|

آینه

اعتماد یادداشت: «فساد تاریخی بانکی»؛ محمدصادق جنان‌صفت در شرایطی که پول مردم توسط دستورات دولتی حراج می‌شود و قیمت واقعی آن دریافت نمی‌شود، معلوم است که قدرتمندان و کسانی که به مدیران شبکه بانکی نزدیک‌ترند و به هر دلیل دست‌شان به پول مردم می‌رسد به این پول‌ها می‌رسند و از پرداخت آن اجتناب می‌کنند. برای آشنایی بیشتر کافی است به عینیت توجه کنیم. نرخ سود بانکی برای سپرده‌گذاران در سال 1391 که توسط رییس دولت وقت و با دستور اکید کاهش پیدا کرده بود حدود 12درصد برای یک سال بود. در همان سال نرخ تورم 40 درصد بود. تفاوت میان نرخ سود سپرده 12درصد تا 40درصد به معنای سود 230درصدی برای کسانی است که به سپرده‌های ارزان مردم دسترسی داشتند. این گیرندگان پول، نیک می‌دانستند که اگر جریمه دیرکرد 10درصدی هم شامل آنها شود، در سال 1392 که نرخ تورم 32درصد بوده است، باز هم سود می‌برند. در این فضا و محاسبات و در شرایطی که بانک‌ها نمی‌توانستند از دستورات دولت سرپیچی کنند انوع فساد پدیدار می‌شود. یک فساد این است که بدهکاران بانکی پول مردم را پس نمی‌دهند و با آن پول فعالیت‌های اقتصادی می‌کنند. یک فساد این است که برخی وسوسه‌ها را به جان مدیران بانکی می‌ریزند و دست و دل آنها را برای عدول از قانون می‌لرزانند و فساد سوم این است که جرات افشاگری کامل از حکومت را می‌گیرند. عدم افشای کامل نام و شرح فساد 82هزارمیلیاردتومانی از طرف هر نهادی که باشد جرات بدهکاران را بیشتر می‌کند و دستمایه بازی‌های سیاسی می‌شود. فساد بانکی را باید از ریشه خشکاند و آن لغو همه دستورات اداری و آزادسازی فعالیت‌های بانکی و نرخ سود است. جهان یادداشت: « فضای شبکه بانکی از رقابت به انحصار تبدیل شد» باید قبول کرد که دولت قبل در هشت سال پول‌های ارزان را بدون برنامه‌ریزی دقیق خرج کرده و حالا بانک‌ها با جبر زمانه مجبور شده‌اند که به هر طریقی چون نرخ سود بانکی بالا، خزانه را پر‌تر کنند. اما نکته‌ای که در این نوشتار قابل‌توجه است، نوع رفتار بانک‌ها و بانک مرکزی در تعیین نرخ سود بانکی است. بانک مرکزی به‌عنوان سیاست‌گذار اصلی بازار پولی کشور باید تنها مرجع اعلام نرخ‌های بهره باشد. این جزو وظایف ذاتی بانک مرکزی است ولی در یک‌ماه گذشته این رویه تغییر کرده و بانک‌ها برای بانک مرکزی نسخه پیچیده‌اند و بانک مرکزی به‌نوعی پیمانکار بانک‌ها شده است. از سوی دیگر، تثبیت یک نرخ در شبکه بانکی برای سود سپرده بانکی و آزادبودن نرخ تسهیلات بانکی موجب شده بانک‌ها در نهایت از فرمول جدید زیانی نبینند و بانک مرکزی با همراهی نامحسوس خود چراغ سبز برای بازبودن سقف نرخ سود تسهیلات بانکی نشان داده است. کیهان رهبر انقلاب صراحتا گفتند در جزییات مذاکرات دخالت نمی‌کنند مسوولان دولتی و حامیان آنها باید پاسخگوی عملکرد خود در مذاکرات هسته‌ای باشند. وب‌سایت رجانیوز با انتشار این مطلب نوشت: ... رهبر انقلاب تنها چهارروز قبل از توافق ژنو در جمع بسیجیان سراسر کشور در مصلای تهران، ضمن تاکید بر حمایت خود از «همه دولت‌ها» گفتند در «جزییات مذاکرات» دخالتی ندارند... یادآور می‌شود رهبر معظم انقلاب دیروز نیز در بازدید از نمایشگاه دستاوردهای هوافضای سپاه فرمودند «من همواره طرفدار ابتکار در سیاست خارجی و مذاکره بوده و هستم و توصیه همیشگی من به مسوولان این بوده که در سیاست خارجی و مبادلات بین‌المللی هرچه تلاش و ابتکار وجود دارد به کار ببندند اما نباید نیازمندی‌های کشور و برخی مسایل همچون تحریم‌ها، به مذاکره گره زده شود.» با این حال رسانه‌های زنجیره‌ای زرد، بخش اول همین بیانات را در تیترها برجسته کرده و بخش دوم را کتمان کردند! گفتن نیمی از حقیقت و کتمان نیمی از آن، یکی از شیوه‌های تحریف است که به وفور در رسانه‌های زنجیره‌ای مشاهده می‌شود؛ نظیر گفتن «لااله» و حذف «الا الله»! وطن امروز سرمقاله: «به عمل کار برآید...»؛ مهدی محمدی سخنان آقای دکتر روحانی در سازمان انرژی اتمی بیش از آنکه فرحبخش باشد، ناامیدکننده بود؛ نه به این دلیل که آنچه ایشان گفت سخنان نادرستی است بلکه از این رو که نخستین کسی که نیازمند لحاظ‌کردن این سخنان در عملکرد خویش است، خود حسن روحانی است. درست این بود که آقای روحانی قبل از سوم آذر 92 یعنی قبل از انعقاد توافق ژنو، آقای ظریف را صدا می‌کرد و همین منبر را برای او می‌رفت. مخاطب بسیاری از آنچه روحانی گفت، قبل از هرکس محمدجواد ظریف و تیم مذاکره‌کننده او است و میزانی که باید با آن میزان راستی این سخنان را سنجید، توافق‌ ژنو است... جالب‌تر از همه آن بود که آقای دکتر روحانی گفت، ایران زیر بار آپارتاید هسته‌ای نمی‌رود. آپارتاید هسته‌ای یعنی چه؟ ... توافق ‌ژنو می‌پذیرد ایران در طول اجرای گام‌نهایی یک استثناست و از حقوقی که دیگران از آن بهره‌مند هستند، محروم خواهد بود. توافق‌نهایی هم در اصل کاری نمی‌کند جز اینکه میزان این محدودیت را تعریف کند. این دقیقا همان آپارتاید هسته‌ای است که روحانی می‌گوید دولتش هرگز زیر بار آن نخواهد رفت. نکات دیگری هم البته وجود دارد. مثلا آقای رییس‌جمهور گفته است تهدید و تحریم علیه ملت ایران کارگر نخواهد بود. حال این پرسش مطرح می‌شود که پس چرا از ترس تحریم‌ها به یک توافق ‌بد در ژنو رضایت داده شد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.