|

ادوارد اسنودن برای نخستین‌بار در شبکه تلویزیونی ظاهر شد

جاسوسی مدافع آزادی اینترنت

مریم جعفری: «راستگو» یا «افشاگر»؛ «مدیری دون‌پایه» یا «جاسوسی تعلیم‌دیده»؛ با وجود گذشت یک‌سال‌واندی هنوز کسی نمی‌داند که به‌راستی «ادوارد اسنودن» کیست؛ کسی که اکنون در نخستین مصاحبه‌اش با یک شبکه آمریکایی خودش را «جاسوس تعلیم‌دیده» معرفی می‌کند. روزنامه «گاردین»، اسنودن را فردی توصیف می‌کند که به شدت نسبت به حریم خصوصی حساس است؛ لپ‌تاپ او مملو از برچسب‌هایی است که به سازمان‌های مدافع آزادی اینترنت تعلق دارند. اسنودن ردپای دیجیتال بسیار کمی از خود به جا گذاشته ‌و تنها اطلاعاتی که 24 ساعت پس از افشاگری او در اینترنت وجود داشت، اطلاعات محدودی درباره خانواده‌اش بود، نه عکس جدیدی از او در اینترنت یافته شد و نه پست جدیدی روی فیس‌بوک و توییتر وجود داشت. مردم جهان در همان روز نخست فقط می‌دانستند که او فرزند پسر افسر پلیس ساحلی آمریکاست و مادرش به‌عنوان کارمند در دادگاهی در مریلند مشغول به کار است. اسنودن برای آغاز افشاگری‌اش ابتدا در ژانویه سال 2013 با فیلم‌سازی به‌نام «لارا پویتراس» تماس گرفت؛ زیرا گزارشی از او درباره یکی دیگر از افشاگران سازمان امنیت‌ملی آمریکا در «نیویورک تایمز» دیده بود. اسنودن برای نخستین‌بار از طریق ایمیل‌هایی رمزنویسی‌شده و با نام مستعار «Verax» به معنی راستگو با خبرنگاران گاردین و «واشنگتن پست» تماس گرفت. «بارتون گلمن» خبرنگار واشنگتن پست می‌گوید: «در اولین ملاقات رودررو با اسنودن، او گفته است می‌دانم به‌خاطر کاری که انجام می‌دهم دچار مشکلات زیادی خواهم شد و انتشار عمومی این اطلاعات پایان من خواهد بود.» اسنودن در ماه می ‌سال 2013 از منصب خود در هاوایی به بهانه درمان صرع مرخصی موقتی گرفت و خانه خود را بدون اینکه ردی از خود به‌جا بگذارد، ترک کرد و بیستم ماه می ‌وارد هنگ‌کنگ شد. در ششم ژوئن پلیس خانه او را در هاوایی جست‌وجو کرد و همان‌ روز اطلاعات مربوط به برنامه جاسوسی PRISM ابتدا توسط واشنگتن پست و کمی بعد توسط گاردین منتشر شد. افشاگر اطلاعاتی ۳۰ ساله که مدتی کارمند نهادهای امنیتی و اطلاعاتی آمریکا بوده، خلاف تصمیم راسخش برای افشای هویت، پس از آشکارشدن هویتش به شدت اصرار داشت که دوست ندارد در مرکز توجه رسانه‌ها قرار بگیرد، زیرا داستان اصلی، فعالیت‌های مخفیانه دولت آمریکاست نه خود او. او از افشاشدن هویتش ترسی نداشت و تنها نگران بود این‌ کار باعث شود توجه مردم از موضوع اصلی به سوی او جلب شود. اسنودن به گاردین گفته بود: «می‌دانم رسانه‌ها دوست دارند به مناقشات سیاسی بُعد شخصی ببخشند و می‌دانم که دولت از من تصویر یک شیطان را می‌سازد.» افشاگری به سبک اسنودن حال اینگونه افشاگری‌ها وسعت گرفته است تا جایی که «گلین گرینوالد» روزنامه‌نگار آمریکایی که در هنگ‌کنگ با اسنودن دیدار کرده بود، تهدید می‌کند که برنامه‌های همکاری و کنترل بین آژانس امنیت‌ملی آمریکا و برخی دستگاه‌های امنیتی در خاورمیانه به‌ویژه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس را برملا می‌کند. او در گفت‌وگو با روزنامه لبنانی «الاخبار» می‌گوید: اسنادی که منتشر می‌شود همکاری آژانس امنیت‌ملی با دستگاه‌های امنیتی برخی از پادشاه‌ها در کشورهای عرب منطقه خلیج‌فارس را نشان می‌دهد که برای تقویت قدرت و جایگاه خود از مردمشان جاسوسی می‌کنند. این روزنامه‌نگار آمریکایی تاکید می‌کند، اسناد نشان می‌دهد آژانس امنیت‌ملی حتی «جنگ علیه تروریسم» را بهانه‌ای برای عملیات گسترده و بدون قید به‌منظور کنترل افراد و گروه‌ها و رهبران سیاسی قرار داده تا آمریکا بتواند قدرت و سیطره اقتصادی و سیاسی خود را در جهان حفظ کند. مدیری دون پایه اما حالا این کارمند سابق «سیا» برای نخستین‌بار پای گفت‌وگوی تلویزیونی نشسته است و می‌گوید: «به معنای واقعی کلمه من به‌عنوان یک جاسوس، تعلیم داده شدم که به صورت مخفیانه خارج از کشور زندگی و کار می‌کردم و تظاهر می‌کردم شغلی دارم که در حقیقت کار واقعی من نبود و حتی نامی برایم اختصاص داده بودند که نام واقعی من نبود.» اسنودن در ادامه تاکید می‌کند: «وقتی آنان می‌گفتند من مدیری دون پایه‌ام، من نمی‌دانستم درباره چه چیزی صحبت می‌کنند؛ آنها تنها می‌خواستند من را از میدان خارج کنند. من با مردم کار و جاسوس استخدام نمی‌کردم، کاری که انجام می‌دادم ایجاد سیستم‌هایی بود که برای آمریکا کار می‌کنند. من در این کار حرفه‌ای بودم و از سیستم‌های جزیی تا سیستم‌های پیچیده را راه‌اندازی کرده‌ام. علاوه بر این من در یک آکادمی ضد اطلاعات برای آژانس اطلاعات دفاعی سخنرانی کرده‌ام.» به‌گفته مقاطعه‌کار سابق، اطلاعاتی که واشنگتن از طریق جاسوسی الکترونیک به دست می‌آورد خیلی بهتر از اطلاعاتی است که از طریق ماموران و عوامل انسانی خود جمع‌آوری می‌کند؛ ‌اطلاعاتی که خود او پیش از فرار به هنگ‌کنگ و سپس به مسکو حدود 1/7 میلیون فایل از آنها را دانلود کرده بود تا با نام مستعار «راستگو» در اختیار روزنامه‌های معروف جهان بگذارد؛ راستگویی که اکنون خود را جاسوس معرفی می‌کند و با افتخار می‌گوید: آموزش جاسوسی من به شیوه معمول بوده. خارج از آمریکا و با هویتی جعلی، زندگی می‌کردم و شغلم تنها پوششی برای فعالیت‌های جاسوسی‌ام بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.