روزشمار آشتی فلسطینیها
منبع: الجزیره . ترجمه محمدعلی عسگری
از سال 2007 بهدنبال حوادث خونینی که در غزه رخ داد و شکاف سیاسی و جغرافیایی عمیقی را بین گروههای فلسطینی به وجود آورد، تاکنون تلاشهای زیادی شده است تا شاید بین دو گروه اصلی یعنی فتح و حماس آشتی برقرار شود. اما این تلاشها که عمدتا به وسیله میانجیهای مختلف صورت میگرفت به دلایل مختلفی که تقریبا به هردو طرف مرتبط میشد، بینتیجه میماند. گرچه آشتی کنونی بین دولت خودگردان و دولت حماس در غزه نیز هنوز در ابتدای راه قرار دارد و ممکن است مانند گذشتهها دچار اختلافات شود اما بههرحال تحولی مهم در تاریخ فلسطین به شمار میرود که نمیتوان آن را نادیده گرفت. در این گزارش مروری میشود بر مهمترین تلاشهای صورتگرفته از ابتدا تا اکنون برای آشتی ملی بین گروههای فلسطینی:
- 31 دسامبر 2007: محمود عباس رییس دولت خودگردان بعد از درگیریهای خونینی که منجر به کشتهشدن تعدادی از فلسطینیها شد، از حماس خواست با تحویلدادن دولت در غزه «صفحه جدیدی» را در روابط فیمابین بگشاید.
- 23 مارس 2008: فتح و حماس بر استمرار گفتوگوها برای دستیافتن به آشتی توافق کردند. این توافق بر مبنای سندی صورت گرفت که در یمن تهیه شده بود. این سند اما نتوانست هیچ تغییری در مواضع طرفین به وجود آورد.
- 6ژوئن 2008: فتح و حماس در داکار پایتخت سنگال به واسطه عبدالله واد رییسجمهور این کشور با هم دیدار و بر انجام یک «گفتوگوی برادرانه» توافق کردند. اما این توافقنامه نیز هیچ پیشرفتی نداشت.
- مارس 2009: یک سلسله نشستها به میانجیگری قاهره بین طرفین برگزار شد که هدف از آن بررسی نحوه تشکیل یک دولت وحدت ملی و اصلاح نهادهای امنیتی و نیز بازسازی سازمان آزادیبخش فلسطین بود. همچنین مقرر شد برای برگزاری انتخابات پارلمانی زمینه لازم فراهم شود.
- 15 اکتبر سال 2009: میانجی مصری پیشنهاد توافقنامهای را داد که در آن برای انتخابات در نیمه دوم سال 2010 برنامهریزی شده بود. این توافقنامه را جنبش فتح امضا کرد اما حماس از امضای آن امتناع کرد و گفت برای مطالعه و اصلاح آن به زمان نیاز دارد. مقامات مصری درخواست حماس را رد کرده و برای چندماه نشستهای مشترک بین دو طرف لغو شد.
- 14 فوریه سال 2010: دیداری بین گروههای فلسطینی در غزه ترتیب داده شد. این دیدار به دنبال سفر نبیل شعث از جنبش فتح بود. گروههای فلسطینی مساله آشتی ملی را یکبار دیگر مورد بحث و بررسی قرار دادند اما توافقنامهای حاصل نشد.
- 24 دسامبر سال 2010: خالد مشعل رییس دفتر جنبش حماس با عزامالاحمد مسوول جنبش فتح در دمشق دیدار کرد. در این دیدار آنها اعلام کردند بهزودی دیدار دیگری خواهند داشت اما این دیدار برگزار نشد.
- 9 و 10 نوامبر سال 2011: نشستهای جدیدی بین موسی ابومرزوق معاون رییسدفتر حماس و عزامالاحمد صورت گرفت و طرفین بر مسایل و مشکلات موجود تاکید کردند.
- 15 مارس سال 2011: اسماعیل هنیه رییس دولت حماس از محمود عباس دعوت کرد برای یک گفتوگوی همهجانبه به منظور آشتی ملی با هم دیدار کنند. این دعوت همزمان بود با برگزاری تظاهرات گروههای فلسطینی در کرانه باختری و غزه که در آنها خواستار «پایاندادن به شکاف» بین فلسطینیها شدند. این حوادث اندکی بعد از سقوط نظام حاکم بر مصر به ریاست حسنی مبارک در فوریه سال 2011 اتفاق افتاد.
- 16 مارس سال 2011: محمود عباس آمادگی خود را بهمنظور پایاندادن به شکاف بین فلسطینیها برای رفتن به غزه - «همین فردا» - اعلام کرد. وی گفت قصد دارد دولتی مستقل بهمنظور فراهمکردن زمینه برای انتخابات عمومی در «ظرف شش ماه یا حتی زودتر» تشکیل دهد.
- 27 آوریل سال 2011: حماس و فتح -به همراه سایر گروههای فلسطینی- اعلام کردند به توافقی دست یافتهاند. مبنای این توافق تشکیل یک دولت جدید مرکب از افراد مستقل و برگزاری انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری پیش از می سال2012 بود. اما این توافق هرگز به اجرا درنیامد.
- سوم می سال2011: گروههای فلسطینی توافقنامه آشتی ملی در قاهره را امضا کردند.
- 24 نوامبر سال 2011: کنفرانسی بین محمود عباس و خالد مشعل برگزار شد و در آن هردو آغاز یک «مشارکت» جدید فلسطینی را اعلام کردند.
- دسامبر سال 2011: دیدارهایی در قاهره صورت گرفت که محمود عباس و مشعل در آن حضور داشتند. هدف از این دیدارها، یکپارچهکردن گروههای فلسطینی در چارچوب سازمان آزادیبخش و تشکیل کمیتههای انتخاباتی بود.
- 6 فوریه سال 2012: محمود عباس و خالد مشعل در دوحه پایتخت قطر تحت نظارت امیر قطر توافقنامهای را امضا کردند که به موجب آن محمود عباس ریاست یک دولت انتقالی را برعهده میگرفت. این دولت وظیفه داشت انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری را برگزار کرده و بازسازی غزه را در دستور کار خود قرار دهد.
- 22 فوریه سال 2012: عباس و مشعل در قاهره برای بررسی مسایل مختلف فلسطینی از جمله تشکیل یک دولت وفاق ملی دیدار کردند.
- آوریل سال 2012: شخصیتهای فلسطینی مستقل اعلام کردند طرح جدیدی را ارایه کردهاند که هدف از آن پیشبرد تلاشهای آشتی ملی و پایاندادن به شکاف بین گروههای فلسطینی است.
- 16می سال 2012: محمود عباس اعلام کرد بهمنظور تاکید بر آشتی ملی دولت جدیدی را به ریاست سلام فیاض تشکیل میدهد.
- 20می سال2012: توافق جدیدی بین فتح و حماس به میانجی مصر حاصل شد که بر شروع رایزنیها برای تشکیل یک دولت جدید تاکید میکرد. همزمان یک کمیته مرکزی انتخابات نیز در غزه تشکیل شد.
- 28 می سال 2012: جنبش حماس به کمیته مرکزی انتخابات اجازه داد فهرست انتخابکنندگان را تهیه و دفاتر خود را در غزه بازگشایی کند.
- 5 ژوئن سال 2012: دور جدیدی از گفتوگوها بین فتح و حماس تحت نظارت مصر صورت گرفت که هدف از آن بررسی تشکیل دولت بود. با این حال گفته میشد طرفین در موارد مختلف با یکدیگر اختلاف دارند.
- دوم جولای سال 2012: جنبش حماس کار کمیته مرکزی انتخابات در غزه را متوقف کرد. دلیل این کار به گفته حماس مانعتراشی دولت خودگردان و آزار و اذیت طرفداران حماس در کرانه باختری اعلام شد.
- دهم جولای سال 2012: دولت خودگردان اعلام کرد تصمیم گرفته است بیستماکتبر انتخابات شوراها را برگزار کند. جنبش حماس دولت فلسطین را بهخاطر «تعطیل روند آشتی ملی» مورد انتقاد قرار داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.