|

اشاراتی درباره نمایشگاه «در نگاه دیگری»

سوژه‌های بی‌خطر

مریم امیرفرشی

گالری شیلا، واقع در مرکز تهران، گالری نسبتا جوانی است که از زمان تاسیس، فراز و نشیب‌های مختلفی را پشت‌سر گذاشته اما به‌نظر می‌رسد با وجود محدودیت‌هایی، چون کوچک‌بودن فضا و مشکلات مختلف، دست‌اندرکاران این گالری از تلاش برای ارتقای سطح کیفی و کمی آن دست نکشیده‌اند و با برگزاری نمایشگاهی با عنوان «در نگاه دیگری» در ابتدای سال 93، با حضور تعداد زیادی از هنرمندان به نام بر این ادعا هستند که برای پیوستن به جریان حرفه‌ای هنرهای تجسمی، برنامه‌هایی را در دستور کار خود دارند. این نمایشگاه با هدف بازخوانی دو مفهوم اساسی«نگاه خیره» و «دیگری» به روایتی که در متن ابتدایی کاتالوگ نمایشگاه (نوشته مهسا فرهادی‌کیا) آمده، شکل گرفته است. اما در واقع تنها در بعضی از آثار به‌نمایش‌درآمده در این نمایشگاه این امر به نوعی محقق شده. بخش اول با حضور هنرمندانی همچون نصرت‌الله مسلمیان، علی ندایی، کاوه کاووسی، مهرداد خطایی، فرشید شفیعی، احمد وکیلی و تعداد دیگری از هنرمندان مرد در دوهفته برگزار شد و بخش دوم با حضور زنان هنرمندی چون رزیتا شرف‌جهان، معصومه مظفری، نیلوفر قادری‌نژاد، فاطمه امدادیان، زهرا شفیع‌آبادی، ترانه صادقیان، فرح ابوالقاسم، شیلان ابراهیمی، طاهره صمدی، پریسا فریدونی، سمیرا علیخانزاده، سیما نجفی، ندا معین افشاری و ویدیوی فریده شاهسوارانی تا پایان هفته اول خرداد در این گالری ادامه دارد. علی ندایی و افسانه فتوحی گردآورندگان این نمایشگاه هستند. در هر بخش زنان و مردان هنرمند، هریک به شیوه خویش به بازنمایی مفهوم دیگری در آثارشان پرداخته‌اند، تصاویری متفاوت و متکثر که گویا فرافکنی برداشت فردی و درونی هریک از هنرمندان را بر تابلو به نمایش گذاشته‌اند. «زن» و «مرد» به‌ویژه «زن» در طول تاریخ هنر در آثار هنری به صورت‌های مختلفی بازنمایی شده، و تفاوت نگاه هنر به مقوله جنس و جنسیت رویکرد جدیدی است. در کل انتخاب سوژه‌هایی از این دست که حول محور مضامینی چون جنسیت می‌چرخند، سوژه‌هایی بدون خطر و پرسود به حساب می‌آیند و در جوامعی شبیه به جامعه ما دارای طرفدارانی پروپاقرص. اگرچه مضمون نمایشگاه مضمونی تکراری و کهنه به‌نظر می‌رسد، اما با پیگیری تاریخ هنر معاصر و اتفاقات رایج در جامعه هنری فعلی ما، کماکان جای گپ و گفت برای آن بسیار است. چراکه به‌نظر می‌رسد هنوز تقابل جنسیتی، چیزی شبیه به مفاهیم کلیشه‌ای رایج در موج اول و دوم فمنیسم غربی، از سر دغدغه‌های اجتماعی، هنری و فرهنگی مردان و زنان این سرزمین دست نکشیده. به نظر در انتخاب تمامی آثار به‌نمایش درآمده در این مجموعه نوعی محافظه‌کاری و احتیاط دیده می‌شود که شاید به دلیل راضی نگاه‌داشتن مخاطب «دیگری» بوده است. بعضی آثار در عین اینکه اثر خوبی به شمار می‌روند ولی به نظر هیچ ربطی به موضوع نمایشگاه ندارند اما لزوما نقطه ضعف محسوب نمی‌شوند. نکته قابل توجه این نمایشگاه که آن را در بین نمایشگاه‌هایی که اخیرا دیدم متمایز می‌کند، برخورد حرفه‌ای با مقوله کیوریتوری است و کاملا مشخص می‌کند که نتیجه کار یک نمایشگاه‌گردان باتجربه، که خود نیز هنرمند است، چقدر در نتیجه کار موثر است. گالری شیلا در خیابان ولیعصر کوچه گیلان واقع است و این نمایشگاه تا ششم خرداد ادامه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.