|

جامعه‌شناسان در همایش یادمان دکتر غلامحسین صدیقی پیشنهاد دادند

ثبت 12 آذر به‌عنوان «روز علوم اجتماعی»

شرق: یادمان دکتر غلامحسین صدیقی، پدر آموزش علوم اجتماعی ایران از سوی انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد. در این برنامه که با مشارکت، انجمن علمی جامعه‌شناسی دانشگاه علامه‌طباطبایی، خانه اندیشمندان علوم‌انسانی، انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، انجمن جمعیت‌شناسی ایران، انجمن انسان‌شناسی ایران و موسسه قلمرو دانش، برگزار شد، استادان حاضر، پژوهشگران و دانشجویان علوم‌اجتماعی، با انتشار بیانیه پیشنهاد دادند، روز 12آذر، مصادف با روز تولد استاد مرحوم غلامحسین صدیقی به‌عنوان روز علوم اجتماعی در کشور ثبت شود. در همین رابطه، محمد‌امین قانعی‌راد، رییس هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی، با اشاره به اهداف نامگذاری این روز در گفت‌وگو با «شرق» می‌گوید: بحثی که مطرح شد این بود که ما هم‌اکنون دچار چندپارگی رشته‌های علوم‌اجتماعی هستیم، برای مثال ما در رشته جامعه‌شناسی به قدری شاهد تخصصی‌شدن دروس هستیم که کسی که در حوزه جامعه‌شناسی شهری کار می‌کند با دیگران در حوزه‌های دیگر ارتباط علمی‌ای ندارد. از سوی دیگر این مساله ظرفیت‌های معرفتی برای شناخت وضعیت اجتماعی و ارایه راهبرد برای حل آنها را کاهش داده است. او می‌افزاید: پیشنهادی که درباره این روز مطرح شد این است که ما بتوانیم با برگزاری یک روز مشخص به‌عنوان روز علوم اجتماعی، تخصص‌های مختلف در علوم اجتماعی را گرد هم بیاوریم و تعامل و اجتماع علمی را برقرار کنیم. عضو هیات‌علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور با اشاره به مزیت‌های تعیین روز علوم اجتماعی برای استادان، پژوهشگران و دانشجویان علوم اجتماعی می‌گوید: این مساله هم می‌تواند به رشد تخصص‌ها کمک کند و می‌تواند تحرک و پویایی علمی بیشتری ایجاد کند و باعث ایجاد زمینه برای نقد تخصص‌ها می‌شود. او می‌افزاید: این پیشنهاد را می‌توان در سطح رسمی مطرح کرد، اما از یک طرف خود انجمن‌های علمی می‌توانند درباره این روز حساس باشند و گرد هم بیایند، اما نکته مهم این است که این پیشنهاد یک پیشنهاد اولیه است و قطعا می‌تواند قدم‌های بعدی را طی کند. محمدامین قانعی‌راد، رییس هیات‌مدیره انجمن جامعه‌شناسی با اشاره به اینکه ضعف اجتماع علمی در علوم اجتماعی در ایران دیده می‌شود، می‌گوید: الان یکی از بحث‌های ما این است که در حوزه جامعه‌شناسی استاندارد‌های عملمان مشخص نیست، کد‌های اخلاقی و پارادایم نظری که بتواند درباره جامعه ایران صحبت کند مشخص نیست، ایراد‌ها و آسیب‌هایی که در این‌باره صورت گرفته به ما نشان می‌دهد که این مساله به ضعف اجتماع علوم‌اجتماعی در کشور برمی‌گردد. او ادامه می‌دهد: بر این اساس هدف اصلی ما تقویت اجتماع علمی جامعه‌شناسی در کشور است. او درباره دلایل ضعف اجتماع علمی در علوم اجتماعی ایران می‌گوید: یکی از دلایلی که باعث این اتفاق شده، شکافی است که میان نسل بنیانگذار این علم در ایران با نسل دوم و نسل‌های جوان‌تر ایجاد شده، که در رشته‌های دیگر مثل علوم پزشکی، فنی، مهندسی و علوم پایه این شکاف نسلی دیده نمی‌شود. عضو هیات‌علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور در ادامه تاکید می‌کند: ما در علوم اجتماعی شاهد منقطع‌شدن زنجیره استاد و شاگرد بودیم و این زنجیره می‌توانست به تشکیل اجتماع علمی در علوم اجتماعی کمک کند و از طرف دیگر ما انجمن‌های علمی در این رشته نداشتیم که خوشبختانه انجمن جامعه‌شناسی تشکیل شد و طی این 20 سال کمک شایانی به اجتماع علمی در کشور کرد و در مجموع کارهای زیاد دیگری نیز باید انجام داد و باید نسل‌های مختلف علوم‌اجتماعی را به هم مرتبط کرد. هم‌اکنون ما پنج نسل مختلف در علوم اجتماعی داشتیم و حالا باید کاری کنیم که این پنج نسل در کنار هم بتوانند زنجیره استاد و شاگردی را برای تقویت اجتماع علمی در جامعه‌شناسی فراهم کنند. پیشنهاد انجمن جامعه‌شناسی برای ثبت روز 12 آذر همزمان با روز تولد استاد مرحوم غلامحسین صدیقی قرار است طی جلسه‌ای با حضور انجمن‌های علمی مختلف در حوزه علوم اجتماعی در آینده‌ای نزدیک تصویب شود. دکتر غلامحسین صدیقی نوری استاد دانشگاه تهران و وزیر پست، تلگراف و تلفن (در دولت اول) و وزیر کشور (در دولت دوم) محمد مصدق بود. دکتر صدیقی از آورندگان دانش جامعه‌شناسی به ایران و از موسسان موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی (وابسته به دانشگاه تهران) بود. وی همچنین سال‌ها عضو هیات امنای بنیاد فرهنگ ایران بود. مهم‌ترین خدمت علمی و فرهنگی دکتر صدیقی تاسیس موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در دانشگاه تهران در ۱۳۲۷ بود که در ۱۳۵۱ به دانشکده علوم اجتماعی تبدیل شد. دکتر صدیقی پس از آزادی از زندان به پیشنهاد و حمایت منوچهر اقبال رییس دانشگاه تهران و حمایت و اصرار احسان نراقی مسوولیت تاسیس موسسه مطالعات اجتماعی را پذیرفت. او از بنیانگذاران کنگره هزاره ابوعلی سینا بود و هنگامی که کنگره در اردیبهشت ۱۳۳۳ در همدان تشکیل شد در زندان لشکر ۲ زرهی تهران به سر می‌برد. غلامحسین صدیقی در سال ۱۳۵۲ بازنشسته شد. ولی با عنوان استاد ممتاز تا ۱۳۵۸ همچنان به تدریس در دانشکده علوم اجتماعی ادامه می‌داد. وی را پدر علم جامعه‌شناسی در ایران دانسته‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.