|

لبنان در جست‌وجوی رییس‌جمهوری برای وفاق

پریسا فرهادی

دوره شش‌ساله ریاست‌جمهوری میشل سلمان در لبنان 25ماه می ‌امسال به پایان می‌رسد. برای جلوگیری از بروز خلأ سیاسی که لبنانی‌ها با آن آشنا هستند و از آن هراس دارند، پارلمان لبنان باید تا قبل از این زمان رییس‌جمهور جدید را انتخاب کند. هنوز هیچ نامزد مورد توافقی وجود ندارد. انتخاب رییس‌جمهور در لبنان کار چندان ساده‌ای نیست. دو سوم رای اکثریت پارلمانی مورد نیاز برای انتخاب رییس‌جمهور، رقبای سیاسی را وادار به توافق بر سر یک نامزد می‌کند. در این راستا، ائتلاف 14 مارس، تحت سلطه جنبش آینده سعد حریری و ائتلاف 8 مارس که شامل حزب‌الله حسن نصرالله و جنبش میهن‌پرستی آزاد میشل عون در کشمکش با یکدیگر قرار دارند و به دنبال توافق با متحدان خود هستند. متحدان گروه اول عربستان سعودی، آمریکا، فرانسه و شاید ترکیه و متحدان گروه دوم ایران، سوریه و شاید روسیه. با این پیش‌زمینه، اینکه چه کسی بر کرسی ریاست‌جمهوری در لبنان خواهد نشست مهم است. سیاست لبنان سیاستی خام، بی‌رحمانه و خشن است. اغلب اوقات اختلافات و عدم توافق با بمب‌گذاری و ترور حل‌وفصل می‌شود. سیاست لبنان حزبی نیست و محل نزاع بر سر عقاید و دیدگاه‌ها هم نیست. سیاستی فرقه‌ای و اعترافی است. تعدد گروه‌بندی‌های مذهبی در هیچ‌کدام از کشور‌های خاورمیانه به اندازه لبنان شایع نیست؛ فرقه‌های مختلف اسلامی و مسیحی، جمعیت و دولت را شکل داده‌اند. موانع مسیر اتحاد یکی از سرچشمه‌های این تنش، تعادل فرقه‌ای و اعترافی منسوخ‌شده‌ای است که به وضوح تغییر کرده است. اگرچه توافقنامه طائف در 1989 نشان‌دهنده اکثریت جمعیت مسلمان است، در حال حاظر جایگاه‌های حساس کشور بر اساس سرشماری 1932 تخصیص داده شده، هنگامی که مسیحیان 54درصد جمعیت را تشکیل می‌دادند. بر این اساس، توافقنامه 1940 که با «میثاق ملی» شناخته می‌شود حق دایم ریاست‌جمهوری لبنان را به مسیحیان مارونی داد، نخست‌وزیری را به اهل سنت و ریاست مجلس را به مسلمانان شیعه. در حال حاضر اکثریت لبنان را مسلمانان تشکیل می‌دهند و آنها خواستار اعمال تغییرات عمیق‌تری در میثاق ملی هستند که این منجر به آشفتگی بیشتری می‌شود. اما چیزی که امروز لبنان به آن احتیاج دارد یک رییس‌جمهور مارونی (مسیحی) است که توان برقراری قانون اساسی متوازنی را داشته باشد و همچنین از عمیق‌ترشدن شکاف بین شیعه و سنی در لبنان جلوگیری کند. دومین منبع تنش از آنجا ناشی می‌شود که ائتلاف 14مارس به شدت به خلع‌سلاح‌کردن حزب‌الله اصرار می‌ورزد. پذیرفتن این امر برای حزب‌الله حکم خودکشی را دارد و هرگونه تحمیل و اعمال تغییر در این‌باره لبنان را در کشمکشی خونین غوطه‌ور خواهد کرد. سومین مساله حمایت گروه 14مارس از تصمیم دیوانعالی سازمان‌ملل بعد از کشته‌شدن حریری درباره لبنان است. حزب‌الله به‌شدت با این تصمیم مخالف است و قصد همکاری با آن را ندارد. بمب‌گذاری‌های گاه و بیگاه در مناطق تحت‌کنترل حزب‌الله مبین این مخالفت‌هاست. در واقع در چنین مقطع حساسی، لبنان به رییس‌جمهوری قوی، کاریزماتیک، با بینش و موثر نیاز دارد. ویژگی‌هایی که رییس‌جمهور فعلی فاقد آنهاست. لبنان به رییس‌جمهوری احتیاج دارد که بتواند اتحاد و وفاق ایجاد کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.