سیاستمداری شناخته شده
ترجمه: سامان سلیمانی
کسی که حزب را اداره و امورات آن را مدیریت میکرد، حمزه عبدالله - وکیلی شناختهشده - بود، چون جناب بارزانی در مسکو بودند، حمزه عبدالله نیز عضو هیات موسس حزب بود و از تمام اعضای رهبری، روشنفکرتر و دارای سابقه مبارزاتی بیشتری بود، رسما نیز جانشین رییس حزب بود، به همین دلیل نیز فقط ایشان بودند که رهبری حزب را با تکیه بر تاریخ سیاسی زندگی خود که به سالهای دهه 30 برمیگشت، برعهده داشت، چون در تشکیلات ابتدایی حزب شیوعی عراق عضو بود، به علت اهمیت و تاثیر سیاسی خودش نیز حکومت عراق او را مختار کرده بود که بهعنوان قاضی یا مسوول منطقه استخدام شود، یا اینکه شناسنامه عراقی از او سلب میشود، برای همین کارکردن و همکاری با حکومت را رد کرد و خود را مخفی کرد و از سال١٩٣٧ به بعد خود را مخفی کرده بود و طرفداران زیادی نیز داشت.» همه راههای فعالیت حزبی برای مام جلال آسان نبود، باید دارای تجربهای باشد که بهعنوان سنگ محک از مرحلهای به مرحله بالاتر در فعالیت سیاسی انتقال یابد، این تجربه نیز در تابستان ١٩٥١ کسب شد که طالبانی از آن صحبت میکند و میگوید: «از کلاس چهارم به کلاس پنجم دبیرستان میرفتم، به جای اینکه از تعطیلات
هرچند کوتاه شاد شوم و به خانوادهام در کویسنجق سری بزنم، به مدت سهماه با هفتنفر از رهبران پارتدموکرات کردستان دستگیر شدم و به شهر موصل تبعید شدیم و البته در دوران زندان با هیچگونه شکنجه یا توهین و تحقیری مواجه نشدیم.» هرچند به تنهایی زندانیشدن برای پسری که هنوز به 18سالگی نرسیده، دشوار است، اما برای طالبانی بهعنوان تجربهای گرانبها محسوب میشود که در درونش مایه افتخار شد، چون او زندانی سیاسی شده بود با هفتنفر از رهبران بزرگ حزبش که از نظر اهمیت همچون بقیه نگریسته میشد. بعد از این تجربه، تجربه دیگری به میان آمد که بیشتر از قبلی جای تامل داشت، آن نیز تبعید به شهر موصل بود که اکثریت شهروندانش عرب هستند، گرچه تعداد زیادی کرد نیز آنجا ساکن بودند. در این رابطه طالبانی میگوید: «به موصل رفتیم و تعدادی اتاق در هتل ملی اجاره کردیم، خودمان آشپزی میکردیم، باید حکومت روزانه به هر کدام از ما صد فلس میداد، که جزو حقوق تبعیدی بود، بیشتر از یک ماه سپری شد بدون اینکه حکومت یک فلس نیز به ما بدهد، از طرف خانوادههایمان حمایت میشدیم، برای همین نزد استاندار موصل که آن زمان سعید قزاز بود رفتیم تا طرح شکایت کنیم،
محافظ استاندار یکی از کردهای فقیر بود، به ما اجازه نداد وارد شویم و گفت استاندار با سفیر ترکیه جلسه دارد، از تبعیدیها؛ قادر حاجحسین را نیز به همراه داشتیم که در سلیمانیه نانوا بود، به محافظ استاندار گفت: برو به استاندار بگو سفیر کردستان اینجاست و میخواهد همین الان شما را ملاقات کند. محافظ نیز این گفته را جدی گرفت و به داخل اتاق استاندار رفت و به او گفت که سفیر کردستان اینجاست و میخواهد شما را ببیند و هیاتی را نیز به همراه دارد، به محض اینکه سفیر ترکیه بیرون آمد به ما اجازه ورود داد و استاندار قزاز به گرمی از ما استقبال کرد و از ما خواست که بنشینیم، بعد با شوخی پرسید که سفیر کردستان کیست؟ قادر حاجحسین نیز گفت: منم، استاندار نیز پرسید شما کی هستید؟ قادر حاجحسین نیز در جواب گفت: نانوایی را که نزدیک منزلتان بود به یاد نمیآورید؟ استاندار نیز خندید و گفت تو قادر حاجحسین نانوا هستی و به گرمی به او خوشامد گفت، بعد شروع به صحبتکردن با ما کرد و از عمر دبابه سوال کرد: با ما چه میکنید اگر قدرت را به دست بگیرید؟ عمر دبابه نیز پاسخ داد: شما را به دادگاه ملت میفرستیم، قزاز نیز گفت: شما میخواهید کار محالی
انجام دهید، چگونه خیاطی میتواند پارچههای دیاربکر را به پارچههای سلیمانیه بدوزد؟ این موضوع پایان یافته است، به نصیحت من گوش دهید و در حوزه فرهنگی برای رشد و ارتقای کشور و مردمتان فعالیت کنید، چون مساله کرد مسالهای تمامشده است، اگر امیدی وجود داشت من نیز با شما همکاری میکردم، حکومت نیز در دستگیری و تبعید شما اشتباه کرده است. بعد از این با مسوول پلیس ارتباط گرفت و خواست فورا و با مسوولیت خودش حقوق دوماه را به ما پرداخت کند، ما نیز تشکر کردیم و برای گرفتن حقمان بیرون رفتیم که در آن زمان پول مناسبی بود.» مام جلال در رابطه با تجربه تبعیدش به موصل بیشتر توضیح میدهد و میگوید: «در موصل زندانی نبودیم، بلکه تبعیدی بودیم، باید روزانه در مرکز پلیسی که به ما نزدیک بود اسم خودمان را ثبت میکردیم، شبها به ساحل شرقی رودخانه دجله که موصل را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم میکرد، میرفتیم، چون شهر از طرف غربی آن آباد بود، اما از طرف شرقی آن منازل و آبادی نداشت، بلکه فقط کنار رودخانه تعدادی کافه وجود داشت، ما نیز در این چایخانهها مینشستیم و هندوانه میخوردیم، اجازه نداشتیم شهر را ترک کنیم، از طرف فامیل و تشکیلات نیز
به وسیله کسانی که به موصل رفتوآمد میکردند برایمان نامه میآمد.» اما سیستم قضایی حکم تبعید این هشت رهبر را به موصل داده بود بعد از دوماه اعلام کرد آن تصمیم غیرقانونی بوده است، طالبانی در این مورد میگوید: «بعد از دوماه دادگاه تجدیدنظر اعلام کرد که حکم تبعید غیرقانونی است، چون هیچ سندی به جز شک و گمان علیه ما وجود ندارد، گمان و شک نیز از نظر قانونی در راستای منافع متهم تفسیر میشود، به اینترتیب با موفقیت و شادی به کویسنجق برگشتیم، چون مایه سربلندی بود که کسی با اتهام سیاسی زندانی شود، این از نظر من به این معنا بود که تبدیل به سیاستمداری شناختهشده نزد همکارانم شدهام، به مناسبت بازگشتمان نیز نزد اقوام و فامیل، مراسمی برایمان برگزار شد.»
ادامه دارد...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.