت ایران در غنی‌سازی از مهم‌ترین دلایل اختلاف نظر و مانع اصلی توافق بود. به‌دلیل نبود پیشرفت، «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیرخارجه ایران «محمدجواد ظریف» در کنفرانس خبری شرکت نکردند. مهلت توافق موقت هسته‌ای در تاریخ 20 جولای (29 تیر) به پایان خواهد‌ رسید ولی بسیاری از نمایندگان کنگره آمریکا نسبت به تمدید توافق موقت هسته‌ای بدبین هستند و در صورت فشارهای بیشتر کنگره برای اعمال تحریم‌های تازه، تمدید توافق موقت نیازمند مذاکرات بیشتری است.
«وندی شرمن» مذاکره‌کننده ارشد هیات آمریکایی در مذاکرات وین و همچنین «هلگا اشمیت» معاون سیاسی اتحادیه اروپا نیز در دیدار مستقیم ایران و آمریکا در ژنو حضور خواهند داشت. مقامات آمریکایی نسبت به این مذاکرات مستقیم تاکید دارند، هدف مذاکرات در ژنو برای پیشبرد مذاکرات متوقف‌شده در وین است و نه جایگزینی آن. «ویلیام برنز» در «کانال پشتی» (بخش پنهان) گفت‌وگو‌های ماه مارس 2013 (فروردین ماه) نقش داشت. زمانی‌که آقای برنز و گروه کوچکی از مقامات آمریکایی به عمان سفر کردند تا با مقامات ایرانی دیدار داشته باشند. برنز به همتایان ایرانی‌اش گفت که ایالات‌متحده خواستار ایجاد توافقی است که به ایران اجازه حفظ برنامه هسته‌ای‌اش و غنی‌سازی اورانیوم را بدهد؛ البته در صورتی که تهران فعالیت‌های هسته‌ای خود را محدود کند. این تبادل نظر بعدها پایه توافق موقت شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.