|

ترور «مسعود» کار «روزبه» نبود

اصلان شاملو

در شماره 2016 مورخ 25اردیبهشت 1393 روزنامه «شرق» مطلبی به عنوان پرسش تاریخ و دنبال قاتل، در مورد ترور مرحوم احمد دهقان نماینده مجلس و مدیرمسوول مجله تهران‌مصور درج، لذا توجه آن روزنامه وزین را به مطالب ذیل معطوف می‌دارد: ‌ اینجانب قصد ورود به ترور دهقان به‌وسیله حسن جعفری را نداشته و قصد ورود به این مقوله را ندارم. نویسنده محترم در پایان مقاله اشاره کوتاهی به مساله ترور زنده‌یاد مرحوم محمد مسعود مدیر روزنامه «مرد امروز» که بدون توجه به متون تاریخی معاصر قاتل آن مرد بزرگ را خسرو روزبه قلمداد کرده است اینجانب به دلیل لزوم روشنگری تاریخ معاصر ناگزیرم مطالبی را به عرض برسانم. باید صادقانه و به دور از هرگونه معامله و محافظه‌کاری به عرض برسانم اینجانب هیچگونه ارادتی به حزب توده نداشته و ندارم و در بعضی از مقاطع تاریخی کشورمان عملکرد آن حزب را برخلاف منافع ملی و خائنانه دانسته و متاسفانه بعضی از سران آن را وابسته می‌دانم. در مورد خسرو روزبه به هیچ وجه قصد دفاع از وی را ندارم، فقط به دلیل درج در تاریخ معاصر و به خاطر جوانمردی و فتوت نکاتی را به عرض خوانندگان محترم می‌رسانم. اینجانب به لحاظ همشهری‌بودن با مرحوم روزبه از 50سال قبل مطالبی را چه به صورت مکتوب خاصه بعد از انقلاب اسلامی و چه به صورت شفاهی از معمری ملایری شنیده‌ام. وی افسری پاک، باهوش، ریاضیدان، زبان‌دان و اهل مطالعه بوده است و لذا در این راستا چندین کتاب تالیف و ترجمه شده است. در دوره دانشکده افسری شاگرد اول شده و از دست پهلوی اول جایزه دریافت کرده است. از لحاظ انسانی فردی متعهد، دلسوز و مصداق این شعر سعدی است: من از بی‌نوایی نیم روزی زرد غم بینوایان رخم زرد کرد حدود نیم‌قرن پیش یکی از همشهری‌های ملایری نقل کردند که من در سال 23-1322 در کلاس سوم متوسط «نیم» که در آن زمان بالاترین مقطع تحصیلی در شهرستان ملایر بوده تحصیل می‌کردم. روزی افسری برای بازدید به دبیرستان ما آمد و از حسن‌تصادف به کلاس‌ها وارد شدند آن ساعت درس جبر داشتیم و به وسیله دبیر متوسطه یک مساله جبر در تابلو کلاس حل شده بود. ایشان پیش از صحبت با دبیر و بعضی از دانش‌آموزان توجهش به تابلو جلب شد و حل آن مساله را پاک و سپس پنج‌بار از آن مساله را از راه‌های مختلف حل کردند. آن افسر کسی جز روزبه نبود. حدود پنج سال قبل در کانون زندانیان سیاسی مسلمانان قبل از انقلاب دوست بزرگوارم به نام آقای ابراهیم‌زاده که از اعضای کانون و از زندانیان رژیم گذشته هستند اظهار کردند همین سال‌های 51-47 در دانشگاه تبریز در رشته ریاضی تحصیل می‌کردم. استاد درس «مکانیک» ما- که درس بسیار مشکلی است- به‌صورت پروازی از تهران می‌آمدند. بعد از امتحانات روزی اوراق تصحیح‌شده را به کلاس آوردند. اکثر دانشجویان نمراتی زیر 10 و معدودی 10 و 12 شده بودند، دانشجویان به استاد آقای دکتر ریاضی گفتند که سوالاتش مشکل بوده است. ایشان فرمودند که شما خود درس نخوانده‌اید و کم‌سواد هستید و اضافه کردند در سال‌های 25-1324 در دانشکده فنی دانشجویی داشتم به نام خسرو روزبه، که در این درس نمره 20 گرفتند. در سال 1339 که سران حزب توده از زندان قصر فراری داده شدند، اکثر آنان، ‌خاصه بعد از کودتای 21مرداد سال 1331، به کشور شوروی گریختند. تنها کسی که با این عمل مخالفت کرد و به شوروی پناهنده نشد، روزبه بود. با وجود اینکه از طرف حزب به ایشان بارها پیشنهاد شد که به شوروی مهاجرت و پناهنده شود ولی روزبه از این عمل سر باز زد و در ایران ماند و به مبارزه علیه رژیم ادامه داد. سرانجام ظاهرا در اثر خیانت یکی از اعضای حزب لو رفت ولی در اثر مقاومت زخمی و به بیمارستان ارتش اعزام و بستری شد. یکی از افسران همشهری وی به نام ستوان یکم مومنی برای اطلاع از وضعیت وی، خود را به تمارض زده و در بیمارستان ارتش جنب اتاق روزبه بستری می‌شود. عصر همان روز، سرلشگر تیمور بختیار (سپهبد بعدی)، فرماندار نظامی تهران با آن یال و کوپال و قدرت نامحدودی به دیدار روزبه به بیمارستان می‌رود. سرهنگ مومنی لاحق اظهار می‌دارد روزبه با توهین او را از اتاقش بیرون کرد. متاسفانه تنها نقطه‌ضعف روزبه که به‌هیچ‌وجه قابل دفاع نیست در نشست یا خانه تیمی که تصمیم به ترور زنده‌یاد مرحوم محمد مسعود گرفته شده و روزبه هم در آن خانه تیمی حضور داشته است. برخلاف نوشته روزنامه که قاتل مسعود را روزبه معرفی می‌کند در این ترور دونفر شرکت و دست داشته‌اند؛ شخصی به نام لنکرانی و دیگری سروان اخراجی عباسی که عامل ترور مسعود عباسی بوده است. خسرو روزبه با وجود نوشته روزنامه «شرق» به جرم قتل تیرباران نشد بلکه به‌خاطر رشادت و شهامتی که در دادگاه نظامی در سال 1337 از خود به خرج داد و در حقیقت رژیم شاه را در دادگاه به محاکمه کشید محکوم و تیرباران شد. با تقدیم اصلان شاملو، دیپلمات ارشد وزارت امورخارجه در دولت‌های سازندگی و اصلاحات

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.