|

دانستنی‌هایی درباره آلرژی بهاره یا تب یونجه

فصل گل و عطسه و آبریزش

محمدحسن بمانیان . فوق‌تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی

همه‌ساله در فصل گرده‌افشانی درختان، افرادی که به این گرده‌ها حساسیت دارند، دچار علایمی از قبیل عطسه‌های مکرر، آبریزش از بینی، گرفتگی بینی یا خارش چشم می‌شوند. گرچه اینها علایم اصلی آلرژی بینی است، ولی تنها علایم آلرژی بینی نیست زیرا قسمت‌های دیگری که با مخاط بینی ارتباط دارند نیز ممکن است درگیر شوند به‌طوری‌که حدود 42درصد بیماران خارش، قرمزی و اشک‌ریزش از چشم هم دارند. حدود 50درصد افراد، علایم مربوط به التهاب سینوس‌ها را نیز از خود بروز می‌دهند. بنابراین، سردرد، احساس پری در سرو صورت، بوی بد دهان، ترشحات پشت حلق هم به علایم افزوده می‌شود. جالب اینکه گوش میانی نیز به‌دلیل ارتباطی که با راه هوایی سینوس، بینی و گلو دارد، درگیر می‌شود و به‌خصوص در کودکان، تجمع مایع پشت پرده گوش، بزرگی غدد لنفاوی این ناحیه از جمله لوزه سوم، به کاهش شنوایی و احساس سنگینی در گوش منجر می‌شود. تا آنجا که گاهی بیماران در مسیر درمان خود، به‌جای درمان آلرژی که درمان طبی است، به غلط به عمل جراحی روی می‌آورند و درمان‌های تهاجمی صورت می‌گیرد. با توجه به اینکه در آلرژی‌های تنفسی، راه هوایی دچار التهاب است و راه هوایی، از ابتدا و روی مجرای بینی شروع و به اعماق ریه ختم می‌شود، در صورت عدم‌درمان مناسب و پیشگیری لازم، التهاب شروع شده و در بینی مثل شعله آتشی عمل می‌کند که دامنه آن به ریه نیز گسترش پیدا کرده و علایم ریوی مثل سرفه، تنگی نفس و خس‌خس سینه ایجاد می‌شود. اینها، علایم آسم آلرژیک است. به همین دلیل گفته می‌شود کسانی‌که مبتلا به آلرژی بینی هستند در معرض خطر ابتلا به آسم هستند. گرچه بهار به‌عنوان فصل گرده‌افشانی درختان شناخته شده است، گیاهانی هم هستند که در فصل تابستان و حتی پاییز گرده‌افشانی می‌کنند. این گرده‌ها می‌توانند تا کیلومترها با باد جابه‌جا شوند و تا هفته‌ها بعد از گرده‌افشانی، زنده و فعال بوده و توانایی ایجاد علایم حساسیت را دارند. نکته مهم دیگر اینکه، برخی عوامل دیگر که به‌صورت گرده درون منزل وجود دارند و مربوط به کپک‌ها و محصولات برخی حشرات و بندپایان (مثل سوسک خانگی، پشه، مگس و...) هستند نیز در ایجاد علایم آلرژی بینی نقش مهمی دارند. راهکار درمان چیست؟ حذف عوامل یادشده عملا غیرممکن است ولی با به‌کار بردن توصیه‌های ساده زیر می‌توان میزان ورود گرده‌ها به بینی و چشم را کاهش داد. بنابراین توصیه‌ می‌شود: 1- ساعات اول صبح و عصر که تراکم گرده‌ها در سطح زمین زیاد است، از منزل خارج نشوید. 2- بنا به ضرورت اگر خارج از منزل هستید، داخل خودرو شیشه‌ها را کاملا ببندید. همچنین در منزل و محل کار نیز از گشودن پنجره اجتناب کنید. 3- عینک تا حدی از نفوذ گرده‌ها به چشم جلوگیری می‌کند. استفاده از عینک طبی (در صورتی‌که بنا به تجویز پزشک لازم باشد)، یا عینک آفتابی استاندارد در محیط خارج از منزل توصیه می‌شود. 4- خشک‌کردن البسه و ملافه در هوای آزاد، منجر به نفوذ گرده‌ها به درون بافت آنها شده و منجر به تشدید علایم آلرژی بینی شما می‌شود. استفاده از خشک‌کن لباسشویی می‌تواند کمک‌کننده باشد. 5- گرچه گل‌های زینتی کمتر آلرژی ایجاد می‌کنند، ولی گلدان طبیعی، حتی اگر گلی هم نداشته باشد، محلی برای رشد انواع کپک و برخی آلرژی‌هاست. توصیه می‌شود افرادی که حساسیت تنفسی دارند، در منزل هیچ نوع گلدان طبیعی نگهداری نکنند. 6- حیوانات خانگی به همراه خود عوامل حساسیت‌زا را به منزل می‌آورند (به‌خصوص سگ، گربه و پرندگان). توصیه اکید می‌شود از نگهداری حیوانات خانگی خودداری کنید. تنها در صورت علاقه زیاد افراد خانواده، داشتن آکواریوم و نگهداری ماهی منعی ندارد. 7- تغذیه سالم در کنترل بیماری آلرژی اهمیت دارد. آلرژی‌های بینی و آسم عمدتا نیاز به حذف غذای طبیعی ندارد ولی افرادی که با خوردن برخی میوه‌ها یا سبزیجات دچار خارش گلو، گلودرد، عطسه، آبریزش و تورم زبان می‌شوند، بهتر است ضمن حذف مورد خاص با پزشک فوق‌تخصص آلرژی در این زمینه مشورت کنند. بدیهی است غذاهایی که مواد افزودنی دارند (انواع غذاهای آماده، کنسروشده، سوسیس، کالباس، پیتزا و غذاهایی که افزودنی به شکل طعم‌دهنده یا نگهدارنده دارند)، از رژیم غذایی حذف شود. استفاده از داروها به شکل قرص یا شربت آنتی‌هیستامین و اسپری داخل بینی، بهتر است تحت‌نظر و با تجویز پزشک آلرژی صورت گیرد. گاهی لازم است برای کنترل آلرژی بینی، تست‌های آلرژی انجام گیرد و در موارد معدودی، بیماران نیازمند استفاده از واکسن‌های آلرژی هستند که طول دوره درمان طولانی دارند و حتما باید با تجویز پزشک فوق‌تخصص آلرژی صورت گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.