|

به امپراتوری مصر خوش آمدید

رابرت فیسک . ترجمه مریم امیری

موفقیت باشکوه، چشمگیر و باورنکردنی ژنرال عبدالفتاح السیسی در انتخابات مصر، او را در جایگاه دیگر غول‌های فناناپذیر تاریخ معاصر عرب قرار داد: جمال عبدالناصر، انورسادات، حسنی مبارک و حافظ اسد. در واقع سیسی تنها هفت‌درصد با کل آرایی که مادر رام‌ناشدنی همه رییس‌جمهور‌های جهان، یعنی صدام‌حسین به دست آورد، فاصله دارد. او در سال 2002 در همه‌پرسی ریاست‌جمهوری، با صددرصد آرا (حتی بیشتر!) پیروز شد.
بنابراین می‌توان گفت به امپراتوری مصر خوش آمدید! حتی اگر کاملا رکورد «هیولای بغداد» را نشکسته باشد. اما این آمارها چه اهمیتی دارد؟ 93 سال پیش، بریتانیا در بین‌النهرین همه‌پرسی (البته با تقلب آشکار) برگزار کرد که به واسطه آن «شاه فیصل» را با 96‌درصد آرا، به پادشاهی ‌رسانید. از آن به بعد، این بخشی از کیکی است که رهبران عرب به خلق خود تقدیم می‌کنند. حسنی مبارک 21 سال پیش در انتخابات ریاست‌جمهوری 3/96درصد آرا را به دست آورد، انور سادات هم در همه‌پرسی عمومی 95/99درصد تاییدیه گرفت. صدام‌حسین - پیش از آن همه‌پرسی صددرصدی که ذکرش رفت- در سال 1993، 96/99درصد رای از مردمش گرفت و سوری‌ها حافظ اسد را در سال 1999 با 98/99درصد آرا تایید کردند.
ظاهرا هیچ اهمیتی هم ندارد؛ مقامات مصری به ناچار پذیرفتند مشارکت در انتخابات ریاست‌جمهوری از 46‌درصد بیشتر نیست. «مرد بزرگ» فکر می‌کرد 80‌درصد حمایت مردمی دارد، حالا تنها 3/23میلیون نفر (از 80میلیون‌نفری که به آنها دلگرم است) به او رای داده‌اند. نامزد «رقیب» یعنی حمدین صباحی بخت‌برگشته که نتیجه انتخابات را «توهین به شعور مصری‌ها» خوانده است، به طرز مضحکی حمایت سه‌درصد رای‌دهندگان را به دست آورد. صباحی مرد شجاعی است که سازمان اطلاعاتی نالایق زمان مبارک او را به زندان افکنده بود - نشانه‌ای از شرافت و افتخار، اگر هنوز چنین چیزی وجود داشته باشد- ولی چرا او رنج ایستادگی را به جان خرید؟
در این میان محمد مرسی چه می‌شود؟ نامزد اخوان‌المسلمین که در سال 2012 تنها 51‌درصد رای به دست آورد. او هنوز در زندان است و شاید سال‌ها همانجا بماند، حتی شاید اعدام شود. اگر آنطور که سیسی می‌گوید، اخوان‌المسلمین ریشه همه «ترورها» در مصر است، کمتر مقام غربی پیدا می‌شود که برای مرگ او اشک بریزد و نگران باشد. عبدالناصر برای پاکسازی مخالفانش هیچ تردیدی به خود راه نمی‌داد. رییس‌جمهوری با رای میانه شاید می‌توانست به بخشش فکر کند، ولی با 3/93درصد آرا هم می‌توان کسی را بخشید؟
اما در صف اول تبریک به سیسی چه کسی ایستاده است؟ بدون شک پادشاه عربستان سعودی. همه می‌دانند که عربستان با سنت‌های دموکراتیکش شناخته می‌شود! سیسی، ملک عبدالله را «پادشاه جهان عرب» خوانده است؛ عنوانی کاملا بی‌سابقه از یک مقام مصری برای ستایش پادشاهی سعودی. البته چنین ستایشی جای تعجب ندارد وقتی قرار است پول‌های سعودی، مصر و رییس‌جمهور جدیدش را سرپا نگه دارد. سایر کشورهای عاشق آزادی! در خلیج‌فارس هم با سروصدا و شلوغ‌کاری پشت‌سر سعودی‌ها به راه می‌افتند و احسنت و باریکلا می‌گویند. البته به جز قطر که هنوز محمد مرسی را ترجیح می‌دهد.
اما بزرگ‌ترین ستایشگر غربی سیسی، یعنی تونی بلر، نمی‌تواند چندان از این چاپلوسی‌ها عقب بماند. باراک اوباما هم مطمئنا باید شجاع باشد و همین کار را کند. برای رییس‌جمهور ایالات متحده آمریکا که به حامد کرزای، رییس‌جمهور افغانستان به خاطر پیروزی‌اش در انتخاباتی حیله‌گرانه تبریک گفت، لبخندزدن به سیسی و گفتن عبارت معروف آمریکایی «گذار به دموکراسی» نباید سخت باشد.‌گذار به دموکراسی، آنهم در کشوری که رییس‌جمهور منتخب آن پیشتر وعده داده است که «مصری‌ها دست‌کم 20 سال دیگر باید برای دموکراسی صبر کنند». اما معانی کلماتی که کاخ سفید برای ستایش دیگران می‌گوید، الزامی برای تحقق ندارند.
بیش از 50‌درصدی که در انتخابات شرکت نکرده‌اند، می‌خواهند از وقایع دور بمانند؛ هر چند بسیاری از آنها همان‌هایی هستند که در انقلاب2011 شرکت کردند. جوان‌هایی که برای بیرون راندن محمد مرسی از سیسی حمایت کردند ولی از خود نپرسیدند که بعد از آن می‌خواهند با جاه‌طلبی سیسی چه کنند؟ به هر حال محبوبیت حیوان بی‌صفتی است.
پنجشنبه عصر، در مشهور‌ترین میدان قاهره، یعنی التحریر، هواداران سیسی گرد آمدند تا پیروزی رییس‌جمهوری را جشن بگیرند که سلف خود را سرنگون کرده و با سیاست‌های مبهم اقتصادی، سوار بر احساسات میهن‌پرستانه، محبوبیت جمع کرده است. به آنها گفته شده بود با خانواده‌های‌شان بیایند. «کار، خانواده، میهن»*، آشنا نیستند؟
*شعار رژیم ویشی از 1940 تا 1944 (م)

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.