|

پورحسینی، برومند، تبریزی و جوان از کتاب می‌گویند

کمی فرهنگی‌تر، کمی منظم‌تر

شرق، عسل عباسیان: ازدحام، صف‌های طویل، صدای گوشخراش بلندگوهایی که در محوطه باز مصلای تهران کنکوری‌ها را به خود جلب کرده و غیرکنکوری‌ها را آزار می‌دهند، غرفه‌های عریض و طویل رستوران‌های زنجیره‌ای معروف و البته دست‌هایی که حمل‌ونقل کیسه‌های سنگین کتاب زخمشان کرده، همگی تصاویری آشنا هستند که از فردا می‌توان در مصلای تهران دید. دوره بیست و سوم نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران آغاز می‌شود و در ماراتنی عجیب، کتابخوان‌ها و حتی کتابنخوان‌ها به مصلی می‌روند تا دست پر به خانه بازگردند. نمایشگاه کتاب امسال، اما فرق عمده‌ای با هشت ‌نمایشگاه پیشین دارد. «تدبیر و امید» اتفاقات نیکویی در حوزه نشر رقم زده و چندی از ناشرانی که در این سال‌ها از حضور در این جشن 10 روزه محروم بوده‌اند، امسال غرفه‌ای از آن خود دارند. در آستانه آغاز به کار نمایشگاه کتاب، به سراغ چهار هنرمند تئاتر و سینما می‌رویم و نظراتشان را درباره کتاب و علاقه‌شان به خواندن می‌پرسیم. «مرضیه برومند» که به‌تازگی از مرحله فیلمبرداری «شهر موش‌ها» فارغ شده، می‌گوید سال‌هاست به نمایشگاه سر نزده: «بعد از دوران وزارت آقای مسجدجامعی هرگز به نمایشگاه کتاب نرفتم، اما امسال اگر فرصت کنم شاید بروم.» «برومند» که خودش را مشتری نمایشگاه کتاب نمی‌داند و می‌گوید فقط چند بار به آن سر زده، به بعضی اتفاقاتی که در نمایشگاه رخ می‌دهد انتقاد دارد: «خاطره خوشی از رفتن به نمایشگاه ندارم. ساندویچ یا سیب‌زمینی خوردن جماعت بیشتر یادم مانده تا کتاب خریدنشان!» خالق مجموعه به یادماندنی «زی‌زی گولو»، پیشنهادی هم برای کسانی که به طور جدی ادبیات کودک را دنبال می‌کنند، دارد: «خانم برادرم «صوفیا محمودی» سال‌ها پژوهش کرد و کتابی گردآوری کرد با عنوان «ادبستان، فرهنگ ادبیات کودک و نوجوان» که نشر نو آن را چاپ کرده و مرجع خوبی برای علاقه‌مندان به ادبیات کودک است.» «برومند» که خودش اخیرا مشغول مطالعه کتاب «در خرابات مغان» آقای مهرجویی بوده و آن را «جالب» توصیف می‌کند، پیشنهاد درخور توجهی دارد: «به تازگی استاد باستانی پاریزی و مارکز-که هر دو غول‌های ادبیات بوده‌اند- فوت شده‌اند، بد نیست برای شادی روحشان به کتاب‌هایشان دوباره مراجعه کنیم و آنها را برای بار دوم یا چندم بخوانیم. هرکس «پاییز پدرسالار» یا «گزارش یک مرگ» مارکز را هنوز نخوانده هم، باید در اسرع وقت اقدام کند.» نمی‌شد از خالق «خونه مادربزرگه» نخواهیم به بزرگ‌ترها هم کتابی پیشنهاد کند تا از نمایشگاه برای کودکان‌شان بخرند، پاسخ «برومند» بی‌درنگ این بود: «شاید خنده‌دار به نظر برسد که «شازده کوچولو» را پیشنهاد کنم، اما این اثر آنتوان دوسنت اگزوپری کتابی است که همه بزرگ‌ترها و بچه‌ها باید آن را بخوانند، نه یک‌بار بلکه چند بار.» «کمال تبریزی» که «طبقه حساس»اش هم‌اکنون با استقبال چشمگیری مواجه شده، در حال فیلمبرداری فیلم تازه‌ای است. او برای ساخت «دردسرهای شیرین» این روزهایش را در شهر کرمان می‌گذراند و به‌قدری مشغول است که فرصت مکالمه تلفنی ندارد و در بین جلسات کاری متوالی، با پیامک به این سوال که آیا هر سال به نمایشگاه کتاب سر می‌زند یا خیر پاسخ می‌دهد: «در صورتی که مشغول فیلمبرداری نباشم، حتما چنین فرصتی را از دست نمی‌دهم. تا نیمه اردیبهشت سر فیلمبرداری هستم، اگر تا پیش از پایان نمایشگاه به تهران بازگردم، حتما به آن سر می‌زنم.» انتخاب «تبریزی» در نمایشگاه، غرفه‌هایی هستند که تازه‌های ادبیات داستانی را منتشر می‌کنند. پیشنهادهای او برای خرید، چنین هستند: «اول کتاب «نور» نوشته مری باسانو به‌خاطر نگاهی نسبتا جامع به پدیده نورانیت، دوم «انار بانو» نوشته گلی ترقی به‌خاطر نگاه ظریفش به انسان‌های سالخورده.» آخرین پیشنهاد کارگردان «مارمولک»، حاوی طنز منحصربه‌فرد خود اوست: «سومی را نمی‌توانم نام ببرم! به خاطر اینکه حواسمان باشد برخی کتاب‌ها هم هستند که ارزش خواندن دارند اما اجازه چاپ ندارند!» «پرویز پورحسینی» پیشکسوت هنرهای نمایشی، درباره نمایشگاه می‌گوید: «متاسفانه در سال‌های اخیر هیچ نمایشگاهی نرفته‌ام، مگر از گالری‌های عکاسی و نقاشی دوستان. راستش تازگی‌ها از شلوغی گریزانم ولی آنچه را که برای توسعه صنعت نشر لازم می‌دانم جلب اعتماد دوباره مردم برای استقبال از کتاب و کتابخوانی است. مثلا من شخصا نمی‌دانم کتاب ترجمه‌شده‌ای که به دستم می‌رسد تا چه حد اصالت دارد و چقدر کم و زیاد شده. البته حتما ترجمه‌های خوب و روانی هم وجود دارد که نباید منکر زحمات مترجمان فرهیخته شد. ولی می‌دانم که دست و بالشان بسته بوده این سال‌ها. اما تکلیف آدم با کتاب‌هایی که به فارسی نوشته شده روشن است. به‌هرحال باید کاری کنیم که کتاب در سبد خرید خانوارهایی که قدرت خرید دارند قرار بگیرد.» «پورحسینی» می‌گوید آخرین کتابی که خوانده نمایشنامه‌ای بوده با عنوان «خروج» اثر واتسلاو هاول به ترجمه رضا میرچی که البته هنوز چاپ نشده. برای خرید از نمایشگاه، کتابی از گابریل گارسیا مارکز فقید را پیشنهاد می‌کند و می‌گوید: «صدسال تنهایی با ترجمه بهمن فرزانه کتابی است که هرگز از یادم نمی‌رود.» هنرمندان اهل مطالعه کم نیستند. اخیرا «هنگامه قاضیانی» بازیگر فیلم «با دیگران»، هم در گفت‌وگویی پدر و مادر معنوی‌اش را موسیقی و کتاب دانسته و کتاب‌هایی که بر او تاثیر روحی بسیاری گذاشتند را نام برده بود: « یکی کتاب «مجموعه قصه‌ها» صمد بهرنگی بوده و دیگری، کتاب «قدرت اسطوره» جوزف کمبل.» «رامبد جوان»، بازیگری که دو سال قبل، بابت ایفای نقش در فیلم «گناهکاران» موفق به کسب سیمرغ بلورین جشنواره فجر سی و یکم شد، از مشتریان پروپاقرص نمایشگاه کتاب است و می‌گوید: «اصولا فرصت نمایشگاه را از دست نمی‌دهم اما نمی‌دانم امسال بتوانم سر بزنم یا نه. مطمئنا اگر زمانم اجازه بدهد حتما خواهم رفت.» او انتقاداتی هم به مراجعه‌کنندگان به نمایشگاه دارد: «متاسفانه گاهی اوقات موضوع کتاب برای برخی از افراد در اهمیت دوم قرار می‌گیرد و مسایل حاشیه‌ای برایشان پررنگ‌تر است.» او نیمه پر لیوان را هم می‌بیند: «هر سالنی و هر غرفه‌ای تلاش می‌کند که کارش را درست انجام بدهد اما در این بین همکاری مردم هم مهم است.» او توپ را در زمین شهروندان می‌اندازد و می‌گوید: «ما بلد نیستیم ازدحام نکنیم. باید بدانیم که وقتی به نمایشگاه کتاب می‌رویم، کمی فرهنگی‌تر و منظم‌تر رفتار کنیم.» «رامبد جوان» که به گفته خودش به اغلب ناشرها در نمایشگاه سر می‌زند، اولویتش برای خرید را نشرهایی مثل چشمه، کارنامه، نیلوفر، پنجره و... ذکر می‌کند و درباره کتابی که این روزها در دست مطالعه دارد، می‌گوید: «کتاب صوتی زندگی استیو جابز نوشته جی. الیوت را با صدای میکاییل شهرستانی که محصول نشر نوین کتاب گویاست هنگام رانندگی گوش می‌کنم و این روزهایم را ساخته. قبلش هم کتابی خواندم به نام «تنهایی هرگز» به قلم کورت وونه گات و قبل‌تر هم «آخرین موی سفیدم» را می‌خواندم که درباره پیری است بسیار بامزه. من که با خواندنش کلی کیف کردم.» پیشنهادات کارگردان «ورود آقایان ممنوع» برای خرید از نمایشگاه این کتاب‌هاست: «کتاب کوچولویی به قلم نویسنده‌ای سوئدی وجود دارد به نام «کوتوله» که فابیان پر لاگرکویست آن را نوشته و واقعا از خواندنش حظ بردم. البته که کتاب‌های میلان کوندرا مثل «جاودانگی» و «بار هستی» و همین‌طور شاهکارهای مارکز خدابیامرز مخصوصا «صدسال تنهایی» و داستان‌های کوتاهش را هم حتما باید خواند.» به‌زودی شمارش معکوس برای 10 روز معاشرت با یار مهربان آغاز می‌شود. 10، 9، 8، 7 و... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.