|

کشف مصالح تازه برای هنر

دهه60 حامل اتفاقات مهمی در مجموعه هنرهای تجسمی در اروپا به حساب می‌آید. در این سال‌ها آمریکا توانسته سرزمین هنرهای جدید باشد. جریانات از آنجا آغاز می‌شود. اما اروپا نیز هنوز همان حس مالکیت هنر را برای خود قایل است. در سال 1964 رابرت راشنبرگ توانست جایزه دوسالانه نقاشی ونیز را از آن خود کند. همین مساله باعث ایجاد وحشت در میان هنرمندان آن روزگار ایتالیایی شد. چند سال بعد همین مسایل باعث شد تا جنبشی چریکی در میان ایتالیایی‌های جوان صورت بگیرد. چیلانت، منتقد مطرح هنر در آن روزگار با انتشار مانیفستی پرحرارت و عجیب خبر از ظهور جنبشی داد که نام «آرته پوورا» بر خود داشت. او در آن مانیفست از هنرمندانی جوان، صاحبنام و کم‌نام‌تر اسم برده بود. دو هفته بعد، بوئتی، پوستری را طراحی کرد که آن نیز به‌مثابه یک مانیفست برای این جریان به حساب آمد. نام آغاز‌کنندگان این راه در آن گنجانده شده بود و علاماتی رمزگونه که هنوز هم کسی معنای آنها را نمی‌داند بر صفحه نقش بسته بود. و این جریان با وجود تمام مخالفت‌ها و کج‌تابی‌هایی که با آن شد، توانست پنج‌سال فضای هنری ایتالیای صنعتی‌شده را ازآن خود کند. هر چند بسیاری این جریان را نئوفوتوریسم می‌دانستند و دلیل این امر همان بیانیه آتشین چیلانت بود که به سیاق فوتوریست‌ها نوشته شده بود، اما چیلانت و همراهانش همچنان بر همان عنوان پوورا تعصب داشتند. واژه‌ای که به غیر از معنای عامیانه و تحت‌اللفظی فقیر، ریشه‌ای کریستین داشت که بار معنایی متعالی را دربر می‌گرفت. این اصطلاحی بود که برای طرفداران فرانچسکوی قدیس اهمیت فراوانی داشت. «هنر فقیر»، نوشته رابرت لاملی است که در پنج‌بخش با عناوین «حرکت و نقد»، «مکان و فضا»، «مواد، انرژی و فرآیند»، «زبان، هویت، نمایش» و «پس از هنر فقیر» نوشته شده است. اصطلاح هنر فقیر را اولین بار جرمانو چیلانت در سال 1967 در وصف گروهی از هنرمندان ایتالیایی ساخت که با ساده‌ترین وسایل، آثار شاعرانه‌ای بر پایه وقایع زندگی روزمره خلق می‌کردند. حرکت آنها واکنشی در برابر کاسبکاری در بازار هنر و چیرگی مینیمالیسم آمریکایی و هنر پاپ بود و نشان از عطش شدیدی به کشف مصالح تازه برای هنر داشت. ناگهان هنری پیدا شد که با هر چیزی قابل تولید بود: موجودات زنده، محصولات زمین، مواد صنعتی، رطوبت، صدا و انرژی. هنر فقیر پدیده‌ای گروهی بود و جمع خارق‌العاده‌ای از استعدادهای مستقل مانند آلیگیرو بوئتی، یانیس کوئونلیس، ماریو مرتس، ماریسا مرتس، جولیو پائولینی، جوزپه پنونه و میکلانجلو پیستولتو را دربر می‌گرفت. در این کتاب رابرت لاملی تفسیر فشرده‌ای از هنر فقیر که از گفت و شنود با خود هنرمندان فراهم آمده به دست می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.