|

آسمان همه‌جا يک رنگ نيست

عباس ديلمي‌زاده . مدیر جمعیت خیریه «تولد دوباره»

هر کجاي اين زمين خاکي که باشي، در هر ابرشهر دودزده‌اي، پايين شهر در پس‌کوچه‌هاي اطراف ايستگاه مترو، هميشه صحنه‌هاي آشنايي پيش چشمت گسترده مي‌شود. فرقي نمي‌کند با سبکبالي و کنجکاوي يک توريست به تماشا بايستي يا کند و خسته و بي‌تفاوت مثل کهنه کاسب محل راهت را بگيري و بروي. از کنفرانس که برمي‌گشتم غروب بود. عادت کرده بودم از مترو که بيرون آمدم لحظه‌هايي را به تماشاي کارتن‌خواب‌ها و معتاداني بگذرانم که در امنيت کوچه‌هاي خاکستري غروب‌زده، وقتشان را به گپ و گفت و شوخي و گاهي هم درگيري و دعوا مي‌گذراندند و صبح‌ها وقتي همين مسير را از هتل به سمت کنفرانس مي‌رفتم با ديدن کوچه‌هاي خالي متعجب مي‌شدم که در اين لحظه کجا مي‌توانند باشند؟ يکي از همين غروب‌ها، در يکي از فرعي‌ترين خيابان‌هاي پايين شهر، قصد کرده بودم از يک گروه 20، 30نفري که مشغول مصرف و تزريق بودند عکس بيندازم تا سر کلاس به شاگردان مددياري بگويم آسمان همه‌جا همين‌رنگ است و در تمام شهرهاي بزرگ دنيا مثل همين تهران خودمان، مناطق و محله‌هايي هست که معتادان خياباني در کنار هم وقتشان را مي‌گذرانند. مي‌دانستم در همين نزديکي‌ها يک مرکز گذري هست که اتفاقا اتاق تزريق هم دارد اما آنها ترجيح داده بودند دور از کنترل ديگران و در کنار هم موادشان را مصرف کنند. دور از انتظار نبود که دوربين من توجه زيادي جلب کند و مورد اعتراض يکي از آنها قرار بگیرم. افسر پليسي که در همان حوالي بود به سمت ما آمد و من ازهمه‌جا بي‌خبر که منتظر بودم قطعات پازل کليشه‌اي ذهنم به‌زودي جفت‌وجور شود در کمال ناباوري مورد اعتراض پليس قرار گرفتم. در مورد شغلم توضيح دادم و اينکه قصد بدي نداشته‌ام و کار به اينجا ختم شد که افسر خشمگين، حق و حقوق آنها را به من يادآور شد و گفت بدون اجازه آنها نمي‌توانم عکسي بيندازم! به همراه يکي از معتادان به يک سرپناه شبانه کارتن‌خواب‌ها در فرانکفورت رفتم. ساعت هفت‌صبح بود و من دنبال پاسخ سوالي که چند روزي بود ذهنم را به خود مشغول کرده بود به انتظار نشستم. به‌تدريج همه در گروه‌هاي دو يا چند نفره از مرکز خارج مي‌شدند و هر يک به سويي مي‌رفتند. همه آنها کارت‌هايي داشتند که مي‌توانستند به رايگان از حمل و نقل عمومي و تفريحات عمومي که توسط شهرداري راه‌اندازي شده بود، استفاده کنند. در صحبت با مددکار مرکز دريافتم که آنها بيش از هر چيز ديگري به دنبال تامين نيازهاي اوليه مراجعان خود هستند. آنها واقع‌بينانه مي‌دانستند که توانمند شدن اين افراد فرآيندي بسيار تدريجي است و سال‌ها به طول مي‌انجامد. پس واقع‌بينانه نقش حمايتگرانه خود را به تامين نيازهاي اوليه آنها محدود کرده بودند. جمله حکيمانه و کليشه‌اي متخصصان و مديران دانشگاه رفته کشورم که مي‌گويند به جاي اينکه به آنها ماهي بدهيم بايد ماهيگيري را آموزش دهيم در مقابل استدلال واقع‌بينانه مددکار يک سرپناه شبانه، ديگر چندان حکيمانه به نظر نمي‌رسيد چرا که اساتيد من غافل بودند که حتي تامين نخ قلاب ماهيگيري براي اين افراد رويایی بيش نيست. با کمک و راهنمايي مددکار مرکز به يکي از مراکز تفريحات عمومي که در هفت‌کيلومتري مرکز در نزديکي ايستگاه مترو بود، رفتم. آنجا محيطي بود که در آن برنامه‌هاي تفريحي متنوعي براي افراد بي‌بضاعت و کم‌بضاعت فراهم شده بود، از ميز بيليارد گرفته تا دستگاه‌هاي بازي کامپيوتري و زمين روباز ورزشي و بوفه‌هايي که مراجعه‌کنندگان سرپناه شبانه مي‌توانستند روزانه دو عدد نوشيدني گرم مقوي و غذاي رايگان از آن دريافت کنند. باز هم قصد داشتم عکس بگيرم اما اين‌بار با اين نيت که به دانشجويان خود ثابت کنم آسمان همه‌جا يک رنگ نيست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.