|

نیروهای کار

با استفاده از یک پایگاه اطلاعاتی جدید و مهم در بررسی ‌اعتراض‌های کارگری، بِورلی سیلور در کتاب «نیروهای کار» نمایان می‌کند که چگونه جنبش‌های کارگری منطقه‌ای از اواخر سده نوزدهم تا زمان حاضر با فرآیندهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جهانی مرتبط بوده است. وی بر اساس یک تحلیل تجربی دقیق و کامل از چگونگی شکل‌گیری و توسعه صنایع مهم جهانی، نشان می‌دهد چگونه مکان‌های اصلی اعتراض‌های کارگری همراه با جابه‌جایی جغرافیایی محل تولید، از کشوری به کشور دیگر منتقل شده و اینکه جایگاه‌های اصلی اعتراض‌های‌ کارگری در گذر زمان، مطابق با رشد بخش‌های اصلی سرمایه‌داری‌ و فرازوفرودهای آن، تغییر یافته است. سیلور در این کتاب با نگاهی تطبیقی-تاریخی و تحلیلی طبقاتی به بررسی جنبش‌های کارگری و ارتباط الگوهای اعتراض‌های جهانی کارگری با نیروهای محرکه اقتصادی و سیاسی سرمایه‌داری جهانی در ‌130‌سال گذشته می‌پردازد و نشان می‌دهد که اعتراض‌های کارگری به‌طور عمیق، بر بستر نیروهای محرکه سیاست‌های جهانی (هم در مقام علت و هم معلول) قرار گرفته است. سیلور همچنین با دنبال‌کردن مسیر پرفرازو‌نشیب جنبش‌های کارگری در دوران گذشته و با بررسی بحرانی که جنبش‌های کارگری دوران معاصر با آن در سطح جهانی روبه‌رو هستند، برخلاف نظر بدبینانه کسانی که این بحران را چاره‌ناپذیر می‌انگارند، به این نتیجه می‌رسد که به‌رغم فروکاستن از مبارزات کارگری در دوران کنونی، جنبش‌های پرقدرت کارگری در سده بیست‌ویکم رخ خواهد داد. مطالعه این کتاب برای کسانی که گذشته، حال و آینده جنبش‌های کارگری را بررسی می‌کنند پراهمیت است، چراکه نویسنده به پیگیری مبارزات طبقاتی و جنبش‌های اجتماعی در مقیاسی جهانی و تاریخی می‌پردازد. این کتاب تاکنون به زبان‌های آلمانی، اسپانیایی، ایتالیایی، ترکی، لهستانی، کره‌ای و چینی منتشر شده است. سیلور در کتاب «نیروهای کار، جنبش‌های کارگری و جهانی‌سازی از 1870 تاکنون» در فصل اول نگاهی دارد به پژوهش‌های کارگری که تاکنون صورت پذیرفته است و مسایل و موضوعات تئوریک، مفهومی و روش‌شناختی برآمده از بررسی‌ اعتراض‌های کارگری را به‌عنوان یک پدیده جهانی-تاریخی مطرح می‌کند. او در دومین فصل بر نیروهای محرکه اعتراض‌های کارگری و جابه‌جایی‌های سرمایه در گستره جهانی متمرکز می‌شود؛ به‌ویژه بر جابه‌جایی‌هایی که به‌طور گسترده در صنعت اصلی سده بیستم -صنعت جهانی خودروسازی- صورت گرفته است. این فصل، گسترش جهانی تولید انبوه خودرو را از خاستگاه آن در دیترویت آمریکا تاکنون پی می‌گیرد. این فصل، با استفاده از منابع پایگاه اطلاعاتی گروه جهانی کار نشان می‌دهد چگونه عملا در هر جا که تولید انبوه خودرو‌سازی به‌سرعت ایجاد شده و گسترش یافته است، جنبش‌های قدرتمند کارگری‌ را نیز -امواج اعتراض‌های کارگری از نوع مدل مارکسی- به‌ وجود آورده و باعث کسب مطالبات عمده‌ای جهت بالابردن دستمزدها و بهبود شرایط کار شده است. این فصل، الگویی تکرارشونده را نمایان می‌کند که در آن‌، کنسرن‌های خود‌روسازی چگونه در برابر هر موج جدیدی از اعتراض‌های ‌کارگری با جابه‌جایی تولید از جایی به‌جای دیگر که نیروی کار ارزان‌تر و قابل‌مهارتر بود، به واکنش پرداخته است. ‌این راهبرد جابه‌جایی سرمایه در تضعیف جنبش‌های کارگری در جایگاه‌هایی که سرمایه آنجا را ترک کرده، تاثیرات چشمگیری داشته، اما در جایگاه جدید توسعه صنعت، موجب شکل‌گیری و قدرت‌یابی جنبش‌های نوین کارگری شده است. فصل سوم، مفهوم «ساماندهی [خطوط جدید] تولید» را مطرح می‌کند، به این معنا که تلاش سرمایه‌داران برای افزایش سود و کنترل نه‌تنها از طریق جابه‌جاشدن به منطقه‌ جدید جغرافیایی یا دگرگونی فرآیند کار صورت می‌پذیرد، بلکه با جریان سرمایه به‌سوی صنایع و خطوط تولیدی‌ جدیدی کمتر در معرض رقابت‌های شدید و دیگر بازدارنده‌ها، انجام می‌گیرد. فصل سوم همچنین به نیروهای محرکه‌ درونی و مرتبط در سه چرخه‌ تولید کلان صنعتی می‌پردازد: 1) صنعت جهانی بافندگی (صنایع اصلی سده نوزدهم)، 2) صنعت جهانی خودروسازی (صنایع اصلی سده بیستم)، 3) بخش‌های جدیدا شکل‌گرفته و مهم اواخر سده بیستم و اوایل سده بیست‌و‌یکم. به‌این ترتیب درمی‌یابیم که اعتراض‌های کارگری نه‌تنها از نظر جغرافیایی همگام با جابه‌جایی‌های تولید در درون صنایع مختلف جابه‌جا شده‌اند، بلکه همچنین در میان بخش‌های تولیدی نیز همراه با فرازوفرود صنایع جدیدا شکل‌گرفته و مهم در گذر زمان جابه‌جا شده‌اند. در حالی که سیلور در فصل‌های دوم و سوم زاویه دید خود را آگاهانه بر نیروی محرکه مناسبات میان نیروی کار و سرمایه در ارتباط با بازسازی‌های تکرارشونده فناورانه، مکانی و سازمان تولید در روندهای انباشت سرمایه‌داری، متمرکز کرده است، در فصل چهارم با ‌زاویه ‌دید‌ روشن‌تری، مدلل می‌سازد که مسیر کلی اعتراض‌های جهانی کارگری (و همچنین تجدید ساختار سرمایه‌داری) به‌طور عمیقی با نیروهای محرکه شکل‌گیری دولت‌ها، مناقشات بین دولت‌ها و جنگ جهانی گره خورده است‌. به‌واقع با بهره‌گیری از داده‌های پایگاه اطلاعاتی گروه جهانی کار روشن می‌شود که‌ مشخص‌ترین ویژگی اعتراض‌های کارگری در تمامی دوران سده بیستم، ارتباط قوی میان امواج اعتراض‌های کارگری و جنگ‌های جهانی ‌و در همین راستا ارتباط میان اعتراض‌های کارگری و هژمونی‌های جهانی است. فصل چهارم به بازگویی اعتراض‌های کارگری سده بیستم و سیاست‌های جهانی به‌عنوان یک موضوع محوری می‌پردازد و به این ترتیب آخرین ساماندهی یعنی ساماندهی مالی را مطرح می‌کند. همچنان که سرمایه در گریز از فشارهای شدید رقابتی از حوزه‌های موجود تولید، به سوی صنایع نوین و خطوط جدید تولید حرکت می‌کند (همان ساماندهی تولید)، در دوره‌های رقابت‌‌ شدید و گسترده، به خروج کامل از خط تولید و ورود به بازارهای سهام و بورس‌بازی (اسپیکولاسیون) و سرمایه مالی تمایل نشان داده است. با استفاده از مفهوم «توسعه مالی» از زبان جووانی اریگی، این راهبرد «ساماندهی مالی» نامیده شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.