تازههای نشر بوتیمار در حوزه شعر
دفترهایی از شعر معاصر
نشر بوتیمار مدتی است که مجموعه شعری تحت عنوان «دوره دوم شعر معاصر» منتشر میکند و در این مجموعه شعرهای شاعران جوان یا کمترشناختهشده منتشر میشود. اگرچه در میان کتابهای منتشرشده این مجموعه نام چند شاعر شناختهشده هم دیده میشود، اما رویکرد کلی این مجموعه انتشار اشعار شاعرانی است که تاکنون کمتر شناخته شدهاند. بهتازگی چند کتاب دیگر از این مجموعه به چاپ رسیده که در ادامه مروری بر آنها شده است. شعرهای خواندیدنی «مانیفست اسب» تازهترین دفتر شعر مهرداد فلاح است که فرمی متفاوت دارد و خود او آنها را شعرهای «خواندیدنی» نامیده است؛ شعرهایی که ترکیبی از خواندنی و دیدنیاند و این دو ویژگی در همه شعرها در هم تنیدهاند. این اولین دفتر شعری از مهرداد فلاح است که شامل شعرهایی با این ویژگی است و در کارهای منتشرشده قبلی او این فرم دیده نمیشود. اگرچه تعدادی از این شعرها پیش از این در اینترنت منتشر شدهاند اما حالا تعداد بیشتری از آنها در قالب این کتاب به چاپ رسیدهاند. شباهتهایی میان این دست از شعرهای مهرداد فلاح با نقاشیخط وجود دارد اما تفاوتی هم در این بین وجود دارد و آن اینکه این
شعرها خود ماهیتی دیداری دارند. البته میتوان رد این شعرها را در کارهای قبلی فلاح هم دید اما با این حال این اولینباری است که شعرهایی با این فرم توسط او منتشر میشوند. مانیفست اسب/ مهرداد فلاح/ قیمت: 6500تومان به هر تقدیر «اسب چه میداند از منطق اسب بخار؟»، عنوان مجموعهشعری است از رباب محب که حدود 60 شعر او را دربرگرفته است. پیش از این یک داستان با عنوان «با دستهای پر به خانه برمیگردیم» و همچنین مجموعه شعری با نام «پس از این اگر از هراس خالی بمانم» از رباب محب منتشر شده بود. همچنین دو کتاب از هرتا مولر و «شبانههای شیلی» روبرتو بلانیو نیز با ترجمه او به فارسی منتشر شدهاند. اما دفتر شعر جدید رباب محب، شامل دو بخش است و بخش دوم کتاب «سبقت آزاد» نام دارد. تجربههای روزمره زندگی، تردید و اندوه و طبیعت از جمله مضامین شعرهای این مجموعهاند. در شعر «تو» از این مجموعه میخوانیم: «نمیدانستی این قدمی که برمیداری آیا به تلهای ختم میشود/ یا امروز قامت خیس بارانهایت را خواهی گریست./ دستی را که از تله و مسلخ برمیگشت بوسیدی گفتی: این چشمها را لوچ کرد دیکشنری/ من هرگز آماده نبودم. نشدم./ سوار
بر کفشهای همسایه/ اندوه آشنا را با زبانهای غریبه رفتی/ میدانی نداشت این اندوه./ و نه آن شادیهای کودکانه یک جمله الکن/ که حلق و دهانت را برید.» اسب چه میداند از منطق اسب بخار؟ / رباب محب/ قیمت 7000تومان تماشای حادثه «قیچی»، عنوان مجموعه شعری از محمد نعامیپور است که شامل 52 شعر است و تقریبا تمام شعرها هم بدون نام هستند. شعرهای این مجموعه زبانی ساده دارند و اندوه گذشته و دلتنگی از مضامین برخی شعرهای این مجموعهاند. در یکی از شعرهای «قیچی» میخوانیم: «جان میکند/ در دهان گشاد درهها/ روز/ از لای برگهای تقویم روی میز کی گذرم/ در درازی صف سیگارها/ قطار لیوانهای چای کهنهدم/ بوی نان مانده میدهد اکسیژن/ در تونل بیسرانجام رگهایم/ و عقربه چاق ساعت دیواری/ روی پله ثانیهها چرت میزند/: بهمن کجای فصلها گم شده؟! / به آخرین عکس نگاه میکنم/ مینیاتور لبخندی که تاریخ در او معلق است/ و فکر میکنم/ تعداد مگسهایی که کشتهام/ بیشتر است/ از شعرهای نانوشتهام/ چه فرق میکند/ حالا که نیستی». قیچی/ محمد نعامیپور/ قیمت: 4500تومان بهار خون «از خشاب صبح»، دفتر شعری از علیرضا سیاوشی
است که شامل پنج بخش با عناوین خیامی، مرگ در تاراج، سکوت2، یک مشت سودایی و ققنوس است. در ابتدای کتاب یادداشتی کوتاه از شاعر آمده که به نوعی میتوان رد آن را در شعرهای مجموعه دید: «گاهی دلم میگرفت برای غربت معصومانه گلها، اعدام بیرحمانه حقیقت و عدالت که بیمشتریترین متاع زمین است... معتاد بودم به زندگی، به لبخند مسخره هرروزهام، به غم که تکمحصولیترین محصولِِ بودن است. انسانم را گم کردم. به ابتذال خاک نشستم، به اسیری افلاک. مثل اکثریت بودم، اکثریت کلاهشان پس معرکهست و، صورتشان را با سیلی سرخ میکنند». در این مجموعه هم شعرهایی در قالبهای کلاسیک آمده و هم شعرهایی در قالب نو. از خشاب صبح/ علیرضا سیاوشی/ قیمت: 5900تومان عشقهای خیالی «گفتم بابا/ و جنگ تمام شد/ ما/ آرزوهای نسلی هستیم/ که روی - مین- بزرگ شد». آنچه خواندید شعر کوتاهی از مجموعه شعر «معشوقههای خیالی» احمد قاسمی است؛ مجموعهای که غالب اشعارش مثل همین شعر، کوتاه و چندسطریاند و هیچکدامشان هم نامی ندارند. ملال و دلتنگی و عشق از مضامین عمده شعرهای این مجموعهاند. برای مثال در یکی دیگر از شعرهای آن میخوانیم: «میشود قرنها بحث کرد/ که این
شهر به تو ظلم کرد/ یا تو به این شهر ظلم کردی/ -به خاطر رفتنت-/ و من/ نیمکتی خالی/ که در هر صورت/ با باد همآغوش میشوم/ -بعد از تو». معشوقههای خیالی/ احمد قاسمی/ قیمت: 4200تومان سونات آخر «صبح روز بعد، کازابلانکا»، عنوان مجموعهشعر محمود بهرامی است که در مقایسه با دیگر دفترهای شعر نشر بوتیمار، مجموعه مفصلتری است و شعرهای بیشتری را دربرگرفته است. درونمایه برخی شعرهای این مجموعه به موسیقی پرداخته و حتی عنوان تعدادی از شعرها هم «سونات برای دو پیانو»، «سونات شماره 24» و «سونات آخر» است. در شعری با عنوان «موسیقی» از این مجموعه میخوانیم: «در گوشهای از شب/ سونات شیطان نواخته میشود/ و در گوشهای از سونات/ شیطان/سازی در دست دارد/ ماه بالا میآید/ شیطان/ شنل بر صورت میکشد/ و زمین را مثل توپی/ زیر بغل پنهان میکند/ ما تاریک میشویم/ در گوشهای از کوچه/ ویولن/ زیر نور ماه/ رها شده». صبح روز بعد کازابلانکا/ محمود بهرامی/ قیمت: 6200تومان تناسخ زندگی، عشق و رویا مضامین عمده شعرهای دفتری از فراز مهدیان با نام «عاشقانههایی که بر بلندترین دامنهها میدوند» است؛ مجموعهای که حدود
35 شعر را در خود جای داده و شعرهای پایانی مجموعه مروری بر روزهای هفته و روزمرگیهای شاعرانهای است که با دلتنگی و ملال و گاه امید همراه است: «فردا شنبه میشود و/ نبودنت را در سرم راه رفتهای/ جمعه هم سربهسرم گذاشت و تمام. / این تقویم یخهام را/ ول نمیکند. / دلم میخواست هر دقیقه را/ مینی میکاشتم که/ با صدای حضورت فقط/ خنثی شود./ در گوشه و کنار خودم راه میروم/ کنار هر چیزی که مرده میشوم/ کوتاهترم...». عاشقانههایی که بر بلندترین دامنهها میدوند/ فراز مهدیان/ قیمت: 3800تومان وقتی که شاعری نمینویسد «در جهانی که آسمان دیر میکند» مجموعه شعری است از فرشید جوانبخش. در اغلب اشعار این مجموعه، اشیا و عناصر مربوط به زندگی روزمره، کارکردی شاعرانه یافتهاند و با مفاهیمی که شاعر در ذهن دارد گره خوردهاند. اینک شعر «وقتی که شاعری نمینویسد» از این مجموعه: «وقتی شعری نمینویسم/ شبیه کسی هستم که نمیافتد/ یا نمیمیرد/ و تنها تحمل میکند/ مثل میخ در آستانه دیوار/ که به گردن گرفته سیاهی منظرهاش را/ خمیده و پیر/ سیاه و لق/ و جنازه صبر بر دوش او/ پنهان شده زیر قاب/ وقتی شاعری نمینویسد/ انگار مرگ
را در خود نگاه داشته/ تا دردها به چیز دیگری نروند/ مثل نوزادی که پستانکش بر زمین میافتد/ تا کودکی تیلهاش را از زمین بردارد/ از روی دوش چه کس/ بر زمین خواهد افتاد/ چیزی را که من به دوش میگیرم/ و رهایی در دستهای تو/ نتیجه رنج چه چیزی است/ در جهانی که هیچش تصادفی نمینماید». در جهانی که آسمان دیر میکند/ فرشید جوانبخش/ قیمت: 6500تومان برای مردم بیخواب «جاده آویشن»، مجموعهای است از شعرهای محمد درودگری. برخی از شعرهای این مجموعه، حال و هوایی عاشقانه دارند، برخی دلتنگی را القا میکنند و در برخی از آنها روزمرگی و ملال دستمایه شعر قرار گرفته است. اینک شعری با عنوان «آگاهی» از این مجموعه: «ابر/ نامه دریاست/ برای مردم شهر/ و/ باد/ در شمایل پستچی تنبل/ خواب مانده در پس ابر/ و/ ماه/ نماینده خورشید/ برای مردم بیخواب/ و/ خورشید/ ذره ذره آب میشود/ به دور خودش/ و/ فلک/ به گردش و چرخش/ سر من است که گیج میرود شب و روز/ تا/ تو/ آسوده بخوابی» جاده آویشن/ محمد درودگری/ قیمت: 5500تومان جادهای در عمق عظیم فاصله «خستهام از/ ایستادن/ یکجا نشستن/ خواب و خماری/ اقناع نمیشوم از/ ماندن
در ماندآب/ باید رفت/ رونده جادهای/ در عمق عظیم فاصله/ که خجسته مینماید/ پیوند کوه و جنگل/ آسمان و آب دریا/ رونده جادهای/ که غبار دریا/ سلسله جنبان کوهها/ به بزم نشسته باشند/ کل زنان پیوند خود را/ پوسیده میشوم از/ ایستادن/ یکجانشستن/ خواب/ و خماری در ماندآب/ باید رفت...» آنچه خواندید، شعری است از مجموعه «واژههای گمشده» سروده افشین کرد. طبیعت و عوامل طبیعی یکی از عناصر اصلی بسیاری از شعرهای مجموعه واژههای گمشده است. واژههای گمشده/ افشین کرد/ قیمت: 5500تومان حق با مقصر بود پیراهنی برای پل سفید، مجموعه شعری است سروده سعید سروش راد، اهوازیها، عنوان هفت شعر، از شعرهای این مجموعه است که در برخی از آنها اهواز با جلوهها و مناظرش حضوری مستقیم دارد. اینک بخشی از یکی از آنها یعنی اهوازیهای ششم را میخوانیم: «درست است که من انسان کوچکی هستم/ اما برای گریه بهانههای بزرگی دارم/ آنطور که با کلنگ هم به جان دلتنگیام بیفتی/ یک ذرهاش کنده نمیشود/ چشم باز کردم/ دنیا از در دشمنی آمده بود/ زندگی مرد میخواست/ من اما/ فقط من بودم (دو حرف ساده و کوچک) / گفتند با زندگیات قدم بزن/ گفتم چهجوری؟ /
پای دل شکسته را گل هم نمیشود گرفت...» پیراهنی برای پل سفید/ سعید سروشراد/ قیمت: 4200تومان
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.