|

سیحون معمار، سیحون معلم

علی اعطا

مرثیه‌سرایی نکنیم، از مرگ گریزی نیست و از مرگ سیحون گریزی نبود. آثارش کفایت می‌کند تا مرگ در برابرش تسلیم شود و حیات تازه او پس از روز واقعه در ذهن ما آغاز گردد. برای نسلی از معماران که امروز دهه‌های هفتم و هشتم زندگی را سپری می‌کنند، سیحون بیش از هر چیز یعنی سیحون معلم. معلم برجسته دانشکده هنرهای زیبا در دهه‌های 30 و 40؛ سیحون قلم و مرکب، سیحون سفرهای معمارانه دانشجویی و کشف دوباره سرزمین مادری. اما برای نسل من، به واسطه فاصله زمان و مکان - تهران تا ونکوور- سیحون یعنی آثار معماری او در سرزمین مادری و گاه حرف‌ها و تصاویری در رسانه‌ها. آثار سیحون معمار، در یک دسته‌بندی کلی، شامل ساختمان‌های عمومی نظیر کارخانه زمزم در خیابان آزادی، ساختمان‌های مسکونی و خصوصی و نیز بناهای یادمانی هستند. اما این مورد اخیر است که حضوری پررنگ در ذهن ما دارد. آرامگاه نادر، بوعلی، خیام و بناهای یادمانی دیگر او حکایت از حضور استاد چیره‌دستی دارد که معماری ایرانی را به حد اعلا می‌شناسد و بر مسایل فنی معماری جدید تسلطی مثال‌زدنی دارد. سیحون در ساخت این آثار به اتکای خلاقیت هنرمندانه و دانش فنی، با استفاده از زیرساخت‌های هندسی معماری ایران طرح‌هایی بدیع آفرید که سنت دیرینه معماری در آنان حضوری تمام و کمال دارد. تصور می‌کنم در این دست آثار او، قدرت تصرف خلاق در عناصر سنت، با درک و به کار‌گیری استادانه تناسبات، لذت زیبایی‌شناختی عمیقی را با ما به اشتراک می‌گذارد که پس از او، اگر نگوییم نایاب، بسیار کمیاب است. در پایان؛ معمار بزرگ آرامگاه‌ها، حالا آرام گرفته است. می‌دانم معماران این سرزمین، به پاس سال‌های معلمی او، به پاس گوهر خلاقیت او و به پاس خدمات فرهنگی او از طریق آثارش، به او ادای احترام خواهند کرد. یادش گرامی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.