فردا؛ زادروز رهبر ملی شدن صنعت نفت
«مصدق»؛ قهرمان زندگی من
احمد طالبینژاد
واقعیت این است که هر انسانی حتی اگر منکر هم بشود، همواره نیازمند قهرمان است. این جزو ویژگیهای ذاتی بشر است و کاریش هم نمیشود کرد. اصلا اساطیر و افسانهها که ریشههای یک ملتند، از همین ویژگی سرچشمه میگیرند. البته طبیعی است که آدمیزاد در هردوره از زندگیاش قهرمان همان دوران را دارد. این قهرمان ممکن است گردنکلفت محلهشان باشد که حضورش ترس در دلها ایجاد میکند یا کسی که بیشترین تاثیر را بر روح و روان و اندیشهاش گذارده باشد. من در طول 60سالی که از عمرم میگذرد، چندتایی قهرمان داشتهام. برخی گذرا و برخی همیشگی. نخستین قهرمان زندگیام که هویت فعلی خود را مدیون او میدانم، دکتر جلیل دوستخواه، استاد ادبیات دوران دانشجوییام و از جدیترین شاهنامهپژوهان ایران است که فعلا مقیم استرالیاست. از روز نخست دانشجوییام در سال1352 و در حالی که چشموگوشبسته سرکلاسش حاضر شدم و با دریایی از دانش و تجربه روبهرو شدم، او به قهرمان زندگیام تبدیل شد. قهرمان دوم من نیز از همان سالها پیدا شد. مردی که فردا زادروز اوست، «دکتر محمد مصدق»؛ که تا پیش از دوره دانشجویی، فقط نامی از وی شنیده بودم، و آن هم نه به نیکی. بلکه
بهعنوان خائنی که میخواسته نظام سلطنتی را واژگون کند. این چیزی بود که هرسال در مراسم 28 مرداد که آن را قیام ملی مینامیدند، به گوش میرسید. در کتابهای درسی تاریخ هم از وی بهعنوان «خفاش شبپرست» یاد کرده بودند و ما که نمیدانستیم اصل ماجرا چه بوده، این خائن بزرگ را دوست نداشتیم. ولی هنگامی که با ماهیت این مرد مستقل و آزادیخواه آشنا شدم، احساس کردم او میتواند همان قهرمانی باشد که یک ملت نیاز دارد. و چنین شد که از نیمه اول دهه1350، نام مصدق بهعنوان قهرمان ملی در ذهنم حک شد و اگرچه بعدها در خواندهها و شنیدههایم با برخی ضعفهای وی نیز آشنا شدم اما، چیزی از مقام قهرمانیاش کم نشد و عجیب اینکه تقریبا همه قهرمانان تاریخ در سراسر جهان، سرنوشتی تراژیک داشتهاند و دکتر مصدق هم چنین بود. آن عکس معروف و دردمندانه او در واپسین سالهای حیاتش که معلوم نیست توسط کدام عکاس جسور برداشته شده، او را در حالی که عبایی بر دوش دارد و سر به عصایش تکیه داده و غریبانه به نقطهای خیره شده، هرگز از ذهنم پاک نمیشود؛ مردی تنها که در تنهایی دق کرد تا به نمادی از استقلال و آزادیخواهی به مفهوم واقعیاش تبدیل شود. سومین قهرمان
زندگیام که آرزو میکنم آنقدر زنده بمانم تا کتاب و شاید فیلمی دربارهاش بنویسم و بسازم، دکتر حسین فاطمی، وزیر شجاع دولت دکتر مصدق است. نه به این دلیل که افتخار همشهریبودنش نصیبم شده بلکه او مایه افتخار تمام کسانی است که برای آزادی و استقلال جان خود را فدیه کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.