|

2 استاد، ‌2 نظریه و یک هدف

محمداسماعیل اکبری استاد دانشگاه و رییس مرکز تحقیقات سرطان

دو یادداشت از استادان محترم جناب آقایان دکتر عباسیون و دکتر عکاشه در صفحه اول روزنامه محترم «شرق» در تاریخ‌های 15 و 20 اردیبهشت‌ماه93 چاپ شد که اگرچه دو نظریه متفاوت به‌نظر می‌آمدند اما هر دو یک هدف و آن هم کمک به سلامت مردم و تامین نیاز درمانی بیماران را داشتند. بنابراین لازم دیدم چارچوب‌های اندیشه این دو استاد عزیز که ریشه در خدمت به مردم را دارد با شاخص‌های علمی، روشن‌تر کنم. آنچه جناب آقای دکتر عکاشه تذکر داده بودند یعنی توجه به دارودرمانی برای بیماری که بالاتر از 80سال دارد یعنی اقدام برای تامین سلامت این فرد؛ اما آنچه جناب استاد عباسیون هم فرموده بودند که به چنین بیماری نباید داروی شیمیایی تزریق کرد یعنی باز هم کمک به همان بیمار نیازمند. پزشک در مدیریت سلامت دو هدف مقدس دارد: اول افزایش طول عمر بیمار، دوم حفظ یا افزایش کیفیت زندگی بیمار. هر پزشکی بدون توجه به این دو هدف اقدام درمانی را شروع کند، خطای علمی مرتکب شده است و اگر پزشکی با تصور اینکه با تجویز دارویی امکان افزایش طول عمر چندماهه‌ای را برای بیمار دارد، اما در این مدت او را خانه‌نشین کرده یا از فعالیت اجتماعی بیندازد یا احتمالا به کما ببرد، نه‌تنها خدمتی نکرده بلکه اقدامی غیرعلمی صورت داده است. بالعکس اگر بیماری مبتلا به سرطان در مراحل پایانی حیات، درد می‌کشد و طبیب به این دلیل که امکان کمک، به او را ندارد از ساکت‌کردن دردش هم طفره برود. یا مسایل روانی و اجتماعی او را در نظر نگیرد، باز هم کار غیرعلمی انجام داده است. فرمایش جناب آقای دکتر عباسیون دقیقا مبتنی بر راهنماهای بالینی کشورهای پیشرفته غربی است. در مجامع علمی هرگز یک نسخه پیچیده‌شده برای یک بیماری وجود ندارد، بلکه نسخه‌ای برای بیمار پیچیده می‌شود که سن، جنس، عوامل اجتماعی، مرحله بیماری و ده‌ها مولفه دیگر بر آن تاثیر می‌گذارند. این همان شاخص روشن «اندیکاسیون» در نظام طبابت است. یادمان باشد که پزشک اگرچه عاطفه را در نظر می‌گیرد اما هرگز واقعیت را فراموش نمی‌کند و مبتنی بر شواهد علمی باید طبابت کند تا مبادا از کیفیت و کمیت زندگی غافل شود و یکی را فدای دیگری کند. رعایت این نکات یعنی طبابت عالمانه و دلسوزانه که بحمدالله در پیشکسوتان خدوم جامعه پزشکی کشورمان به‌طور محسوس‌تری ملموس است. به همین دلیل در تمام کشورهای پیشرفته «راهنماهای ملی سلامت» خط‌مشی طبابت را مشخص کرده‌اند و شما هیچ کشوری را نخواهید دید که از این مهم غفلت کرده باشد. امیدوارم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هم با توجه به تکلیف حقوقی و قانونی خود، نسبت به تدوین و گسترش و اجرای این راهنماها اقدام جدی معمول دارد، تا از بروز ظاهری چنین تناقضی در نیل به هدف مشترک پیشگیری شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.