|

«تقسیم» ترکیه ناآرام شد

بازهم «گزی» بازهم درگیری

میدان «تقسیم» یک‌بار دیگر شاهد درگیری بین پلیس دولت ترکیه و شهروندان ترک بود؛ هرچند «رجب طیب اردوغان» نخست‌وزیر ترکیه به جوانان هشدار داده بود تا به فراخوان‌ها پاسخ ندهند. اگر چالش‌های دولت اردوغان، طی حکومت 11 ساله‌اش، فهرستی داشته باشد، قطعا یکی از موارد مهم آن، ماجرای «پارک‌گزی» است؛ حکایتی که درست یک‌سال پیش آغاز شد (31 می ‌2013) و برای یک‌ماه، چهره «استانبول» و چندشهر دیگر ترکیه را دگرگون کرد. یکی از نشانه‌های ادامه‌داربودن این بحران برای دولت ترکیه، آرایش نظامی است که روز گذشته شهر «استانبول» در سالروز واقعه دوباره تجربه کرد. دیروز، تصاویری منتشر شد که استقرار پرشمار نیروهای نظامی در میدان «تقسیم» را به نمایش می‌گذاشت. آنگونه که «تودیززمان» گزارش داد 25هزار مامور پلیس به محل پارک‌گزی اعزام و حدود 50 ماشین آب‌پاش در این منطقه مستقر شدند تا مطمئن شوند معترضان برای برگزاری سالروز اعتراضات پارک‌گزی به این منطقه از شهر دسترسی ندارند. علاوه بر این، یک فروند هلیکوپتر نیز دایما‌ در حال پرواز بود تا هرگونه تجمعی را شناسایی کند. در همین حال، حریت گزارش داد: درگیری بین پلیس و مردم در برخی از لحظات و به‌ویژه در ساعات اولیه شدید نبود و به تعداد افرادی که در حال حرکت به سمت میدان تقسیم بودند از ساعت پنج عصر به وقت محلی، لحظه به لحظه افزوده می‌شد و در همان ابتدا بیش از ده‌ها نفر در میدان استقلال و تقسیم توسط پلیس لباس‌شخصی بازداشت شدند. گزارش‌های اولیه حاکی از آن بود که حمله پلیس به معترضان با آبپاش، چند شهروند ترک را زخمی کرد. همچنین رییس پلیس ترکیه به اعضای «همبستگی تقسیم» اجازه ورود به میدان را نداد. همچنین به گزارش بی‌بی‌سی، رجب طیب اردوغان شخصا از جوانان این کشور خواست تا به فراخوان‌های شرکت در تجمع نخستین سالگرد تظاهرات میدان تقسیم توجه نکنند. نخست‌وزیر ترکیه که در جمع هزاران نفر از مردم استانبول سخنرانی می‌کرد، گفت: «پس از یک‌سال، شماری از جمله به اصطلاح هنرمندان از مردم دعوت کرده‌اند تا در تظاهرات شرکت کنند، اما شما جوانان ترک به در خواست آنها پاسخ نخواهید داد.» رادیکال دیلی نیز گزارش داد که مقامات رسمی شهر استانبول بخشنامه‌ای به اتحادیه‌ها، احزاب سیاسی، محافل حرفه‌ای، بنیادها و موسسات فرستادند و در آن اعلام کردند که سه میدان شهر -ینیکاپ، کارتال و مالتپ- تنها فضاهایی در شهر هستند که شهروندان می‌توانند در آن حضور یابند و سالگرد اعتراضات پارک‌گزی را برگزار کنند. روز سه‌شنبه نیز فرماندار استانبول هشدار شدیداللحنی داده بود که هیچکس حق ندارد در «میدان تقسیم» حضور یابد. این هشدارها واکنشی به دعوت «وحدت تقسیم»، گروه معترضان پارک‌گزی است که اعلام کرده بودند، 31 می در میدان تقسیم دست به تظاهرات خواهند زد و از مردم سراسر کشور خواستند تا برای اعتراض در این میدان و پارک‌گزی گردهم آیند. این دعوت علاوه بر استانبول و پارک‌گزی، شهرهای دیگر ترکیه را نیز دربرمی‌گرفت. حریت گزارش می‌دهد که همزمان با مسدودشدن همه راه‌ها به پارک‌گزی در استانبول، از عصر روز گذشته، سازمان جوانان حزب جمهوری مردم جمهوریخواه، در آنکارا در خیابانی که سال پیش یکی از معترضان کشته شد، راهپیمایی کردند. همچنین در مرکز شهر آنتالیا، مردم چادرهایی برپا کردند که نماد چادرهایی است که سال گذشته متحصنان در میدان تقسیم برپا کرده بودند. در همین حال گزارش شده «الیف چرمیک» زن ۶۴ ساله‌ای که بر اثر استنشاق گاز اشک‌آور در خلال تظاهرات اعتراضی دیگری در دسامبر سال گذشته به حال اغما رفته بود، روز جمعه درگذشته است. تظاهراتی که سال گذشته در پارک‌گزی کلید خورد و خیلی زود به بحرانی فراگیر بدل شد، در ابتدا تنها اعتراض چندفعال محیط‌زیست به تخریب این پارک و ساخت مجتمعی تجاری به‌جای آن بود. اما خشونت دولت علیه این گروه، مردم را خشمگین کرد و به تعداد معترضان افزود. در نتیجه موج تظاهراتی که به راه افتاد هفت‌نفر کشته شدند. نخست‌وزیر هرگز زیر بار مسوولیت خشونت‌ها نرفت و اعتراضات را دسیسه خارجی‌ها علیه توسعه چشمگیر کشورش خواند. او به‌رغم همه انتقادات حقوق بشری، روش برخورد نیروهای پلیس با معترضان را تحسین می‌کند و می‌گوید، پلیس در رابطه با سرکوب معترضان میدان تقسیم، موفقیتی «قهرمانانه» به دست آورده است. رایزنی برای ائتلاف مخالفان همزمان با کشمکش‌ها بر سر برگزاری نخستین مراسم سالگرد اعتراضات پارک‌گزی، بحث درباره انتخابات ریاست‌جمهوری در ماه آگوست هم داغ است. روز گذشته رهبران دو حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه یعنی حزب مردم جمهوریخواه و حزب جنبش ناسیونالیست با هم دیدار کردند تا بر سر تعیین نامزد واحدی به توافق برسند. این رایزنی‌ها در روزهای آتی نیز ادامه خواهد داشت ولی به‌گفته رهبر حزب جنبش ناسیونالیست: «البته ما در این نشست به ذکر اسامی برای انتخاب یک کاندیدا نپرداختیم.» این در حالی است که حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه هنوز کاندیدای خود را رسما اعلام نکرده اما به گزارش حریت، بولیت آرینچ، معاون نخست‌وزیر ترکیه گفته است، احتمالا نامزدی اردوغان تا 15 ژوئن اعلام رسمی نخواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.