|

برای نخستین‌بار، اروپا میزبانی می‌کند

روایت 54 سال هنر ایران در پاریس

بیتا عظیمی‌نژادان ،‌ پاریس: «تاریخ ناویراسته: ایران 1393-1339» نمایشگاهی است از 200 اثر هنری برگزیده ایرانی بین سال‌های 1339 تا 1393 که در تاریخ 26 اردیبهشت سال‌جاری در موزه هنرهای مدرن شهر پاریس افتتاح خواهد شد. سایت رسمی موزه، نمایشگاه «تاریخ ناویراسته» (UNEDITED HISTORY) را روایتی تازه از هنر و فرهنگ بصری ایران تعریف کرده است که به‌نوعی تاریخ معاصر ایران را به نمایش می‌گذارد. این آثار که مجموعه‌ای است از عکس، فیلم، نقاشی، مجسمه، پوستر و گرافیک در سه دوره زمانی تقسیم‌بندی شده است. دوره اول شامل سال‌های 1339 تا 1349، دوره دوم زمان انقلاب و جنگ ایران و عراق و دوره سوم سال‌های پس از جنگ تاکنون. در گفت‌وگویی که با مدیر این نمایشگاه داشتم، وی اظهار کرد؛ دوره اول با آثاری از 20هنرمند پیشگام مانند بهمن محصص، بهجت صدر، کامران شیردل، بهمن جلالی و کاوه گلستان آغاز خواهد شد، دوره بعدی با مستندهایی شامل فیلم، عکس و پوسترهایی از جشن‌های شیراز آغاز می‌شود و با انقلاب اسلامی و جنگ با کارهایی از شهیدمرتضی آوینی و کاظم چلیپا ادامه می‌یابد و دوره آخر با نمایندگان نسل جوان مانند باربد گلشیری، آرش حنایی و بهمن کیارستمی که رویکردی انتقادی به فرم و رسانه دارند به اتمام می‌رسد. هنرمندانی که آثارشان در این نمایشگاه ارایه خواهد شد عبارتند از: مرتضی آوینی، بهزاد جائز، بهمن جلالی، رعنا جوادی، کاظم چلیپا، آرش حنایی، خسرو خورشیدی، محسن راستانی، کامران شیردل، اسماعیل شیشه‌گران، بهزاد شیشه‌گران، کوروش شیشه‌گران، نارمین صادق، بهجت صدر، مزدک عیاری، میترا فراهانی، شهره فیض‌جو، جاسم غضبان‌پور، بهمن کیارستمی، پرویز کیمیاوی، باربد گلشیری، اردشیر محصص و بهمن محصص. مهم‌ترین هدف از برگزاری این نمایشگاه مبارزه با کلیشه‌ای‌ است که انقلاب را پایان مدرنیته در ایران می‌داند. در اینجا سعی شده است که با ارایه آثار مستند نشان داده شود که با وقوع انقلاب در ایران مدرنیته نه‌تنها به پایان خود نمی‌رسد بلکه با فرم‌های بسیار متفاوت و مهمی ادامه پیدا می‌کند. از نقطه آغاز این مجموعه بهمن محصص که بلافاصله پس از کودتای 28مرداد فضای ایران را برنمی‌تابد و بار سفر می‌بندد تا هنرمندان نسل جوان مانند آرش حنایی، همگی تجربه مشابهی از مدرنیته را بیان می‌کنند و در آثارشان امتداد مدرنیته در زمان حال دیده می‌شود. شاید بتوان نمایشگاه پاریس را اولین نمایشگاهی دانست که در آن سعی شده است تا هنر قبل از انقلاب را به بعد از انقلاب ارتباط دهد. این نمایشگاه درصدد آن است که قدرت عکس و فیلم مستند را در ایران به نمایش بگذارد. هرچند که در دوره انقلاب و جنگ بیشتر از بقیه دوره‌ها مورد توجه بوده است ولی با این حال در این انتخاب از نسل جوان نیز هنرمندانی برگزیده شده‌اند که سبک کارشان مستند بوده است. در حقیقت پرسش نمایشگاه برخورد و رویکرد هنرمند با تاریخ است؛ خط سیری که از سال‌های 1339 تاکنون دنبال شده است. بهمن محصص انعکاس بین‌المللی از مدرنیسم دهه1960، پرویز کیمیاوی انعکاس سینمای موج نو، اردشیر محصص انعکاس طراحی اجتماعی و سیاسی قبل از انقلاب، عکس‌های کاوه گلستان انعکاس اجتماعی از فضای شهر تهران، عکس‌های مستقل بهمن جلالی انعکاس جنگ ایران و عراق که نگاهی است بسیار متفاوت با مرتضی آوینی، کاظم چلیپا نقاش انقلاب که انعکاسی است از انقلاب و برای دوره سوم نیز آرش حائری، باربد گلشیری، بهمن کیارستمی و... که کارهای این هنرمندان انعکاسی از سپهر فکری نسل جدید را در خود دارند. در «تاریخ ناویراسته» سعی شده است مجموعه‌ای از آرشیوها، روایت‌ها و گفت‌وگوهای شخصی که به‌آسانی قابل‌دسترسی نیستند به نمایش گذاشته شود مانند «حقیقت» اثر مرتضی آوینی. این بخش از نمایشگاه، شامل مروری بر مجموعه مستندهای روایت فتح و زندگی شهید آوینی خواهد بود و سه قسمت از مجموعه مستند «حقیقت» را نیز به نمایش می‌گذارد. مجموعه حقیقت را آوینی پیش از شروع کار روایت فتح ساخت و در آن به دلایل سقوط خرمشهر و شرح مقاومت 35روزه آن و نیز محاصره آبادان می‌پردازد. این نخستین‌بار است که آثار شهید آوینی جدای از جشنواره‌های سینمایی در نمایشگاه‌های هنری در اروپا به نمایش درمی‌آیند. دیگرمستندهایی که در نمایشگاه حضور دارند باغ سنگی از پرویز کیمیاوی و مجموعه راش‌های کامران شیردل از انقلاب هستند. این نمایشگاه تا شهریورماه سال‌جاری ادامه پیدا خواهد کرد و کتابی نیز که مجموعه‌مقالاتی است از متخصصان و منتقدن هنر و تاریخ هنر همزمان در زمان برگزاری نمایشگاه منتشر خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.