|

جای خالیِ گلشیری

حسین سناپور

من از آن‌دست آدم‌ها نیستم که تاریخ تولد یا درگذشت کسان‌شان یادشان می‌ماند. حتی تاریخ دقیق رفتن گلشیری را هم دوستانی باید به یادم بیاورند. اما این تاریخ‌ها چه اهمیتی دارند وقتی کسی، حتی در نبودش، حضور دایمی دارد در زند‌گی‌مان؟ و راستش در این 14سال (واقعا این همه سال گذشته از نبودش؟) کمتر روزی بوده که یادی از گلشیری نکرده باشم و احیانا حرفش را با این و آن نزده باشم. این روزها هم بیشتر از هر زمانِ دیگری. این روزها و این سال‌ها که کسی نیست تا سرش را بیاورد نزدیک و زمزمه‌وار و خودمانی و خیره به چشم‌ها سوالی از احوالات آدم کند و نشان دهد در شلوغ‌ترین وضعیت‌ها هم حواسش به حال دوروبری‌هایش هست، ‌یا به نوشتن و ننوشتن‌شان، یا اصلا وضعیتِ زند‌گی‌شان. بپرسد چه‌ات شده؟ یا چرا نمی‌نویسی؟ یا شوخی کند و خندخندان بگوید نکند فلان شدی؟ این‌روزها که این‌همه کارِ برزمین‌مانده برای ادبیات‌مان هست و کمتر همتی می‌بینم و این روزها و سال‌ها که هر نویسنده‌ای فقط سعی می‌کند گلیم خودش را از آب بیرون بکشد و سرش توی کار و شاید اصلا توی کاسبی خودش باشد، بیشتر از همه دلم برای گلشیری تنگ می‌شود، برای او که یک‌تنه می‌خواست نقد ادبی را جدی و روشمند کند، به مسایل صنفی (و گاهی حتی شخصی) نویسنده‌ها سروسامان بدهد، در روند تحولات فرهنگی کشور تاثیرگذار باشد، وقتی کارهای پاورقی یا پرفروش را به جای کتاب‌های درجه اول جا می‌زنند، ‌خودش دست‌به‌کار نقد نوشتن شود و تازه بخواهد از آخرین تحولات داستان‌نویسی جهان هم باخبر باشد و داستان‌نویسی به شیوه ایرانی را پیدا یا ابداع کند و به قول خودش بر لبه داستان‌نویسی جهان هم حرکت کند و بهترین داستان‌های جهان را بنویسد. نمی‌دانم واقعا چه بر نسل ما و احیانا نسلِ بعد از ما رفته است که این‌همه جای خالی در همه جای ادبیات‌مان هست. نمی‌دانم دوباره چه باید بشود تا آدم‌هایی مثل گلشیری پیدا شوند، اما می‌دانم جایش هرروز و حالاحالاها خالی است و دست‌کم آدم‌هایی مثل من که او را با بسیاری از وجوه شخصیتی‌اش (و البته نه همه آنها) دیده‌اند، می‌دانند که نه یک‌نفر، که شاید چندین نفر با همت او باید پیدا شوند تا همه کارهایی را که او می‌کرد، انجام دهند. اما کو حتی یک نفر از آن چند؟ این است که هر روز می‌بینم جایش خالی است و می‌دانم هیچ‌وقت هم پُر نمی‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.