|

می‌نویسم از ترس تنهایی

تازه‌ترین رمان جواد ماه‌زاده با عنوان «ریحانه دختر نرگس» که این روزها از طرف نشر کتاب پارسه منتشر شده؛ رمانی است با موضوع مهاجرت. راوی و شخصیت اصلی این رمان، نوجوانی است به نام ریحانه. او در سفری ناخواسته همراه با پدر و مادرش به یک روستای مرزی می‌رسد. گذشته پرتلاطم و ماجراهایی که بزرگ‌ترها به وجود آورده‌اند، زندگی ریحانه را تحت‌الشعاع قرار داده و او ناگهان خودش را در روستا تنها می‌بیند و درگیر موقعیتی نامتعارف می‌شود. موقعیتی دشوار و غریب که دختر نوجوان را به اضطراب دچار کرده است. ریحانه برای خلاصی از تنهایی و ترس ناشی از آنچه ناگهان با آن مواجه شده، شروع به نوشتن می‌کند و هرچه را بر او می‌گذرد در نامه‌هایی خطاب به پدرش می‌نویسد. شب‌ها در نوشته‌هایش رد اتفاق‌ها را دنبال می‌کند و روزها جست‌وجوی پدر را از سر می‌گیرد. ماه‌زاده در این رمان نیز مانند دو رمان دیگرش، وقایع داستان را از زبان راوی اول شخص بازمی‌گوید. راوی‌ای که از ترس به نوشتن پناه برده است و از طریق نوشته‌های اوست که خواننده حوادث رمان را دنبال می‌کند و در جریان این حوادث قرار می‌گیرد. راوی ضمن شرح وقایع برای پدرش، با ریزبینی پیرامون خود را می‌نگرد و در عین پرسه در حال، گذشته‌ای را هم که به آنچه اکنون بر سرش آمده منجر شده است، مرور می‌کند. چنان‌که همان صفحه آغازین رمان، با فلاش‌بکی به گذشته آغاز می‌شود و بهانه این فلاش‌بک نیز سرماخوردگی راوی است و همین، به یادآوری لحظه‌هایی از گذشته می‌انجامد. لحظه‌هایی که راوی با یادآوری آنها کدهایی به خواننده می‌دهد تا خواننده بتواند پیشینه او و خانواده‌اش را دریابد. آنچه در پی می‌آید بخشی از این رمان است: «... وقتی دید جوابی نگرفته، اسم یک جایی را گفت که آن موقع درست نفهمیدم. شاید مامان هم متوجه نشد. چه فرقی می‌کرد، بداند یا نداند. حالا که خوب یادم می‌آید، می‌بینم آقا مهدی همان جا ماجرا دستگیرش شد. فهمید که من و مامان با میل خودمان نیامده‌ایم. فقط چون زن و دخترت بودیم، همراهت آمده بودیم. شاید برای همین بود که دیگر نه حرفی زد و نه در جر و بحث تو و مامان دخالتی کرد. انگار یک راننده غریبه بود که فقط داشت ما را می‌رساند به یک جایی. مامان حق داشت. دیدی که آمدنمان فایده نداشت. پیغام اول و دومی هم که تو کتاب شازده کوچولو برایم گذاشته‌ای، همین را ثابت می‌کند، مگر نه؟ شاید بی‌ادبی باشد که به رویت بیاورم ولی واقعیت است. بهتر است با هم رک باشیم. شازده کوچولو را ورق زدم تا ببینم باز هم علامت و ردپایی برایم گذاشته‌ای یا نه. از دو طرف خوب وارسی‌اش کردم. ورق به ورق. آن جمله اول کتاب که خیلی معمولی بود. تقدیم به دخترم ریحانه. هرچند جدید بود ولی رازی درش پنهان نبود. اولین جمله‌ای هم که زیرش خط کشیده بودی، به نظرم مهم نیامد. گفتم همین جوری یک خطی کشیده‌ای. اصلا گفتم شاید کار خودم باشد. ولی بعد که دیدم دو جای دیگر را هم با همان رنگ قرمز، زیر جمله‌ها خط کشیده‌ای، متوجه شدم که کار، کار توست. بی‌آنکه حرف‌هایت را نوشته باشی، با جمله‌های درون کتاب می‌خواستی چیزهایی را با من در میان بگذاری. اینجا دوزاری‌ام افتاد که پای یک راز در میان است. می‌دانستی عاشق رازدانی و ماجراجویی‌ام. البته کشف رمزها کار خیلی سختی نبود. غیراز سومی که هنوز ازش سر در نیاورده‌ام. اولی از همه راحت‌تر بود. انتظار نداشتم به همین زودی جا بزنی و همه تقصیرها را به گردن بگیری. جایی از کتاب بود که نوشته بود: «بچه‌ها باید نسبت به آدم‌بزرگ‌ها خیلی گذشت داشته باشند.» بابا، آخر این چه حرفی است. من که از تو اینقدر دلخور نیستم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.