جشنواره «کن»، معیار یا پز روشنفکری؟
شرق، عسل عباسیان: جشنواره «کن»، در میان جشنوارههای سینمایی معتبر، یکی از آنهایی است که همواره توجهی ویژه به سینمای ایران داشته و سینماگران ایرانی هم اغلب از حضورشان در کن خشنود بودهاند. آثار سینمایی کشورمان بارها شانس خود را برای دریافت «نخل طلا» محک زدهاند اما جمعی دیگر هم واکنشی مخالف دارند و بیشتر وجه سیاسیاش را غالب میدانند. مثلا دریافت اولین «نخل طلا » در سال 1997 توسط عباس کیارستمی برای فیلم «طعم گیلاس»، هنگام بازگشت این فیلمساز به وطن با واکنشهای متفاوتی روبهرو شد. در دورههای مختلف این جشنواره، ایرانیان بهعنوان داور یا کارگردان بخش پانوراما یا بخش اصلی به طور میانگین هر دوسال یکبار حضور داشتهاند. این ماجراها سبب شده تا این جشنواره که به لحاظ هنری از درجه والایی برخوردار است، در بین هنردوستان ایرانی طرفداران بیشتری داشته باشد. امسال هم حضور لیلا حاتمی در بخش اصلی به ریاست «جین کمپیون» و عباس کیارستمی بهعنوان رییس بخش «سینه فونداسیون» و فیلم کوتاه سهم حضور ایران در دوره شصتوهفتم است. فردا نمایش فیلمها در این جشنواره آغاز میشود و تا 10 روز ادامه دارد. از سه چهره پرسیدهایم که
تا چه حد این جشنواره را پیگیری میکنند و چرا برای اغلب سینمادوستان ایرانی، این جشنواره مهمتر از باقی رقابتهای سینمایی است؟ کامبیز نوروزی . حقوقدان اصولا جشنوارههای هنری برای عامه مردم چندان مهم نیست اما دستاندرکاران فرهنگ نسبت به عملکرد جشنوارههای هنری سینمایی و... حساس هستند و اخبارش را دایما دنبال میکنند. یک دلیلش شاید این است که سینما، یک کالای فرهنگی مهم، در دنیای امروز محسوب میشود و شیوه بیان سینمایی نقش مهمی در تولید فرهنگ جامعه امروز در سراسر جهان دارد. در بین انواع جشنوارههای سینمایی، معمولا جشنوارههای اروپایی کیفیت هنری بیشتری دارد. در حالی که جشنوارهای مثل اسکار تحت تاثیر مناسبات تجاری سینمای هالیوود است و در عالم سینما به طور کلی، سینمای اروپا هنریتر محسوب میشود، به خصوص فرهنگ فرانسوی بهدلیل سابقه نسبتا قدیمیای که در ایران دارد، در کل برای ما مهمتر است و به همین ترتیب جشنواره سینمایی فرانسه یعنی «کن» هم در کشور ما بیشتر اهمیت پیدا میکند. ضمن اینکه سینماگران ایرانی هم رابطه قدیمیتری با جشنواره کن داشتهاند. بهعنوان مثال میتوان به سینمای کیارستمی، و
اصغر فرهادی اشاره کرد. به همین سبب عمدتا جامعه فرهنگی ایران، به اخبار و تحولات این جشنواره بیشتر علاقهمند است و بیشتر نسبت به رویدادهایش احساس نزدیکی میکند و حتی الگوهای فیلمسازی مورد پسند این جشنواره در ایران، مورد استقبال هنرمندان قرار گرفته است. کاوه میرعباسی . مترجم من اخبار این جشنواره را بهطور خاص پیگیری نمیکنم چون فکر میکنم جشنواره «کن» همانقدر اهمیت دارد که فستیوال ونیز یا برلین. همه اینها فستیوالهای سینمایی تراز اول هستند و فکر نمیکنم یکی از آنها، امتیاز ویژهتری داشته باشد. شاید چون سینمای ایران، بیشتر در «کن» دیده شده بتوان گفت مردم بیشتر به «کن» اهمیت میدهند. در این جشنواره «کیارستمی» جایزه گرفته و فرانسویها نسبت به سینمای ایران توجه بیشتری نشان دادهاند و همه این عوامل در اینکه ایرانیها این جشنواره را بیشتر دنبال کنند موثر است اما شخصا بهعنوان یک علاقهمند به سینما تفاوت بسیار زیادی بین این جشنوارهها نمیبینم. شاید جشنواره «سن سباستین» درجه 2 قلمداد شود و مردم نتایجش را دنبال نکنند اما فکر نمیکنم در بین جشنوارههای درجه یک، اولویت مردم با «کن» باشد. شاید از
جهاتی «کن» جنبه روشنفکری بیشتری دارد، برای همین به نظر میرسد که هواخواه بیشتری هم دارد. البته فیلمهایی که در برلین و ونیز هم مطرح شدند دربینشان آثار روشنفکری بوده. اما اگر کسی علاقهمند به سینما باشد، بین این جشنوارهها تفاوت زیادی قایل نخواهد شد. بابک ریاحیپور . آهنگساز مردم ما به «کن» اهمیت ویژهای میدهند چون اولین جشنواره بینالمللی بود که به سینمای ایران روی خوش نشان داد و فیلم «طعم گیلاس» آقای کیارستمی در این جشنواره جایزه نخل طلا را گرفت. کلا هم ایرانیها همیشه نسبت به سینمای فرانسه علاقه داشتهاند و این امر سبب میشود تا جشنواره فرانسوی را دنبال کنند. خود من، وقتی میخواهم فیلمی ببینم، طبعا برایم فیلمی که برنده جشنواره «کن» باشد در اولویت است و حتی برایم از «اسکار» هم مهمتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.