|

مذاکرات و تهدیدهای مشترک

فریدون مجلسی . تحلیلگر روابط بین‌الملل

در هفته گذشته دور جدید مذاکرات ایران با 1+5 در مسیر رفع تحریم‌های ایران در دو جبهه در سطح مذاکره‌کنندگان ارشد و دیگری در جبهه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سطح کارشناسان آغاز شد. البته اتفاقات اوکراین بر این دور از مذاکرات سایه افکند و خانم اشتون ناچار شد در پایان مذاکرات خودش را با شتاب به بروکسل برساند. مذاکرات با آژانس با روند سیاسی مذاکرات 1+5 مرتبط است. یعنی پذیرش و تایید قدم‌های فنی برداشته‌شده از سوی ایران، برای برداشتن قدم بعدی بستگی به گزارش مثبت کارشناسان آژانس دارد. خوشبختانه ظریف و اشتون و تیم‌های مذاکره‌کننده در این دوره نیز گام‌هایی به جلو برداشتند. اما باید توجه داشت که سیاست هویج و چماق آمریکایی مصرف داخلی هم دارد و گاهی رییس‌جمهورشان ناچار می‌شود برای آرام نگاه‌داشتن جناح افراطی داخلی خودشان از هویج و چماق برای آنها استفاده کند و فقط ترکش برخی سخن‌ها موجب ناراحتی در این طرف می‌شود! با این همه، به نظر می‌رسد -‌یعنی امید می‌رود- دیپلمات‌ها و کارشناسان کاری به این کارها نداشته باشند و ماموریت خودشان را انجام دهند! شرایط و نیاز دوجانبه به عقلانیت و اعتدال در این دنیای بی‌عقلانیت و بی‌اعتدالی به حدی است که امید می‌رود منطق دیپلماتیک فایق آید و مذاکراتی که می‌تواند رنگ ارتباطات بین‌المللی را در این منطقه به سود ایران تغییر دهد دچار وقفه و اتلاف وقت و انرژی نشود. در کنار این مذاکرات واقعیت‌های دیگری موجب نگرانی غرب است که از قضا نگرانی ایران را نیز برانگیخته است! خصوصا ماجراجویی‌ها و بی‌تابی‌های عربستان و حمایت‌هایش از تروریسم فجیع و کشتارهای روزانه با ماشین‌های انفجاری در عراق و پاکستان و اقدام اخیر گروگان‌گرفتن سربازان ایرانی و انفجارهای بیروت... فرصت دیگری فراهم کرده است تا به قضیه از بعد تازه‌ای به سود هر دو طرف مذاکرات در پیشگیری از تروریسم سلفی نگاه شود که اکنون بر پاکستان و بمبش نیز استیلا یافته است. ایران اکنون بالقوه -بیش از همیشه- می‌تواند از توانمندی‌های تکنوکراتیک خودش برای توسعه اقتصادی استفاده کند و توسعه اقتصادی، خودش بهترین تضمین‌کننده صلح است. هیچ کشوری نمی‌خواهد موتور روشن اقتصاد خودش را خاموش کند ‌اما اگر موتوری خاموش شد، نمی‌توان انتظار عقلانیت و مسالمت داشت. این اتفاقات تروریستی همزمان با مذاکرات هسته‌ای ایران می‌تواند نگرانی‌ها را از آشوب بیشتر در منطقه نشان دهند؛ نگرانی مشترک و مشابهی که قدم‌های سریع غرب را در سوریه نیز کند کرد. تروریسم تکفیری، خطر و چماقی است که نیاز به سازش محترمانه را تشدید و امید موفقیت مذاکرات ایران و شش‌قدرت جهانی را بیشتر می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.