گوشههایی از مشکلات بیماران مبتلا به «اماس»
همه سهم من از 365 روز سال
حسین کاکاوند . نماینده مبتلایان به اماس و رییس کمیته مشارکتهای مردمی انجمن اماس ایران
انجمن اماس ایران در سال 1378 به همت چند نفر از پزشکان متخصص مغز و اعصاب ایران و همچنین خانوادههای تعدادی از بیماران مبتلا به اماس، تاسیس شد. هدف آنان از تاسیس چنین مرکزی، ارایه خدمات گوناگون به بیماران و از جمله تهیه دارو بود. در آن زمان در خارج از کشور داروهای این بیماری وجود داشت، ولی بیماران ما برای تهیه این داروها با مشکلاتی روبهرو بودند. این انجمن در چند سال اول اقدامات بسیار خوبی انجام داد از جمله اینکه ارتباطهای بسیار خوبی با فدراسیون بینالمللی اماس برقرار کردند و ایران بهعنوان چهلوچهارمین عضو رسمی فدراسیون بینالمللی اماس پذیرفته شد. با گسترش فعالیتهای این انجمن، بیماران در این انجمن ثبتنام کردند و اطلاعاتشان در پایگاه اطلاعاتی این انجمن ثبت شد. بعدها داروها را هم وارد کردند که به دلیل هزینههای بسیار زیاد این داروها، انجمن به فکر تهیه کمکهزینه این داروها افتاد. دومین فعالیت این انجمن در سالهای ابتدایی تشکیل و آغاز فعالیت، این بود که در کنار کارها و فعالیتهای تحقیقاتی، به بیماران نیازمند، کمک کند و به این ترتیب کار جذب کمکهای مردمی (چه نقدی و چه غیرنقدی) و اختصاصدادن این کمکها
به بیماران اماس آغاز شد. اما در سالهای اخیر به دلیل افزایش شدید تعداد مبتلایان به بیماری اماس در سطح کشور و بالاخص در شهر تهران، از سرعت فعالیتهای انجمن اماس ایران کاسته شد. از طرف دیگر با افزایش قیمت داروها، در سال گذشته فشار زیادی بر انجمن و بیماران وارد آمد و به همین دلیل بیماران انتقادهای زیادی را بر انجمن وارد کردند. با توجه به اینکه اینجانب نماینده بیماران هستم، بیماران زیادی به بنده مراجعه و مشکلات خود را مطرح کردند که البته من نیز متقابلا سعی کردم تا حد امکان بیماران را توجیه کنم، اما توجیهکردن 60 تا 70هزار بیمار در چنین وضعیتی، بسیار دشوار است. ما سعی داشتیم به آنها بگوییم اینکه داروها گران شده است، تقصیر انجمن نیست، ولی آنها میخواستند بدانند چرا انجمن در راستای کاهش قیمت داروها فعالیتی نمیکند، ما هم فعالیتهای انجمن در راستای کاهش قیمتها را برایشان شرح میدادیم. در نظر داشته باشید که انجمن یک تشکل غیردولتی است و در نتیجه بودجه ثابت و مشخصی را در اختیار ندارد. به دلیل مشکلات بسیاری که در زندگی بیماران وجود داشت، همان فعالیتهای انجمن نیز به چشم بیماران نمیآمد. البته مشکلات اقتصادی
مربوط به تهیه دارو یک بخش ماجراست و مشکلات فرهنگی و اجتماعی که پس از ابتلا به بیماری پدید میآید، بخش دیگر ماجراست که اتفاقا این بخش بسیار مهم است و در سال گذشته این مشکلات، چندینبرابر هم شده بود. سال 92 بدترین سال برای ما و بیماران بود. زیرا دارویی که در سال 88 به قیمت 98هزارتومان تهیه میکردیم، در سال 92 به قیمت یکمیلیون و 600هزار تومان رسید. البته برخی داروها هم موجود نبود و بیماران ناچار بودند داروها را به چندین برابر قیمت از بازار آزاد تهیه کنند. همه این موارد باعث شد که گله بیماران از انجمن زیاد شود و در نتیجه کار به جایی رسید که انجمن را مقصر همه مشکلات میدانستند. البته ما نمیخواهیم منکر خدمات همه دولتهای گذشته شویم، ولی یک مشکل اساسی که در زندگی همه ما بیماران اماس وجود دارد این است که هنوز بیماری اماس را بیماری خاص محسوب نمیکنند و وقتی که برای دریافت خدمات به وزارت بهداشت مراجعه میکنیم، به ما میگویند شما بیمار خاص نیستید و در نتیجه به ما خدماتی نمیدهند. برخی شاید گمان کنند که 90 تا 95 درصد قیمت داروها توسط دولت و بیمهها پرداخت میشود، اما در نظر داشته باشید که با توجه به گرانبودن
قیمت داروها، همان 5 درصدی را که بیمار باید بپردازد، برایش کمرشکن است. علاوه بر این مشکل دیگر این است که داروهای اماس را چند شرکت داخلی و خارجی تولید میکنند که البته بدیهی است قیمت داروهای خارجی بسیار گرانتر است، ولی شرکتهای بیمه ارزانترین دارو را بهعنوان مبنای قیمت خود قرار میدهند. در موارد بسیاری پیش آمده که پزشک نوع خاصی از دارو را تجویز و به بیمار تاکید میکند باید همان دارو را مصرف کند، پس میبینیم پزشک تاکید دارد داروی گرانقیمت استفاده شود اما بیمه هزینه داروی ارزان را میدهد. البته اگر بیماری اماس را هم جزو بیماریهای خاص محسوب کنند، این مشکل هم حل میشود. نکته قابلتوجه دیگر این است که بیماران اماس برای آنکه زندگی طبیعی خود را داشته باشند، باید مرتب از ویتامینها استفاده کنند. ولی چون بیمار خاص نیستیم، باید پول آن را کامل پرداخت کنیم. علاوه بر این، فیزیوتراپی باید جزیی از زندگی بیمار اماس باشد اما چون بسیاری از مبتلایان به اماس توان پرداخت هزینههای فیزیوتراپی را ندارند، از آن صرفنظر میکنند. قیمت بسیاری از داروهای بیماری اماس بین 600هزارتومان تا یکمیلیونتومان است و پرداخت این
هزینهها برای بسیاری از بیماران غیرممکن است. بسیاری از بیماران بیکارند. آنهایی هم که شغل داشته باشند، پایه حقوقشان 600هزارتومان است و در نهایت با اضافهکاری ممکن است به یکمیلیونتومان برسد، به نظر شما آیا چنین شخصی میتواند ماهانه 800هزارتومان بابت داروها پرداخت کند؟ گرانی داروی اماس باعث شده است که اگر زنی به این بیماری مبتلا شد، همسرش به او میگوید یا دارو مصرف نکن وگرنه طلاقت میدهم. یا مادری به انجمن میآید و گریه میکند و میگوید من جلو فرزندانم شرمندهام. یا وقتی از برخی از بیماران میپرسیم چرا دیگر دارو مصرف نمیکنید؟ میگویند پدرم کلا یکمیلیونتومان حقوق میگیرد چطور میتواند 800هزارتومان پول داروهای مرا بدهد. وقتی هم میگوییم از داروهای ایرانی استفاده کن، میگوید پزشکم اجازه نمیدهد. مهمترین خواسته ما از دولت این است که مشخصا تکلیف این بیماری را از لحاظ بیماری خاص بودن یا نبودن مشخص کنند. زیرا وقتی که برای شغل به وزارت کار مراجعه میکنیم به ما میگویند چون جزو بیماریهای خاص هستید، نمیتوانیم به شما شغل بدهیم، اما زمانی که برای دریافت دارو به وزارت بهداشت مراجعه میکنیم میگویند چون جزو
بیماریهای خاص نیستید پس داروهایتان را نمیتوانیم تهیه کنیم. وقتی برای شغل هم مراجعه میکنیم به ما میگویند اول برو بهزیستی تا شما را بهعنوان بیمار ناتوان تایید کند تا سهمیه سهدرصد معلولان شامل شما هم بشود. اما بهزیستی میگوید شما که سرپا هستی و حالت هم خوب است، پس معلول نیستی، به بیان دیگر آنها فقط ویلچرنشینها را بهعنوان معلول میشناسند. آنها میگویند هر وقت کسی ویلچرنشین شد ما او را عضو میکنیم. ما بارها به مسوولان گفتیم اگر امروز به ما شغل و خدمات اجتماعی بدهید، برایتان بسیار کمهزینهتر است و من هم همیشه سرپا هستم و به وطنم خدمت میکنم اما اگر بخواهید امروز صرفهجویی کنید، ناچار هستید فردا چندینبرابر هزینه کنید. تجربه نشان داده است که اگر یک بیمار اماس، داروهایش را بهموقع استفاده کند و در زندگی آسایش و آرامش داشته باشد و ورزش هم بکند، سالیان سال میتواند زندگی کند. ولی متاسفانه این امکانات از ما دریغ شده است. پشت دفترچههای بیمه نوشته شده که ما میخواهیم اگر کسی بیمار داشت، بهجز رنج بیمارداری، مشکل دیگری نداشته باشد. اما در مورد ما این موضوع برعکس است، ما آنقدر مشکلات داریم که دغدغه
بیماریمان را فراموش کردهایم. خواهش دیگر ما نیز از وزارت ارشاد است. تمام بیماریهای دیگر در تقویم رسمی ثبت شده است. اماس چه فرقی با تالاسمی یا هموفیلی دارد که بیماری آنها در تقویم ثبت شده است، ولی بیماری ما در تقویم نیست. اگر نام بیماری ما در تقویم ثبت شود، جامعه ما را میبیند و فکر نمیکند که اماس یعنی کسی که روی ویلچر مینشیند. ما 70هزارنفر هستیم. روزانه بهطور میانگین چهارنفر عضو جدید در انجمن اماس شهر تهران ثبتنام میکنند، آیا این تعداد حقشان نیست که یک روز در تقویم به نامشان ثبت شود؟ با اینکه روز جهانی اماس در جهان ثبت شده است، خواهش ما این است که در ایران هم یک روز به نام اماس ثبت شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.